In petearke

Als ik een gevangene van mijn leven was, zou ik het niet hebben opgemerkt.Maar ik heb mijn hoge verheven roeping van getuige vervuld, en deze werkelijkheid, die even vluchtig als schoon was, blijft nu voor altijd behouden. Wij zullen allen een onsterfelijke herinnering aan uw verzinken in het duister bewaren. Homerus zegt dat de helden slechts strijden en sterven om de zangers aanleiding te geven hen te bezingen. Zo zou ik naar mijn zienswijze willen zeggen dat u bestaat omdat ik daarvan getuigenis geef.

Zoals men is, bemint men. Alle andere handelingen en veschijningsvormen kunnen ons omtrent zijn karakter misleiden, maar zijn manier van liefhebben zal ons het zo zorgvuldig verborgen geheim van zijn wezen openbaren.

Uit: Bespiegelen over leven en liefde (José Ortega Y Gasset)

Zondagochtendoverdenking van pastoor te H.

Vandaag gaan mijn gedachten uit naar de Andersoortigen. Ieder van ons, vooral diegenen, die langs het Pieterpad wonen, kent ze. Meestal zien we ze in groepen voorbijlopen, zwijgend en af en toe zien we er één met een staart, drukker en als die voorbij is, missen we vaak iets uit de tuin, een steentje, een takje, een hebbedingetje. Maar kennen we ze werkelijk? Hebben we ons ooit echt voor hen opengesteld, zijn wij ooit naar hen toegegaan en gezegd “ hier ben ik en ik ben er ook voor jou”. Dit je richten op de ander, ook al heeft die een slurf, is voor mij het essentiële, en niet alleen in deze donkere dagen voor de kerst. In een wereld, waarin het koude marktdenken overheerst, moet juist dit bruggenbouwen naar de ander ons antwoord zijn. Hebben we allemaal wel niet eens het gevoel, dat achter die slurven zich iemand bevindt, die op ons wacht en roept “ kom maar zoals je bent, je hoeft niet bang te zijn”. Denk hier maar eens over na, als u ze weer voorbij ziet lopen.

I. en de engel

En de kerstengel sprak tot I:

I. met je mysterieuze blauwe ogen, die zijn als de voorjaarshemel op een ochtend in mei……Maar goed ik dwaal af. Vannacht als je slaapt, zullen engelen met hun vleugels zachtjes je rug masseren, zodat morgen alle pijn verdwenen is.

Nieuws

Voor de tweede keer binnen een week is er grote opschudding in het Groningse plaatsje B. Waren het eerst de huilende mariabeeldjes, nu zijn het grote groepen andersoortigen , die door de straten van het dorp zwerven. De bewoners van B. zijn radeloos en hebben geen idee, waaraan zij dit nu weer aan te danken hebben. De andersoortigen fotograferen alles, loeren bij mensen naar binnen en één van die wezens, een zeldzame met een staart, verzamelt zelfs steentjes en takjes uit de tuinen. Huisvrouw Pamela Z., intussen landelijk bekend, zij krijgt veel aanvragen binnen voor recepten met siepels, verklaarde het volgende “ ik had der één bi mi op de keukentafel zitt’n en ik zei tegen Berend, verdorie, Berend , joag mi dat wezen even weg, moar ie kent Berend, doo’k mörgen wa, zegt ie. Dus ik noa meneer pastoor en soamen met meneer pastoor hebt wi het wezen deroetkrigen, moar dat hebt mi wa een zak met siepels kost. Die lui schient der gek op te weez’n. “. De pastoor van B. was nog niet in staat om commentaar te leveren, zo geëmotioneerd is hij door alle gebeurtenissen.

Werkoverleg

Groep andersoortigen, waaronder een zeldzame met staart, houdt werkoverleg.

