It bernsbern Het kleinkind

Op'e flecht Op de vlucht

Wij weten allen op sommige ogenblikken, dat de meest uitvoerige maatregelen in ons leven alleen maar genomen worden om onze eigenlijke taak te ontvluchten, dat wij graag ergens ons hoofd zouden willen verstoppen, alsof ons honderdogige geweten ons daar niet te pakken zou kunnen krijgen, dat wij ons hart haastig  aan de staat, geldelijk gewin, sociaal verkeer of de wetenschap cadeau doen, om het maar niet meer te hoeven bezitten, dat wij ons zelfs driftiger en uitzinniger aan ons zware dagelijkse werk overgeven dan nodig zou zijn om te leven: omdat het ons noodzakelijk lijkt, niet tot bezinning te komen. De haast is algemeen, omdat iedereen voor zichzelf op de vlucht is.

Nietzsche

Ljepper Springer

Hjoed seach Doarmer de sinne wer ris. Dêrom fan Gysbert Japix(1602-1666)/ Vandaag zag Doarmer de zon weer eens.Daarom van Gysbert Japix (1602-1666):

Kersse’ in laempe fenne dey,

uwle fijnne’, yzteyer,

moudestuwwer,droeggewey,

nacht- in froastforjeyer,

ljeapper oer it wiet in ’t druwgh,

ruwnomrinner,nummer sluwg

yer in let allinne

wolkom,wolkom’ sinne!

 Nijfrysk:

Kjers en lampe fan’e dei,

fijân fan’e ûle,iisteier,

moudestower,droegewei,

nacht- en froastferjeier,

ljepper oer it wiet en droeg,

rûnterinner, nea slûch,

ier en let allinne,

wolkom, wolkom sinne!

Mei de klots djip oer'e earen Met de muts diep over de oren

 

Ik sjoch dy wol Ik zie je wel

Opsnaskje Verslinden

Morgen gaat Doarmer een wedstrijd over 27.5 km lopen. Het parcours is heuvelig, dus het zal de nodige inspanning kosten. T. heeft gevraagd om samen met Doarmer de heuvels te beklimmen, maar omdat zij in haar marathonvoorbereiding zit en de kilometers verslindt, heeft Doarmer wel een slag om de arm gehouden, want hij is ook niet meer een van de jongsten.

It no en it ferline Het heden en het verleden

Laat ieder zijn gedachten maar eens onderzoeken, hij zal ze alle vervuld vinden van het verleden en de toekomst. Wij denken nauwelijks aan het heden en als wij eraan denken, doen wij dat alleen om er het licht te ontdekken, waardoor wij over de toekomst kunnen beschikken. Het heden is nimmer ons doel: het verleden en het heden zijn onze middelen, alleen de toekomst is ons doel. Op die wijze leven wij nooit, maar hopen wij te leven; en doordat wij ons steeds voorbereiden op het geluk, is het onvermijdelijk dat wij nooit gelukkig zijn.

Pascal

Reedride Schaatsen

Er was vandaag paniek in de Kop van O. Onze zuiderburen hadden een schaatstocht georganiseerd, maar dat is wel het laatste wat je in zo'n cultuur moet doen. Onze zuiderburen, verder prima mensen, krijgen dan een bijna  hysterische aanval van "ik moet er ook bij zijn", want anders mis ik misschien wel een polonaise en dat is "echt geniete" en "toppie". Voorbeelden uit het verleden hebben geleerd, dat dan alles vastloopt, omdat men zich massaal  als zombies naar één plek beweegt, hoe klein deze ook mag zijn. Daar is geen wegennet of ijs tegen bestand. Hoe is dit gedrag te verklaren? Doarmer weet het niet. Is het een compensatie voor gebrek aan identiteit en wil men zo onbewust een groepsgevoel creëren? Speelt bij het schaatsen misschien een rol, dat de zuiderburen hiermee een sport hebben, naast korfbal, waarmee ze tot de wereldtop kunnen behoren? Doarmer weet het niet, maar fascinerend blijft het verschijnsel wel.

Beare Veinzen

Nederigheid is vaak niets anders dan een geveinsde onderworpenheid waarmee we anderen aan ons onderwerpen. Het is een list van de hoogmoed die zich vernedert om zich te verheffen, en hoewel de hoogmoed duizend verschillende gedaanten kan aannemen, is hij nooit zo goed vermomd en nooit zo goed in staat om te bedriegen, als wanneer hij zich verbergt achter het masker van de nederigheid.

 
La Rochefoucauld

Oerémis Opgewonden

Wilt u weten wat een "omkoal" is, klik dan hier .

Geie fan wille Schreeuwen van plezier

Een lied van Pieter Jelles troelstra. U kunt het hier beluisteren

Troch seeën skaad en lannen,
fier oan it westerstrân.
Tink ik mei sucht en triennen
Oan dy myn Heitelân!
It wâlet troch myn herte
mei ing’le harpgerûs.
Tink ik oan dy myn Fryslân
en oan myn âldershûs.

Hûs, leaf, leaf âldershûs!
Tink ik oan dy myn Fryslân,
en oan myn âldershûs.

Der blinke glêde marren
yn 'e sinneskyn,
wêr ranke boatsjes driuwe,
sêft dûnsjend op 'e wyn.
En as de fûgels floitsje
op fean en bou en san,
hja geie 't út fan wille,
yn dy, myn heitelân.

Lân, leaf, leaf heitelân!
Hja geie 't út fan wille,
Yn dy, myn heitelân.

Yn 't beammeskaad beskûle
stiet ús âlde went;
In smouter plakje op ierde
ha 'k nearne, nearne kend!
Der hat ús mem my widze
sa sillich yn 'e sûs,
der boarte ik oan har knibbel
yn dy, myn âldershûs.

Hûs, leaf, leaf âldershûs!
Der boarte ik oan har knibbel
yn dy, myn âlderhûs.


