De lytse poppe De baby

Rykrakkich Krakkemikkig

De bereidheid om dingen merkwaardig te vinden en opheldering te vragen, is typisch een kinderlijke deugd. Later, als ons leven begint uit te harden, worden slechte antwoorden belangrijker dan goede vragen. Bepaalde opvattingen die we voor waar houden, drukken zich uit in routines, die ons de moeizame taak besparen om het leven steeds weer aan te passen aan nieuwe inzichten en kennis. Maar die wankele intellectuele zekerheid heeft een keerzijde. De illusie om voor alles en nog wat een verklaring te hebben, hoe krakkemikkig ook, en de ogen te sluiten voor “merkwaardigheden” heeft tot gevolg dat je alleen nog maar bekende dingen tegenkomt. Daarmee verliest het leven zijn betovering. Dit verlies leidt in het heden tot verveling omdat het brein onderprikkeld is, en in retrospectief lost die verveling op in het niets, omdat er niets meer is wat het markeren waard is. Het gevoel dat de tijd vliegt, is daarom de prijs voor de illusie dat we het moderne leven aankunnen.

 
M.Wehr

Pake en de tomme Opa en de duim

 

Sinds gisteren heeft Doarmer een nieuwe functie gekregen, want hij is " pake " geworden. Gelukkig hoeft hij deze zware functie niet alleen uit te oefenen, er is nog een pake. Beide pakes keken zeer tevreden naar hun " bernsbern " , it noaske fan' e heit, it mûltsje fan' e mem, ook de " oerbeppe " was zeer tevreden en stak haar " tomme " op, terwijl die " tomme " al 96 jaar oud is. Jit is ús lân net ferlern ( nog is ons land niet verloren).

In sprissel Een sprankje

Kijk toch om je heen! Wat daar roept :”Ik, ik, ik wil er zijn”, nee dat ben jij niet alleen, nee , alles roept dat, letterlijk alles wat maar over een sprankje bewustzijn beschikt. Daarom is dat verlangen in jou nu precies dat, wat niet individueel is, maar aan alles en iedereen zonder onderscheid gemeenschappelijk. Dat verlangen vindt zijn oorsprong niet in de individualiteit maar in het bestaan in het algemeen, het is essentieel voor al wat bestaat, ja het is datgene waardoor het bestaat, en het wordt dan ook bevredigd  door het bestaan in het algemeen, want alleen daarop is het gericht…………Wat namelijk zo heftig om bestaan vraagt, dat is slechts indirect het individu: direct en eigenlijk is het de wil tot leven zelf, die in alles en in iedereen dezelfde is.
 

Schopenhauer

Streamende tinzen Stromende gedachten

Doarmer las in een boek het volgende:

 

Een bekende defusie-oefening is “Bladeren in de rivier”. De cliënt wordt gevraagd om zich voor te stellen dat hij op de oever van een rivier zit. In de rivier drijven grote bladeren op de stroom mee. Elke keer wanneer de cliënt een gedachte opmerkt, plaatst hij deze gedachte op een blad. De cliënt observeert hoe de gedachte op het blad met de stroom wordt meegevoerd.

Hoewel hij dit stuk poëtisch wel kan waarderen, de vliedende gedachten, is voor Doarmer vooral toch het gebruik van het woord “cliënt “ interessant, want het gebruik van dat woord is een duidelijk voorbeeld, dat taal heel vaak geen communicatieve functie heeft, maar juist een verhullende. Wij gebruiken taal om iets niet te zeggen.