De twijfels van een geitenherder

Het is koud en zelfs de wollen deken helpt niet meer. De laatste dagen denk ik vaak aan mijn geboorteland K. Waarom ben ik eigenlijk weggegaan en heb ik mijn vrouw en kinderen daar achtergelaten? Hier is niets behalve die allesdoordringende kou. De andere herders zeggen , dat het voorbij de Oeral warmer is, maar het zijn verhalen. Ik moet het nog zien , niemand van ons is daar ooit geweest. En dat eeuwig groene land , waar ze het voortdurend over hebben, Groningen, bestaat dat eigenlijk wel? Allemaal vragen en elke dag, dat we ons verder van het geboorteland verwijderen, nemen mijn twijfels toe. Aan de geiten ligt het niet, die houden zich kranig, vastberaden stappen ze voort. Misschien moet ik maar op hun instinct vertrouwen en komt het straks allemaal goed. Erger nog dan de kou is de monotonie van mijn bestaan, kou, sneeuw en geiten. Ik heb dan wel een deken, maar liever had ik zo’n huisvrouw gehad, die ze verzameld heeft. Zou die pastoor dat niet kunnen regelen? Eigenlijk zijn de geiten veel gelukkiger, zij weten nog niet, dat ze als jasjes zullen eindigen. Ik vraag me af, wat er van mij terecht komt, als ze me niet meer nodig hebben. Je hoort de meest verschrikkelijke verhalen over afgedankte geitenherders, ik wacht wel af, als ze me maar niet in het onderwijs laten werken. Het lijkt mij vreselijk op mijn oude dag als kano gebruikt te worden. Ik zal proberen nog een beetje te slapen, morgen is het weer vroeg dag, alhoewel het begint nu wel heel erg te sneeuwen.

Toeval?

Thi fifta wend istet: hwersa hir is en vrredere and hi wrreth lond and liude and hi fart inur Saxenna merka and hi uthalath thene haga helm and thene rada skeld and thene sareda riddere and hi binna Fresena merkum man sleith and burga barnd, sa ach ma [hine] north inna thet hef [to ferane] and theron te sansane and ne thor ma vmbe sin feret nanne fia biada.

Jefter hwa wrpen iefta treden werth inna grope, thet him her and halsdec alra skernigest se, sa is thiu bote achtendehalf skilling.

Thi midlista, hwane sa me mith iera iefta mith mese swangt, tritich ensa.

Thi hagheste suarta sueng, hwane sa ma mith hete sothe iefta mith eta pipermose swang, sogin skillingar.

Thet istiu tiande kest, thet Fresa ne thuruen nenne herefert firer fara tha aster to there Wisere and westere tho Fli, thruch thet hia hira lond behelde witha wilda heue and withene hethena here.

Bovenstaande Oudfriese citaten geven een mooi beeld van het Friese leven in de Middeleeuwen. Ze hadden blijkbaar problemen met hun buren, de Saksen, hulp aan deze lieden betekende zonder uitzondering doodstraf door verdrinking (citaat 1) en ook hielden ze er beslist niet van, dat je ze smerig maakte, je kreeg dan een geldboete (citaat 2,3 en 4). Het laatste citaat zegt ook veel, vechten vonden ze prima, maar ze wilden het wel overzichtelijk houden, graag alleen tussen Weser en Fli, want ze moesten altijd de dreiging van de zee ( “ it wylde hef” )in de gaten houden.Volgens mij heeft dat laatste ons gered, want had dat ons niet tegengehouden, dan hadden we vast een imperium opgebouwd en daar word je pas goed smerig van.