It wrede needlot twong my
by myn âlden wei,
en alles, wat ik leaf ha,
liet ik yn Fryslân nei.
Der wenne alear in famke,
dy joech my hert en hân;
No rest hja op it tsjerkhôf
yn 't ynleaf heitelân.

Lân, leaf, leaf heitelân!
No rest hja op it tsjerkhôf,
yn 't ynleaf heitelân.


Lit my ek ienkear lizze
yn 'e Fryske grûn;
Foar’t my myn ‘lân werom hat,
hab ik gjin rêste fûn.
'k Wol oer de seeën strûze
troch stoarm en weachgebrûs,
en stjerre yn 't âlde Fryslân,
yn 't ynleaf âldershûs,

Hûs, leaf, leaf âldershûs!
En stjerre yn 't âlde Fryslân,
yn 't ynleaf âldershûs.

Sykhelje Ademen

Sterker nog, omgangsdeugden zoals discretie en vriendelijkheid gaan vaak gepaard met leugens. Het valt moeilijk te ontkennen dat zonder deze deugden het maatschappelijk leven een stuk minder aangenaam zou zijn dan nu het geval is. We zouden  niet de zuivere lucht der waarheid inademen, maar leven te midden van hufterigheid. Zij die altijd, zonder nadenken datgene zeggen wat zij, terecht of onterecht, voor waarheid houden, vinden wij hufters.
 

L. Kolakowski

Ja, het is ook de titel van een boek “Te eerlijk om beleefd te zijn”. Doarmer is het eigenlijk wel eens met Kolakowski, misschien is hypocrisie wel een teken van beschaving en waarheid is ook een wat dubieus begrip. Weest dus op uw hoede voor mensen, die zeggen “Ik zal je het eerlijk zeggen, want zo ben ik nu eenmaal……..”

Wjerljocht en tonger Bliksem en donder

Hier schwieg der tolle Mensch und sah wieder seine Zuhörer an: auch sie schwiegen und blickten befremdet auf ihn. Endlich warf er seine Laterne auf den Boden, daß sie in Stücke sprang und erlosch. “Ich komme zu früh”, sagte er dann, “ich bin noch nicht an der Zeit. Dies ungeheure Ereignis ist noch unterwegs und wandert, es ist noch nicht bis zu den Ohren der Menschen gedrungen. Blitz und Donner brauchen Zeit, das Licht der Gestirne braucht Zeit, Taten brauchen Zeit, auch nachdem sie getan sind, um gesehen und gehört zu werden.
 

Nietzsche

Jo kinne it ek beharkje/U kunt het ook beluisteren. Klik hjir/hier.

Harkje en lústerje Luisteren en fluisteren

A: Hij staat stil en luistert.
    Wat hoort hij voor gefluister?
    Wat was het, dat hem ternedersloeg?
B: Zoals een ieder, die ooit ketenen droeg
    Hoort hij nog steeds dezelfde kluisters.

Nietzsche

Herhelje herhalen

Dit filmpje zouden ze ook weer moeten bekijken en zo eindeloos door.

Sneon Zaterdag

Sneon

Sêft,griis, griemerich, tsjuster,

storein ,tichte loft, wiettich,
ferjitten
hoe’t de sinne wie.

Zaterdag

Zacht, grijs, druilerig, donker,
motregen, dichte lucht, nattig,
vergeten
hoe de zon was.

Famke Meisje

Een lied en nog een lied

Twatûzentrettjin Tweeduizenddertien

Anderje Antwoorden

 

Lewis Carroll vertelt in ‘Alice in Spiegelland’ over Humptie Dumptie, het grote ei dat op een muurtje zit en het woord ‘glorie’ gebruikt in een gesprek met Alice. Alice is verbaasd en zegt dat ze niet weet wat hij bedoelt met dat woord. Het ei glimlacht minachtend. “Natuurlijk weet je dat niet. Dat weet je pas als ik het je vertel. Ik bedoelde iets waar je niets tegenin kunt brengen!”
 

Maar ‘glorie’ betekent helemaal niet ‘iets waar je niets tegenin kunt brengen’, protesteert Alice. Het ei antwoordt: “Als ik een woord gebruik, betekent dat gewoon wat ik wil dat het betekent, niets meer en niets minder.”

Alice betwijfelt uiteraard of het mogelijk is dat we woorden verschillende dingen kunnen laten betekenen en ze zelfs precies dat kunnen laten betekenen wat we willen. Het ei antwoordt: “De vraag is, wie de baas is. Meer niet.”

P.Cave

Nietzsche had het kunnen zeggen, wie de macht heeft, bepaalt ook de betekenis van de woorden.

Skrieme Huilen

Noflik Genoeglijk

In wiete Kryst Een natte Kerst

 

Doarmer dreamt fan in wite Kryst, net fan in wiete Kryst.  Het zou de titel van een lied kunnen zijn, maar het is een woordspeling. Het Fries  kent nogal wat i-klanken.
 

De “i” uitgesproken zoals in het Nederduitse “ik”. Ik wit = ik weet

De “ii” de lange i uitgesproken zoals in het Engelse “ to read”. Tsiis= kaas

De “y” uitgesproken zoals in het Nederduitse ”fiets”. Lyts = klein

De “ii” en de “y” worden in een open lettergreep als “i” geschreven.

En tenslotte de leukste, de “ie”, dit is een tweeklank en is te vinden in woorden zoals Fries en wiet.

Alnei't Al naargelang

Want er is zo’n groot verschil tussen hoe men leeft en hoe men zou moeten leven dat iemand, die wat men doet verwaarloost voor wat men zou moeten doen, eerder zijn ondergang dan zijn redding tegemoet gaat. Want een man die zich altijd en overal goed betoont, gaat noodzakelijk te gronde temidden van zovelen die niet goed zijn. Daarom moet een heerser, wanneer hij zich wil handhaven, leren om niet goed te zijn. En dit vermogen dient hij wel of niet in praktijk te brengen al naargelang de omstandigheden hem daartoe dwingen.
 