Moetsje Ontmoeten

Soms maakt een toevallige ontmoeting, dat men weer vertrouwen in de mensheid krijgt. Deze ervaring had Doarmer een paar weken geleden op het centraal station van de stad D. Hij had een vraag over vertrektijd en hij zag op het perron een mevrouw, ongeveer 40 jaar oud, robuust gebouwd en gekleed in een uniform, waarvan Doarmer niet meteen kon vaststellen of deze tot de uitrusting der Nederlandsche Spoorwegen behoorde. Doarmer overwon zijn natuurlijke angst voor vrouwen, zeker als ze zo stevig gebouwd zijn, en hij stelde beleefd de vraag “Bent u van de NS?”, waarop de geüniformeerde Walkure antwoordde: “Nee, ik ben niet van de NS, dat zou de NS wel willen, maar ik werk wel bij de NS”. Doarmer moest vreselijk lachen, toen hij zomaar op een station geconfronteerd werd met zo’n prachtig staaltje filosofie. Hij zei “Mevrouw, u moet dat vooral zo houden”, waarop de Walkure ook begon te lachen en hem de gewenste informatie gaf. Later in de trein dacht Doarmer erover na en hij stelde vast dat hij een dergelijk antwoord nooit van iemand uit het onderw. zou verwachten, omdat de lieden daar hun functie zijn geworden.

Mankelikens Melancholie

Vom Tage ging der letzte, blasse Schein,
Die frühen Leidenschaften sind verrauscht,
Verschüttet meiner Freuden heiliger Wein,
Nun weint mein Herz zur Nacht und lauscht

Nach seiner jungen Feste Widerhall,
Der in dem Dunkel sich verliert so sacht,
So schattengleich, wie welker Blätter Fall
Auf ein verlaßnes Grab in Herbstesnacht.

Trakl

“schattengleich, wie welker Blätter Fall”(= skaadzjend, as wilige  blêden fal), als dit geen herfstmelancholie is!

Hjerst Herfst

Gewaltig endet so das Jahr
mit goldnem Wein und Frucht der Gärten.
Rund schweigen Wälder wunderbar
und sind des Einsamen Gefährten.

Da sagt der Landmann: Es ist gut.
Ihr Abendglocken lang und leise
gebt noch zum Ende frohen Mut.
Ein Vogelzug grüßt auf der Reise.

Es ist der Liebe milde Zeit.
Im Kahn den blauen Fluß hinunter
wie schön sich Bild an Bildchen reiht -
das geht in Ruh und Schweigen unter.

 

Trakl

Reitsje en smeitsje Raken en smaken

Een Friese spreuk uit 1551

Nimmen kaan in den hijmel rackje
Hij moat aerst dan daed smackje

(Nieuwfries:
Nimmen kin yn de himel reitsje
Hy moat earst de dea smeitsje)

In de oudere spelling wordt "ij" als een "i" uitgesproken. De "k" en "ts" wisselen  vaak, ook in het Fries, bijvoorbeeld: smaken-smaakte- gesmaakt is smeitsje-smakke- smakke en steken-stak-gestoken is stekke- stuts- stutsen of iets ouder stekke-stiek- stutsen. En natuurlijk, kerk=tsjerke en kelk = tsjelke en kaf = tsjef en knap = tsjep enz.

Hommels Plotseling

Als wij iedere nacht hetzelfde droomden, zou ons dat in dezelfde mate treffen als de voorwerpen die wij iedere dag zien. En als een werkman er zeker van was iedere nacht, twaalf uur lang, te dromen dat hij een koning was, geloof ik, dat hij bijna even gelukkig zou zijn als een koning, die iedere nacht, twaalf uur lang, zou dromen dat hij een werkman was…………Maar omdat dromen alle verschillend zijn en eenzelfde droom telkens andere vormen aanneemt, raakt ons wat wij daarin zien veel minder dan wat wij wakend zien, op grond van de duurzaamheid, die echter weer niet zo duurzaam en gelijkmatig is of zij verandert ook,  maar minder plotseling, tenzij dan in een zeldzaam geval, zoals wanneer men op reis is; en dan zegt men:” Het lijkt wel of ik droom.” Want het leven is een enigszins minder onbestendige droom.

Pascal

De pakesizster De kleindochter

Doarmer bevindt zich momenteel in het westen des lands, alwaar hij familie heeft, die zich binnenkort ook uitbreidt. Doarmer oefent al voor zijn nieuwe rol en daarom heeft hij een "klassieke" pet gekocht, hoewel zijn eigen " pake " altijd een hoed droeg.

Wylst Terwijl

De leer van de gelijkheid! Giftiger vergif bestaat er niet: want ze lijkt door de gerechtigheid zelf te worden gepredikt, terwijl ze juist het einde van de gerechtigheid is. “Aan de gelijken het gelijke, aan de ongelijken het ongelijke”, dat zou de ware taal van de gerechtigheid zijn, evenals wat eruit volgt ” nooit gelijk maken wat ongelijk is”.