Kosmische rimpeling

Gisteravond was er complete verwarring in de hardloopgroep, de groep liep al, terwijl andere J. nog stond te wachten op H. Oorzaak: er was een kosmische regel overtreden en dan krijg je chaos. Niets is, wat het lijkt, niets is zeker en alles verandert, maar tussen al deze onzekerheden is er één ding, waaraan hardlopers een houvast hebben, een uitgeworpen reddingsboei in de kolkende oceaan en dat is: de groep vertrekt om 19.00 uur bij de brug. Sneeuwstormen, tsunami's, problemen van welke aard dan ook, bombardementen ,een kind met een slechte CITO-score, noem maar op, om zeven uur staat daar een groep en die groep wacht op jou en sluit jou als een warme deken om een geitenherder in . En als een oeroud ritueel zet die groep zich precies om zeven uur in beweging en dan wacht die groep niet meer op jou. Als je om één minuut over zeven bij de brug(heel symbolisch! ), verschijnt, dan is er niets meer, je wordt geconfronteerd met de totale leegte. Verlaten sta je daar, je kijkt omhoog naar de sterren, maar het heelal zwijgt. De existentiële angst, die dan ontstaat, moet vreselijk zijn. Ik heb mensen gekend, die daarna jaren in therapie zijn geweest, zonder dat het hielp. Waarom doet iemand dit zichzelf aan? J. opperde , dat het door “ware liefde “kwam en waarschijnlijk is dit ook zo, anders kan ik het me niet voorstellen.

Een dochter en een schilderij

Dochter N. belde uit het verre Amerika en weer moest ik ontzettend lachen. Een “ stout” Europeaantje tussen die “ brave” Amerikanen. Dat kan niet goed gaan, dat geeft aanleiding tot allerlei misverstanden.
Maar goed. Mijn favoriete schilderij, gewoon omdat het apart is: De vrouwen van Amphissa , geschilderd door Alma Tadema, een 19de eeuwse schilder, hij schildert vaak klassieke thema’s, a.h.w. stillevens met mensen erin. Heel veel marmer en de "traagheid" , die de afgebeelde personen uitstralen is zo ontzettend elegant.

Interview

Herder met deken

Interview (Bafloer Nieuwsblad)met een Kirgizische geitenhoeder, ergens onderweg in de Oeral met een kudde berggeiten.
I: Hoe gaat het?
K.G: Ik mag niet klagen.
I: Van wie niet?
K.G. : Van de chef.
I: Maar het blijft tussen ons. Wat is nou het moeilijkst hier?
K.G: De kou en die metershoge sneeuw. In het begin was het helemaal niks, maar de laatste tijd
krijgen we vanuit Nederland wollen dekens toegestuurd en dat helpt wel een beetje.
I: Wollen dekens uit Nederland???
K.G: Ja, het schijnt ,dat een pastoor uit H. met die actie gestart is. Hij heeft de huisvrouwen aldaar opgeroepen wollen dekens voor ons te verzamelen, hij zegent ze dan en elke week komt hier een vrachtwagen vol aan.
I: Die huisvrouwen toch! Op de een of andere manier weten ze hun leven toch weer een zin te geven. En hoe gaat het met geiten?
K.G. : Kranig, zeer kranig. De mensen, die ze gekocht hebben, die weten wat ze doen, er valt veel geld mee te verdienen. Het is gewoon een genot om naar de beestjes te kijken.
I: Dat laatste zal ik maar niet publiceren, ik werk voor een katholiek blad , maar nog een belangrijke vraag, die veel mensen bezig houdt. Wanneer denken jullie in Groningen aan te komen?
K.G: Dat is moeilijk te zeggen, het hangt van het weer af, we moeten de Wolga nog over, maar hoe dan ook, wij komen, daar kan men op rekenen, want ik laat de kans beslist niet voorbij gaan om de huisvrouwen persoonlijk te bedanken voor al die warmte.

Wetenswaardigheden

Je hebt veel boeken met nutteloze kennis en af en toe heb je er één, waar je wat mee kunt. Zo’n boek heb ik. Het geeft antwoord op vragen als “ Waarom steken koeien hun tong vaak uit naar hun neusgaten?” Heel veel mensen denken, omdat ze willen laten zien, dat ze dat kunnen, maar dat is niet zo. Het boek geeft keurig het antwoord. Werkelijk een wereld gaat voor je open.Ik noem maar, “Waarom drinken huisdieren als muizen, hamsters en cavia’s hun water uit flesjes en niet gewoon van een schoteltje of bordje?” en “Waarom houden honden hun kop schuin, als je tegen ze praat?”. Dat wil je toch weten. Ook interessant is de volgende vraag “ Waarom gaan vrouwen zo vaak samen naar het toilet en waarom blijven ze daar zo lang?”. Als ik zo’n boek lees, dan realiseer ik me altijd, dat ik eigenlijk ontzettend weinig weet en waarschijnlijk komt dat door het onderwijssysteem uit mijn jeugd, maar daarover later eens.