Machiavelli

Ingelewjokken Engelenvleugels

 

Men ziet ze weer vliegen in de donkere koele decembernacht, alleen of in groepen, maar altijd met die vleugelslag, sierlijk en tegelijkertijd krachtig, het kenmerk van de hemelse luchtmacht.

Glimkje en gnyskje Glimlachen en grijnzen

Doarmer is niet zo thuis in de Nederduitse taal en als trouwe petdrager vroeg hij zich af hoe de uitdrukking “het is huilen met de pet op” ontstaan is. Hij kwam er niet uit, maar wel constateerde hij, dat de pet een geliefd hoofddeksel is in allerlei Nederduitse uitdrukkingen. Vandaar dat Doarmer nu probeert een nieuwe toe te voegen “het is glimlachen met de pet op”. Later volgt nog “het is grijnzen met de pet op".

Mjitstêf Maatstaf

De filosoof Rorty omschreef de waarheid ooit als ‘datgene waarmee je tijdgenoten je ongestraft laten wegkomen’. Dat is een schokkende uitspraak, en zelfs naar filosofische maatstaven behoorlijk bizar. De uitspraak is in feite zo schokkend dat te verwachten viel dat Rorty’s tijdgenoten hem er niet ongestraft mee zouden laten wegkomen en dat deden ze dan ook niet. Dus ook hier geldt: als  de uitspraak waar is, is hij niet waar – met andere woorden, volgens zijn eigen maatstaven is hij onwaar.

S. Blackburn

Blackburn noemt in werk nog andere voorbeelden, beginnend bij een discussie tussen Socrates en Theodorus tot  ‘nog niet zo lang geleden hebben historici ontdekt, dat er geen historische waarheid bestaat’.

 

Fjouwer froulju Vier vrouwen

It skearmês Het scheermes

Entia non sunt praeter necessitatem multiplicanda: "Men moet de zijnden niet zonder noodzaak verveelvoudigen".
 

William van Ockham (1288-1347)

Is de eenvoudigste verklaring ook de juiste? Een vraag, die samenhangt met “het scheermes van Ockham”. Doarmer weet het niet, maar hij heeft wel het idee, dat men geneigd is van alles “achter iets” te zoeken. Stel dat Doarmer voor zichzelf een kopje koffie heeft ingeschonken en dit kopje op het aanrecht heeft gezet, omdat hij even in de brievenbus wil kijken. Bij zijn terugkomst ziet hij dat het kopje leeg is. Hij zou dit als volgt kunnen verklaren, aliens zijn heimelijk in zijn huis geland, hebben de koffie opgedronken en zijn snel weer vertrokken. Natuurlijk belt hij dan onmiddellijk de politie, die op haar beurt meteen de luchtmacht inschakelt, want het alienprobleem moet natuurlijk opgelost worden. Bovendien gaan allerlei wetenschappers met het probleem aan de slag en proberen uit te leggen, waarom aliens dol zijn op koffie, tenminste op bepaalde merken. De minister zegt uiteraard , dat het noodzakelijk is, dat ook in het onderw. aandacht moet worden besteed aan koffie enz. enz. De eenvoudigste verklaring is natuurlijk, dat een gezinslid van Doarmer dat kopje zag en dacht “lekker” . Het voorbeeld is wat absurd, maar toch, als Doarmer een discussieprogramma volgt, moet hij soms wel aan het scheermes denken.

De rige de reeks

Op 22 februari 1749 wordt in de RK kerk van Heech(Heeg) een meisje gedoopt. Zij krijgt de naam Maaike. Zij is de dochter van Folkert Annes en Hijcke Andries. Haar doopheffer , peetoom, is Hitse Andries. Later trouwt zij met Pieter Johannes Wagenaar uit Workum en zij krijgen o.a. een zoon Folkert . Deze Folkert Wagenaar trouwt met Grietje Hommes de Jong en zij krijgen o.a een dochter, die zij Maaike noemen, dus Maaike Folkerts Wagenaar. Deze tweede Maaike trouwt met Jan Tjittes Landman en zij krijgen o.a een dochter, die zij Grietje noemen. Deze Grietje Landman trouwt met Herre Tjitskes Rijpkema, een veehouder uit Doniaga en  één van hun kinderen krijgt de naam Maaike. Deze derde Maaike, Maaike Rijpkema, trouwt met Huite Zonderland . Zij krijgen o.a een zoon Herre. Deze Herre Zonderland trouwt met Agnes Monkelbaan en zij noemen één van hun dochters Maaike. Deze vierde Maaike, Maaike Zonderland , trouwt met Koos Sijtsema en zij noemen één van hun dochters Hedwich Agnes. Deze Hedwich Agnes Sijtsema trouwt met Douwe Jan Drost en zij noemen hun dochter Maaike Agnes, de vijfde Maaike.

Net min Fantastisch

 

 

Tot gisteravond wist Doarmer niet wat een musirette was. In de stad S. heeft hij nu zo’n voorstelling bezocht en dat viel niet tegen, of zoals de Hollandse zuiderburen dat zo beeldend zeggen : “Het was fantastisch”.

Eigentiidske definysjes Eigentijdse definities

Appartement = flat met dure tegeltjes in de badkamer.

Flexibele arbeidsmarkt = systeem, waarbij men gebruik maakt van een soort dagloners, die in tegenstelling tot de klassieke dagloner niet beseffen dat ze dagloner zijn.

Modern onderw. (ook wel genaamd eigentijds onderw. of onderw. passend bij deze tijd) = kleine ruimtes volgepropt met pubers , die voorzien zijn van een ipad of iets dergelijks.

Diploma = een soort certificaat, dat je nodig hebt om een beroep uit te oefenen. Uitzondering zijn beroepen, waarbij men anderen aan een diploma helpt, dan heb je geen diploma nodig, maar voldoet “studerende hiervoor” of “bereid hiervoor te gaan studeren” of iets dergelijks.

Patiënt/ cliënt enz.  staat centraal = uitdrukking, waarmee de spreker aangeeft, dat de bestaande situatie niet voldoet, maar dat hij/zij ook niet weet hoe het anders moet.

De maatschappij verandert = uitdrukking,  gebezigd door mensen , die wel van Herakleitos, maar nog nooit van Parmenides hebben gehoord.

Reflecteren, evalueren = betekenisloze woorden , zoals het woordje “ja” in de Groningse zin “ik heb het ja gezegd”.

Golf = als sport vermomd excuus om een geruite broek te mogen dragen.

In boartlik bern Een speels kind

Hoewel het leven van Doarmer over het algemeen gelijk een rustig kabbelend beekje is, wordt deze rust af en toe danig verstoord door het toeval. Zo had Doarmer gisteravond een ontmoeting met iemand, die hij in wel twintig jaar niet had gezien. Was hij vijf minuten later de bewuste gelegenheid binnengekomen, dan had de ontmoeting helemaal niet plaatsgevonden. Hij bedoelt maar, hoezo alles gepland? De ontmoeting heeft Doarmer’s leven wel volkomen op de kop gezet op een manier, die hij niet voor mogelijk had gehouden. Achteraf bekeken heeft het toeval wel op precies het juiste moment toegeslagen, waardoor Doarmer weer begint te twijfelen of het wel toeval was. Hoe dan ook, toeval of niet, Doarmer heeft het idee, dat hij weer een nieuwe weg kan inslaan, en nieuwsgierig speels kind als hij is, aarzelt hij dan ook geen moment.

Lûdroftich Luidruchtig

De haast is algemeen, omdat iedereen voor zichzelf op de vlucht is; algemeen is ook het schuwe verbergen van deze haast, omdat men tevreden wil lijken en de intelligentere toeschouwers omtrent zijn ongeluk wil misleiden; algemeen is de behoefte aan nieuwe, welluidende woordbellen, die het ermee behangen leven iets luidruchtig-feestelijks moeten geven.
 

Nietzsche

Een prachtig voorbeeld van zo'n luidruchtig feestelijke woordbel vindt Doarmer de volgende, die populair is bij zijn polonaise dansende zuiderburen, te weten  “toppie”. Deze wordt vooral gebruikt als iemand op een propvol strand op een hete zomerdag naar zijn of haar welbevinden wordt gevraagd.

De wale De sluier

Er hangt een mist over het land en de wereld is verstild geraakt. Het is alsof de sluier van Maya voor iedereen zichtbaar is geworden en wel zo dat men vanonder deze sluier naar de illusie , de gejaagdheid, kijkt .
 

Der hinget in dize oer it lân en de wrâld hat him delbêde. It is oft de wale fan Maya foar eltsenien te sjen is en wol sa dat jo fanûnder dizze wale nei de yllúzje, de rimpenens, sjogge.

De lytse poppe De baby

Rykrakkich Krakkemikkig

De bereidheid om dingen merkwaardig te vinden en opheldering te vragen, is typisch een kinderlijke deugd. Later, als ons leven begint uit te harden, worden slechte antwoorden belangrijker dan goede vragen. Bepaalde opvattingen die we voor waar houden, drukken zich uit in routines, die ons de moeizame taak besparen om het leven steeds weer aan te passen aan nieuwe inzichten en kennis. Maar die wankele intellectuele zekerheid heeft een keerzijde. De illusie om voor alles en nog wat een verklaring te hebben, hoe krakkemikkig ook, en de ogen te sluiten voor “merkwaardigheden” heeft tot gevolg dat je alleen nog maar bekende dingen tegenkomt. Daarmee verliest het leven zijn betovering. Dit verlies leidt in het heden tot verveling omdat het brein onderprikkeld is, en in retrospectief lost die verveling op in het niets, omdat er niets meer is wat het markeren waard is. Het gevoel dat de tijd vliegt, is daarom de prijs voor de illusie dat we het moderne leven aankunnen.

 
M.Wehr

Pake en de tomme Opa en de duim

 

Sinds gisteren heeft Doarmer een nieuwe functie gekregen, want hij is " pake " geworden. Gelukkig hoeft hij deze zware functie niet alleen uit te oefenen, er is nog een pake. Beide pakes keken zeer tevreden naar hun " bernsbern " , it noaske fan' e heit, it mûltsje fan' e mem, ook de " oerbeppe " was zeer tevreden en stak haar " tomme " op, terwijl die " tomme " al 96 jaar oud is. Jit is ús lân net ferlern ( nog is ons land niet verloren).

In sprissel Een sprankje

Kijk toch om je heen! Wat daar roept :”Ik, ik, ik wil er zijn”, nee dat ben jij niet alleen, nee , alles roept dat, letterlijk alles wat maar over een sprankje bewustzijn beschikt. Daarom is dat verlangen in jou nu precies dat, wat niet individueel is, maar aan alles en iedereen zonder onderscheid gemeenschappelijk. Dat verlangen vindt zijn oorsprong niet in de individualiteit maar in het bestaan in het algemeen, het is essentieel voor al wat bestaat, ja het is datgene waardoor het bestaat, en het wordt dan ook bevredigd  door het bestaan in het algemeen, want alleen daarop is het gericht…………Wat namelijk zo heftig om bestaan vraagt, dat is slechts indirect het individu: direct en eigenlijk is het de wil tot leven zelf, die in alles en in iedereen dezelfde is.
 