Nieuws

Groningen:

In Baflo heeft zich een tiental opgewonden huisvrouwen bij de plaatselijke pastoor gemeld, omdat hun Mariabeeldjes spontaan begonnen te huilen. Een van de huisvrouwen , een zekere Pamela Z., legde de volgende verklaring af:
“Ik was juist bezig siepels te snijden voor mijn man Berend, die daar zo dol op is, hoewel ik zelf nogal wat bezwaren heb, omdat het bij Berend altijd gasvorming veroorzaakt, toen ik ineens zag, dat er tranen uit mijn Mariabeeldje kwamen. Eerst dacht ik, dat het door de siepels kwam, maar de tranen bleven maar komen”. Ook de andere huisvrouwen zijn met soortgelijke verhalen gekomen. De pastoor van Baflo heeft de zaak in onderzoek en heeft verklaard, dat alles erop wijst, dat er in het noorden van Groningen grote veranderingen op komst zijn. Het Vaticaan is reeds op de hoogte gesteld.

Swiete tinzen

Ik rin alhiel forwêzen om
En bin net mear my selme;
De swietrook fen in wûnderblom
Het my alhiel bidwelme.

Schreef de dichter Piter Jelles, voordat hij de politiek inging. Ik ken het gevoel , bij mij is de oorzaak niet de “wûnderblom”, maar het grote aantal nieuwe gezichten, dat ik momenteel dagelijks voorgeschoteld krijg. Ik heb eens gelezen, dat een mens maar een beperkte groep soortgenoten kan “accepteren”. Het schijnt samen te hangen met de groepsgrootte in de oertijd , toen wij nog in holen woonden. Bovendien heb ik mijn Remy week en het is donker. Kortom het is tijd voor een weemoedig gedicht:

De oar

Skruten doar ik dy net oan te reitsjen,
moedich sykje ik dyn eachen,
ik yt dyn swiete rook en drink dyn stim.
Tichteby likest,
en út myn tinzen yn ‘e tiis,
fleane as wite fûgels myn wurden,
yn in flecht , sa moai en sinleas,
want fier bist, ûneinich fier,
tusken ús tjirgje oséanen
en yn de weagen fan emoasje
ferdwine wurch de fûgels
en bliuwt in doarmer troch de dream

De geitenmarkt

De concurrentie ligt altijd op de loer, ook in de geitenfokkerij. De Tubantia van afgelopen zaterdag meldt, dat nu ook de kerken zich met een geitenproject bezig gaan houden. In een kerk in Vriezenveen schijnen al acht posters van geiten te hangen. Voor ons is eigenlijk alleen de laatste zin van belang. Een geit en een cursus kost 110 euro. Ik kan nu al vast meedelen, dat wij waarschijnlijk onder die prijs gaan zitten. Wij laten ons niet zo maar uit de markt drukken. Desnoods krijgt men bij aankoop van een geit een compleet uierwassersetje, in kleur naar keuze, gratis. En ook zijn wij zonder meer bereid een cursus te geven.