Schopenhauer

Streamende tinzen Stromende gedachten

Doarmer las in een boek het volgende:

 

Een bekende defusie-oefening is “Bladeren in de rivier”. De cliënt wordt gevraagd om zich voor te stellen dat hij op de oever van een rivier zit. In de rivier drijven grote bladeren op de stroom mee. Elke keer wanneer de cliënt een gedachte opmerkt, plaatst hij deze gedachte op een blad. De cliënt observeert hoe de gedachte op het blad met de stroom wordt meegevoerd.

Hoewel hij dit stuk poëtisch wel kan waarderen, de vliedende gedachten, is voor Doarmer vooral toch het gebruik van het woord “cliënt “ interessant, want het gebruik van dat woord is een duidelijk voorbeeld, dat taal heel vaak geen communicatieve functie heeft, maar juist een verhullende. Wij gebruiken taal om iets niet te zeggen.

Moetsje Ontmoeten

Soms maakt een toevallige ontmoeting, dat men weer vertrouwen in de mensheid krijgt. Deze ervaring had Doarmer een paar weken geleden op het centraal station van de stad D. Hij had een vraag over vertrektijd en hij zag op het perron een mevrouw, ongeveer 40 jaar oud, robuust gebouwd en gekleed in een uniform, waarvan Doarmer niet meteen kon vaststellen of deze tot de uitrusting der Nederlandsche Spoorwegen behoorde. Doarmer overwon zijn natuurlijke angst voor vrouwen, zeker als ze zo stevig gebouwd zijn, en hij stelde beleefd de vraag “Bent u van de NS?”, waarop de geüniformeerde Walkure antwoordde: “Nee, ik ben niet van de NS, dat zou de NS wel willen, maar ik werk wel bij de NS”. Doarmer moest vreselijk lachen, toen hij zomaar op een station geconfronteerd werd met zo’n prachtig staaltje filosofie. Hij zei “Mevrouw, u moet dat vooral zo houden”, waarop de Walkure ook begon te lachen en hem de gewenste informatie gaf. Later in de trein dacht Doarmer erover na en hij stelde vast dat hij een dergelijk antwoord nooit van iemand uit het onderw. zou verwachten, omdat de lieden daar hun functie zijn geworden.

Mankelikens Melancholie

Vom Tage ging der letzte, blasse Schein,
Die frühen Leidenschaften sind verrauscht,
Verschüttet meiner Freuden heiliger Wein,
Nun weint mein Herz zur Nacht und lauscht

Nach seiner jungen Feste Widerhall,
Der in dem Dunkel sich verliert so sacht,
So schattengleich, wie welker Blätter Fall
Auf ein verlaßnes Grab in Herbstesnacht.

Trakl

“schattengleich, wie welker Blätter Fall”(= skaadzjend, as wilige  blêden fal), als dit geen herfstmelancholie is!

Hjerst Herfst

Gewaltig endet so das Jahr
mit goldnem Wein und Frucht der Gärten.
Rund schweigen Wälder wunderbar
und sind des Einsamen Gefährten.

Da sagt der Landmann: Es ist gut.
Ihr Abendglocken lang und leise
gebt noch zum Ende frohen Mut.
Ein Vogelzug grüßt auf der Reise.

Es ist der Liebe milde Zeit.
Im Kahn den blauen Fluß hinunter
wie schön sich Bild an Bildchen reiht -
das geht in Ruh und Schweigen unter.

 

Trakl

Reitsje en smeitsje Raken en smaken

Een Friese spreuk uit 1551

Nimmen kaan in den hijmel rackje
Hij moat aerst dan daed smackje

(Nieuwfries:
Nimmen kin yn de himel reitsje
Hy moat earst de dea smeitsje)

In de oudere spelling wordt "ij" als een "i" uitgesproken. De "k" en "ts" wisselen  vaak, ook in het Fries, bijvoorbeeld: smaken-smaakte- gesmaakt is smeitsje-smakke- smakke en steken-stak-gestoken is stekke- stuts- stutsen of iets ouder stekke-stiek- stutsen. En natuurlijk, kerk=tsjerke en kelk = tsjelke en kaf = tsjef en knap = tsjep enz.

Hommels Plotseling

Als wij iedere nacht hetzelfde droomden, zou ons dat in dezelfde mate treffen als de voorwerpen die wij iedere dag zien. En als een werkman er zeker van was iedere nacht, twaalf uur lang, te dromen dat hij een koning was, geloof ik, dat hij bijna even gelukkig zou zijn als een koning, die iedere nacht, twaalf uur lang, zou dromen dat hij een werkman was…………Maar omdat dromen alle verschillend zijn en eenzelfde droom telkens andere vormen aanneemt, raakt ons wat wij daarin zien veel minder dan wat wij wakend zien, op grond van de duurzaamheid, die echter weer niet zo duurzaam en gelijkmatig is of zij verandert ook,  maar minder plotseling, tenzij dan in een zeldzaam geval, zoals wanneer men op reis is; en dan zegt men:” Het lijkt wel of ik droom.” Want het leven is een enigszins minder onbestendige droom.

Pascal

De pakesizster De kleindochter

Doarmer bevindt zich momenteel in het westen des lands, alwaar hij familie heeft, die zich binnenkort ook uitbreidt. Doarmer oefent al voor zijn nieuwe rol en daarom heeft hij een "klassieke" pet gekocht, hoewel zijn eigen " pake " altijd een hoed droeg.

Wylst Terwijl

De leer van de gelijkheid! Giftiger vergif bestaat er niet: want ze lijkt door de gerechtigheid zelf te worden gepredikt, terwijl ze juist het einde van de gerechtigheid is. “Aan de gelijken het gelijke, aan de ongelijken het ongelijke”, dat zou de ware taal van de gerechtigheid zijn, evenals wat eruit volgt ” nooit gelijk maken wat ongelijk is”.

 

 Nietzsche

Mjitte Meten

Niemand is verantwoordelijk voor het blote feit dat hij bestaat, dat hij die en die eigenschappen heeft, dat hij onder deze bepaalde omstandigheden, in deze bepaalde omgeving leeft. De fataliteit van zijn eigen wezen kan niet los worden gezien van de fataliteit van al datgene wat geweest is en nog te gebeuren staat. Hij is niet het gevolg van een eigen bedoeling, van een wil, van een plan; hij is niet de inzet van het streven “de ideale mens ”of “het ideale geluk” of “de ideale moraliteit” te verwezenlijken , het is absurd zijn wezen op een of ander doel te willen afwentelen. Wij hebben het begrip “doel” uitgevonden: in de realiteit zal men tevergeefs zoeken naar een doel…………..Wij zijn noodzakelijk, wij zijn een stuk noodlot, we zijn een deel van het geheel, er is niets wat ons bestaan zou kunnen vonnissen, meten, vergelijken, veroordelen, want dat zou betekenen het geheel vonnissen, meten, vergelijken, veroordelen….. Maar buiten het geheel is er niets.

 

Nietzsche

Dit is wel de kern van het denken van Nietzsche. Aangezien het doel van het leven slechts onze uitvinding is en in werkelijkheid niet bestaat, is het onmogelijk vast te stellen of bepaalde handelingen “goed” of “slecht” zijn, is het onmogelijk te “ vonnissen”, want de meetlat ontbreekt. Optimist als Nietzsche is, raadt hij ons aan van ons “noodlot” te houden. Het leven wil geleefd worden.

De swide mannichte De indrukwekkende menigte

 na 5km

 

het gele poppetje is Doarmer's relatieve finishpositie in het gehele deelnemersveld

In ôfskie Een afscheid

Ik wil ook nog een verhaal van vroeger vertellen, een anekdote, en ik zeg heel eerlijk, het verhaal is in de loop der jaren wel wat veranderd en er zijn elementen toegevoegd, maar, dames en heren, de kern bevat waarheid. Jongere collega’s zullen dat niet weten, zij krijgen hun salaris elke maand overgemaakt, maar vroeger werd men in het onderw. per week betaald, cash in een loonzakje. En als ik over salaris spreek, begrijpt natuurlijk iedereen, die in het onderw. werkzaam is, dat dit beeldspraak is. Maar goed, vroeger was het een vast ritueel. Op de vrijdagmiddag verzamelden de onderw.gevenden zich in de gymzaal in een lange rij om hun loonzakje in ontvangst te nemen. Vooraan op het podium zat de directie en voor hen lagen de loonzakjes. Twee stevig gebouwde conciërges, gewapend met knuppels, zorgden voor orde, zodat niemand het waagde voor te dringen of bijvoorbeeld na het openen van het zakje een kreet van vertwijfeling te slaken. Goed, ik stond daar in de rij achter C. en wij keken begerig naar de uitgestalde loonzakjes en wat bleek tussen al die kleine zakjes lag een veel grotere zak en daar stond met grote letters op “salaris van C.”. “Eindelijk krijg ik, wat ik verdien “zei C. tegen mij. “Ja”, zei ik, ”en ik hoop niet, dat ze dat bij mij ook toepassen, want ik moet toch ergens van leven”. Ok, de rij schoot heel langzaam op en eindelijk was C. aan de beurt en wat bleek, nadat ze de grote zak had geopend, haar salaris zat erin, uitbetaald in munten van één cent, die had men over gehad. Nou, ik kom uit de hoofdplaats, ik wist het, dat moet je nooit doen bij iemand uit N./Z. De conciërges met de knuppels stonden machteloos, de directie probeerde nog via het raam te ontsnappen, tevergeefs. De Notterse was ontketend. Wat er toen allemaal gebeurde is een ander verhaal en dat is zeker nu niet op zijn plaats, maar sinds die dag heb ik veel respect voor C.

De boask Het huwelijk

breid en brêgeman/bruid en bruidegom

 

mei de bruorren en susters/met de broers en zusters

Tebektinke Terugdenken

 

In Nederland wil ik niet leven,

Men moet er steeds zijn lusten reven,

Ter wille van de goede buren,

Die gretig door elk gaatje gluren.

’k Ga liever leven in de steppen,

Waar men geen last heeft van zijn naasten:

Om ’t krijschen van mijn lust zal zich geen reiger reppen,

Geen vos zijn tred verhaasten. 
 

Slauerhoff

 

Toch maakte hij een uitzondering

In fleurige baarch Een opgewekt varken

Molkrider Melkrijder

 

Zoals u wel weet, heeft Doarmer veel bijbaantjes, verkeersregelaar buitengebied, inspecteur vestingwerken voormalige zuiderzeeregio en ga maar zo door. In deze tijd van crisis, die uiteraard ook niet aan Doarmer voorbijgaat, heeft hij zich genoodzaakt gevoeld nog een werkzaamheid op zich te nemen en wel die van melkrijder. In deze functie komt hij in gebieden, waarvan hij niet eens wist dat ze bestonden, laat staan dat er menselijk leven mogelijk was.

It plakje en de molkewei Het vlekje en de melkweg

Een andere moeilijkheid hangt samen met de tijd. We zien en horen op dit ogenblik, maar wat wij thans zien en horen, gebeurde enige tijd geleden. Wanneer we een ontploffing zowel zien als horen, zien wij haar eerst, en horen haar pas later. Ook al zouden wij aannemen, dat de meubels in onze kamer precies zijn, zoals zij er uit zien, kunnen wij dit niet aannemen van een nevelvlek op een afstand van miljoenen lichtjaren, die er uit ziet als een vlekje, maar niet veel kleiner is dan de Melkweg, en waarvan het licht , dat ons thans bereikt, zijn uitgangspunt heeft verlaten voor er van enig menselijk leven sprake was. En het verschil tussen de nevelvlek en onze meubels is er slechts een van graad.