Het Remy gevoel

Vandaag is oudste zoon J. voor kort bezoekje langs gekomen. Morgen vertrekt hij weer en dan begint voor mij een echte “ Remy week”. Maaike gaat de late dienst in, buiten is het vroeg donker en ik ben alleen. Meestal zwerf ik dan ’s avonds door het dorp W. Het hoofd weggedoken in de kraag loop door de verlaten straten en vanuit een ooghoek kijk ik soms bij mensen naar binnen en ik zie dan licht, gezelligheid, men speelt monopoly en dat alles versterkt mijn gevoel van eenzaamheid. Ik heb er wel eens aan gedacht me aan te sluiten bij een club, het bouwen van modeltreintjes of postzegels verzamelen lijkt me wel leuk, maar dat contact leggen met mensen, die ik helemaal niet ken, houdt me steeds tegen. Dat heb ik niet in me, als echte binnenvetter ben ik ook jaloers op mensen, die zich gemakkelijk kunnen uiten. Nee, zo’n club is niets voor mij. Misschien moet ik maar een hond aanschaffen, honden laten je nooit in de steek. Laatst liep ik voor de verandering eens door de naburige stad A., precies zo verlaten en donker, en daar kwam ik een andere man tegen, ook eenzaam, maar hij had een hond. Hij wel.

Sinterklaas

Voor het eerst dit jaar geen Sinterklaas gevierd. Oorzaak dochter N. komt pas eind december terug uit het verre Amerika. Wij “ doen het nu met de kerst”. Het is wel even wennen, Sinterklaas heeft namelijk iets vertrouwds, hij is volgens mij het laatste overblijfsel van de jaren vijftig. Hij hoort thuis in het rijtje kolenkit, bewaarschool, knikkers enz. De kerst heeft dat niet, dat is groter, de zoon van God is geboren, men wil wereldvrede, engelen vliegen af en aan. Sinterklaas, dat is gewoon een oude man op een paard met een knecht en die knecht heeft een zak van jute, het kan niet jaren-vijftiger. Als Sinterklaas straft doet hij dat degelijk met de roe en dan verder geen gezeur. Dat ligt bij de kerstgedachte allemaal ingewikkelder. Iedereen moet dan ook bij “ iets stil staan”, zo van “ laten wij ook denken aan degenen, die het moeilijk hebben en laten wij begrip hebben voor elkaar”. Bij Sinterklaas zijn we eerlijk, wij willen dan cadeautjes. Je moet wel braaf zijn geweest, maar dan krijg je ook iets wat je kunt vastpakken, kunt opeten enz. Zo hoort het ook, anders heeft braaf zijn geen zin. Bij de kerst zijn sommigen in staat hun kerstpakket ter beschikking te stellen voor een “ goed doel”, het sinterklaascadeau is van jou en van niemand anders, want jij bent braaf geweest, althans jouw stoute dingen zijn niet ontdekt. Ook dat is een verschil met de kerst, God ziet namelijk alles en Sinterklaas ontgaat veel.

Een Fries Sinterklaasversje:

Bûten waeit it, dat it rikket, hark, it gûlt om hûs en hear.
En de rein dy rikketikket, Sinteklaes komt grif net mear.
Mar dochs wolle wy noch hoopje, mûlk falt it in bytsje ta;
Of soe Sint mei syn swart feintsje ús no goed te fiter ha,
ús no goed te fiter ha!

Hark, hwa rint dêr, berntsjes, sûntsjes op syn teantsjes
't Lûd giet hast al yn 'e wyn forlern.
Mûlk is yn it tsjusterIen it paedtsje bjuster
Kom, 'k sil efkes hinne om to sjen:
O, biskop, o biskop, Bring ús nou jûn wat yn 'e hoas,
Jo kinne wol komme, Wy sliepe as in roas.

Stoute berntsjes, seit er, Krije kibjen, seit er,
En gjin snobguod, seit er, tink dêr om;Hwant jim witt' wol, seit er,
Dat ik altyd, seit er,Mar allinne by de bêsten kom.
O, biskop, o biskop, Bring ús nou jûn wat yn 'e hoas,
Jo kinne wol komme, Wy sliepe as in roas.