 

Bertrand Russell

Eigenlijk zijn wij best wel een beetje zielig, alles wat wij horen en zien, is al een tijd geleden gebeurd.

Spitich Jammer

Een onthullend filmpje .

Mei de betingst Op voorwaarde

Maar een met denkvermogen begaafde ziel, die weet wat ze is en dat veelzeggende woordje “ik” kan uitspreken, blijft en bestaat niet alleen in metafysische zin veel meer dan de andere zielen, maar blijft ook in morele zin dezelfde en vormt dezelfde persoon. Want de herinnering of kennis van het ik maakt haar ontvankelijk voor straf of beloning. De onsterfelijkheid, die men in de moraal en godsdienst als eis stelt, bestaat dan ook niet uit alleen maar dat eeuwige voortbestaan, dat aan alle substanties eigen is, want zonder herinnering aan wat men geweest is, is daar niets wenselijks aan. Want stel je eens voor dat een bepaalde persoon ineens keizer van China kon worden , op voorwaarde dat hij alles wat hij geweest was, zou vergeten, alsof hij helemaal opnieuw geboren werd; is dat in de praktijk of genomen naar de zichtbare gevolgen niet even erg als wanneer hij vernietigd zou worden en er op hetzelfde moment in zijn plaats een keizer van China geschapen zou worden. Deze persoon heeft geen enkele reden om dit te wensen.

 

Leibniz

Tsien Tien

 

Gisteren was Doarmer in de Hollandse stad H. , alwaar hij o.a. een tienpersoonstafel heeft gemonteerd.

Tsjinkeare Beletten

Uit: De kunst van het oorlogvoeren

"Belet de vijand niet huiswaarts te keren"


Sun Tzu

Dêrneffens Dienovereenkomstig

Zunächst erfordert jede Gesellschaft notwendig eine gegenseitige Anpassung und Temperatur; daher wird sie je größer, desto fader. Ganz er selbst sein darf jeder nur so lange er allein ist: wer also nicht die Einsamkeit liebt, der liebt auch nicht die Freiheit: denn nur wenn man allein ist, ist man frei. Zwang ist der unzertrennliche Gefährte jeder Gesellschaft, und jede fordert Opfer, die um so schwerer fallen, je bedeutender die eigene Individualität ist. Demgemäß wird jeder in genauer Proportion zum Werte seines eigenen Selbst die Einsamkeit fliehen, ertragen, oder lieben. Denn in ihr fühlt der Jämmerliche seine ganze Jämmerlichkeit, der große Geist seine ganze Größe, kurz, jeder sich als was er ist.

 

Schopenhauer

It leauwen Het geloof

Je kan niet experimenteren, als er niet veel is wat je niet betwijfelt. Dat betekent echter niet dat je bepaalde vooronderstellingen maar op goed geloof aanneemt. Als ik een brief schrijf en op de post doe, dan neem ik aan dat hij zal aankomen, dat verwacht ik.

Als ik een experiment doe, dan twijfel ik niet aan het bestaan van het apparaat dat ik voor ogen heb. Ik heb een heleboel twijfels, maar die niet. Als ik een berekening maak, dan geloof ik, zonder te twijfelen, dat de cijfers op het papier niet vanzelf van plaats wisselen, ook vertrouw ik voortdurend op mijn geheugen, en wel onvoorwaardelijk. Dat is dezelfde zekerheid als die, dat ik nooit op de maan ben geweest.

 

Wittgenstein

Ûnreplik Onroerend

Vandaag kwam Doarmer een oude bekende tegen, die hij jaren niet had gezien, namelijk de huisvrouw te H. en toen Doarmer vroeg hoe het met haar ging, antwoordde zij, dat zij nog steeds druk was met het bakken van appeltaarten, het assisteren bij het pastoraal werk in H., liefdadigheid in het algemeen en het breien van truien voor arme kinderen in verre landen, maar omdat ook zij langzamerhand de economische crisis begon te merken, had zij tegenwoordig als bijverdienste het schrijven van strijkgeld en zij vroeg Doarmer of hij geen zin had om mee te gaan naar een veiling en aangezien Doarmer zeer geïnteresseerd is in onroerend goed is hij meegegaan en na afloop was hij de trotse bezitter van enkele percelen bosgrond, een fabriekshal en een penthouse in Hertme.

Boaskje Trouwen

Een trouwakte uit 1841.

In 1847 kocht Pieter Jurrits een zilveren tabaksdoos en hoewel Doarmer niet rookt, heeft hij deze tabaksdoos nog altijd.

It slachtfjild Het slagveld

Hij die het slagveld het eerst betreedt en zijn vijand opwacht, is doorgaans uitgerust; hij die het slagveld later betreedt en zich in de strijd stort, is reeds vermoeid. Daarom lokken zij die kundig zijn in oorlogsvoering de vijand naar het slagveld en laten zij zich er niet naartoe lokken……. De vijand mag niet weten waar ik wil toeslaan. Als hij niet weet waar ik wil toeslaan, moet hij op veel plaatsen een verdediging voorbereiden.

Als hij veel verdedigingsposities moet innemen, zal ik bij elke positie strijden tegen weinigen.

Sun Tzu (ca. 400 v.Chr.)

Oer it mêd komme Betrappen

Doarmer keek gisteren naar een discussie op de tv en in deze discussie zei iemand, dit is geen mening, maar een feit en hij bedoelde daarmee, dit kun je niet ontkennen, dit staat vast. Op het eerste gezicht lijkt het een verstandige indeling : meningen en feiten. Maar onderschat u de flexibiliteit van de taal niet! Men zou bijvoorbeeld kunnen zeggen, dat in Nederland 5% van de beroepsbevolking werkloos is en in een ander land 10%. Dat zouden dan feiten zijn, maar misschien worden in Nederland wel allemaal mensen zonder werk onder een andere naam geregistreerd, terwijl ze in Frankrijk bijvoorbeeld gewoon onder de werklozen vallen. Feit is alleen, dat een bepaald aantal mensen zonder werk is, maar het percentage werklozen hangt toch sterk samen met een mening. Om nog een stap verder te gaan, wat bedoelt men nu precies met werk? Doarmer kent mensen met een bovenmodaal inkomen, die volgens zijn definitie van werk nog nooit betrapt zijn op iets wat daar in de verste verte maar op lijkt. Werklozen met inkomen, lieden, die onze maatschappij misschien wel meer geld kosten dan de werklozen, die gewoon thuis zitten. Doarmer bedoelt maar, met taal kun je alle kanten op en dat is juist het leuke.

 

Wiffens Wispelturigheid

De feroaring feroaret,

hinne en wer, wif,
in malkerige wyn,
dy’t djoeit mei flechtigens,
tribeljend,ritich,
in wippelich skipke
op weagen ,dy’t weagje,
il leauw, ik wurd dwyl
en meitsje skjin
en moarn rin ik in nije wei.

De finzenis en de kar De gevangenis en de keuze

We moeten dus niet zeggen dat een gevangene altijd vrij is om de gevangenis te verlaten, wat absurd zou zijn, en ook niet dat hij altijd vrij is om vrijlating te wensen, wat een truïsme is, maar dat hij altijd vrij is om te proberen te ontsnappen…….. Onze beschrijving van de vrijheid, waarin geen onderscheid wordt gemaakt tussen kiezen en doen, noopt ons daarmee meteen af te zien van het onderscheid tussen intentie en daad. De intentie kan net zomin van de daad worden gescheiden als de gedachte van de taal die haar uitdrukt en zoals het gebeurt dat ons woord onze gedachte aan ons leert, zo leren onze daden ons onze intenties.

Sartre

Huldigje Huldigen

Beppe Oma

Een van de mooiste interviews, die Doarmer gezien heeft. Het is te zien in het tweede gedeelte van dit filmpje of hier voor luisteren

It rjocht Het recht

Het is billijk dat wat recht is gevolgd wordt, het is noodzakelijk dat wat het sterkst is gevolgd wordt. Recht zonder macht is machteloos, macht zonder recht is dwingelandij. Recht zonder macht wordt weersproken, omdat er altijd bozen zijn, macht zonder recht wordt beschuldigd. Men moet dus recht en macht bijeenvoegen en daarvoor moet wat recht is sterk worden gemaakt, of wat sterk is recht. Recht is aan betwisting onderhevig, macht is zeer goed herkenbaar en onbetwist. Zo heeft men geen macht aan het recht kunnen verlenen, omdat de macht het recht weersprak en zei dat het onrecht was en zei dat zij zelf recht was. En aldus heeft men, daar men het recht niet sterk kon maken, wat sterk is tot recht gemaakt.

Blaise Pascal

De oeroerpake De betovergrootvader

Epke

Betizing Verwarring

De wereld zoals zij die waarnemen, verschilt van de wereld zoals wij die waarnemen…….. Hun hele ‘conceptuele schema’ is anders. Pessimisten zien dit als een reden voor algehele verwarring., zoals in het gezegde uit Yorkshire: ’Iedereen is raar, behalve jij en ik. En jij bent ook een beetje raar’. Pogingen om anderen te begrijpen, zeggen zij, zijn pogingen om macht uit te oefenen. We dringen zaken aan de anderen op. Door hen op onze manier te duiden, annexeren wij hen, koloniseren we hen, ontkennen we de verschillen en dwingen hen in onze mal.

 S. Blackburn

Dûnsjende weagen Dansende golven

Weit vom Schwarzwald her
Eilst du hin zum Meer,
Spendest Segen
Allerwegen
Ostwärts geht dein Lauf,
Nimmst viel Brüder auf:
Bild der Einigkeit
Für alle Zeit.
Alte Burgen seh'n
Nieder von den Höh'n,
Grüßen gerne
Dich von ferne
Und der Berge Kranz,
Hell vom Morgenglanz
Spiegelt sich in deiner Wellen Tanz.

Franz von Gernerth

Hjoed de dei Vandaag de dag

Ik kan doen wat ik wil: ik kan als ik dat wil alles wat ik heb aan de armen geven en er zo zelf een worden – als ik dat wil! Maar het lukt mij toch niet om zoiets te willen, omdat er tegenwerkende motieven zijn die veel te veel macht over mij hebben dan dat ik het zou kunnen. Als ik daarentegen een ander karakter had en wel in zo sterke mate dat ik een heilige was, dan zou ik dat wel degelijk kunnen willen. Maar dan zou ik ook niet anders kunnen dan het te willen en ik zou het dus moeten doen. Dit alles gaat uitstekend samen met het “Ik kan doen wat ik wil” van ons zelfbewustzijn, waarin nog vandaag de dag sommige leeghoofdige heren filosofen menen de vrijheid van de wil te ontwaren, die ze dan ook vrolijk voor een gegeven bewustzijnsfeit laten doorgaan.

Schopenhauer

Sweltsjes Zwaluwen

Vandaag heeft Doarmer het oosten van het eiland bezocht,alwaar hij natgeregend is en geconfronteerd is met een nest jonge zwaluwen, dat zich in een schuilhut bevond. Ameland is wat dieren betreft merkwaardig, dieren die op het vasteland wegvluchten, zijn hier "tam". Doarmer heeft dit vastgesteld bij mussen, konijnen en zwaluwen. Wat de drietaligheid van het eiland betreft, neemt hij zijn woorden van enkele dagen geleden een beetje terug, de oude taal, it Frysk, is hier meer aanwezig dan hij eerst dacht. Ook kan men de drie volken gemakkelijk onderscheiden, de Duitsers dragen een fietshelm, de Hollanders eisen luid hun plek op en gezinnen met tenminste vier kinderen spreken Frysk.