Sollicitatiebrieven

I. en ik hebben het er maar druk mee. Een niet aflatende stroom sollicitatiebrieven komt bij ons binnen en we hebben ons voorgenomen ze allemaal te lezen . Er zitten hele dankbare en droevige tussen en af en toe, tijdens het lezen, zucht I. heel diep en kijkt mij aan op een manier , dat ik nauwelijks in staat ben verder te werken . Maar goed, ik verman me, want de plicht roept, er gaat iets groots verricht worden daar in Groningen.
Zo schrijft een zekere Z., eigenaar van een matig draaiende kaaswinkel in het zuiden des lands “ Ik kom eraan, ik heb mijn winkeltje, mijn kazen en mijn vrouw vanochtend in de steek gelaten en ben onderweg naar het noorden. Ik volg het Pieterpad. Jullie hebben mijn leven zin gegeven en ik heb de kaasschaaf aan de wilgen gehangen. Eindelijk voel ik mij vrij”. Er komen ook brieven binnen, die ons duidelijk maken, dat er veel verborgen leed is op deze wereld. Een katholieke huisvrouw uit H. schrijft het volgende “ Heel graag zou ik bij u willen werken, want ik kan goed luiers wassen. In de bijlage bevindt zich een aanbeveling van meneer pastoor”. Na het lezen van die brief , zei I. tegen mij, terwijl ze haar korenblonde haren kamde “ laten we haar toch een kans geven, ik vind dit zo zielig en wat maakt die éne letter nu uit” en natuurlijk kon ik haar niets weigeren.

Laatste nieuws

Ekaterinburg:
Vanochtend is bekend geworden, dat de geiten eindelijk begonnen zijn aan de beklimming van de Oeral. Ondanks de zware sneeuwval en de lage temperaturen houden de dieren zich kranig.

Twente:
Iemand schijnt het (speculaas)hart van L. te hebben gebroken. Hevig snikkend is ze richting H. gereden.

Twente:
Na jaren van inspanning en opoffering is het eindelijk zover. M. is erelid geworden van “ Bloed, zweet en tranen”. Haar zijn de bijpassende versierselen uitgereikt. M., bij deze gefeliciteerd.

Groningen:
Het loopt storm. Uit het hele land komen de aanmeldingen binnen voor de functie van geitenuierwasser. I. wil zo snel mogelijk de eerste ronde van de sollicitatieprocedure starten.

Oproep van I.

Personeel gevraagd:

Bekwame geitenuierwassers, die bereid zijn om naar het noorden te verhuizen.
Goede sociale voorzieningen.
Enige kennis van de marktwerking wordt op prijs gesteld.

De kerstengel en de economie

Er werd vanavond bij mij gebeld en toen ik opendeed stond er een kerstengel voor de deur” Nou, jullie zijn dit jaar vroeg”, zei ik, “Sinterklaas is nog niet eens geweest. “ “ Nieuwe bedrijfspolicy “ antwoordde de engel “ we proberen de oude man eruit te werken, hij mag dan goed en heilig zijn, een engel is het beslist niet, deze kindervriend, daar kan ik je verhalen over vertellen” “ Ok” , zei ik , “ kom binnen, zet je step maar in het schuurtje, ik heb de koffie klaar” “ We hebben geen step meer”, antwoordde de engel, “wegbezuinigd”. “Geen step meer”, riep ik verbaasd” en jullie hebben ook al geen…… nou ja, je weet wel, zo blijft er weinig over om van te genieten “. “Ja”, zei de engel,” dat is zo, maar we kunnen er nog steeds uit na 61.000 jaar en dat is me ook wat waard”. Dat moest ik beamen en terwijl we een heerlijk kopje koffie dronken, ontspon zich een interessant gesprek over allerlei onderwerpen. Zo werd mij duidelijk, dat Sinterklaas de kerstengelen al langer een doorn in het oog is. De markt is volgens hen gewoon te klein voor twee van zulke grote spelers. Vroeger wisten ze dat niet, maar sinds kort krijgen de engelen economielessen, vandaar. “ En daarom zijn jullie steppen natuurlijk ook wegbezuinigd”, antwoordde ik , “ hoe meer je van economie weet, hoe groter de ellende wordt”. Dat moest hij weer beamen en nadat hij nog een tweede kopje had gedronken, nam hij vriendelijk afscheid en vloog de heldere decembernacht in, want steppen kon niet meer.