 

 Nietzsche

Mjitte Meten

Niemand is verantwoordelijk voor het blote feit dat hij bestaat, dat hij die en die eigenschappen heeft, dat hij onder deze bepaalde omstandigheden, in deze bepaalde omgeving leeft. De fataliteit van zijn eigen wezen kan niet los worden gezien van de fataliteit van al datgene wat geweest is en nog te gebeuren staat. Hij is niet het gevolg van een eigen bedoeling, van een wil, van een plan; hij is niet de inzet van het streven “de ideale mens ”of “het ideale geluk” of “de ideale moraliteit” te verwezenlijken , het is absurd zijn wezen op een of ander doel te willen afwentelen. Wij hebben het begrip “doel” uitgevonden: in de realiteit zal men tevergeefs zoeken naar een doel…………..Wij zijn noodzakelijk, wij zijn een stuk noodlot, we zijn een deel van het geheel, er is niets wat ons bestaan zou kunnen vonnissen, meten, vergelijken, veroordelen, want dat zou betekenen het geheel vonnissen, meten, vergelijken, veroordelen….. Maar buiten het geheel is er niets.

 

Nietzsche

Dit is wel de kern van het denken van Nietzsche. Aangezien het doel van het leven slechts onze uitvinding is en in werkelijkheid niet bestaat, is het onmogelijk vast te stellen of bepaalde handelingen “goed” of “slecht” zijn, is het onmogelijk te “ vonnissen”, want de meetlat ontbreekt. Optimist als Nietzsche is, raadt hij ons aan van ons “noodlot” te houden. Het leven wil geleefd worden.

De swide mannichte De indrukwekkende menigte

 na 5km

 

het gele poppetje is Doarmer's relatieve finishpositie in het gehele deelnemersveld

In ôfskie Een afscheid

Ik wil ook nog een verhaal van vroeger vertellen, een anekdote, en ik zeg heel eerlijk, het verhaal is in de loop der jaren wel wat veranderd en er zijn elementen toegevoegd, maar, dames en heren, de kern bevat waarheid. Jongere collega’s zullen dat niet weten, zij krijgen hun salaris elke maand overgemaakt, maar vroeger werd men in het onderw. per week betaald, cash in een loonzakje. En als ik over salaris spreek, begrijpt natuurlijk iedereen, die in het onderw. werkzaam is, dat dit beeldspraak is. Maar goed, vroeger was het een vast ritueel. Op de vrijdagmiddag verzamelden de onderw.gevenden zich in de gymzaal in een lange rij om hun loonzakje in ontvangst te nemen. Vooraan op het podium zat de directie en voor hen lagen de loonzakjes. Twee stevig gebouwde conciërges, gewapend met knuppels, zorgden voor orde, zodat niemand het waagde voor te dringen of bijvoorbeeld na het openen van het zakje een kreet van vertwijfeling te slaken. Goed, ik stond daar in de rij achter C. en wij keken begerig naar de uitgestalde loonzakjes en wat bleek tussen al die kleine zakjes lag een veel grotere zak en daar stond met grote letters op “salaris van C.”. “Eindelijk krijg ik, wat ik verdien “zei C. tegen mij. “Ja”, zei ik, ”en ik hoop niet, dat ze dat bij mij ook toepassen, want ik moet toch ergens van leven”. Ok, de rij schoot heel langzaam op en eindelijk was C. aan de beurt en wat bleek, nadat ze de grote zak had geopend, haar salaris zat erin, uitbetaald in munten van één cent, die had men over gehad. Nou, ik kom uit de hoofdplaats, ik wist het, dat moet je nooit doen bij iemand uit N./Z. De conciërges met de knuppels stonden machteloos, de directie probeerde nog via het raam te ontsnappen, tevergeefs. De Notterse was ontketend. Wat er toen allemaal gebeurde is een ander verhaal en dat is zeker nu niet op zijn plaats, maar sinds die dag heb ik veel respect voor C.

De boask Het huwelijk

breid en brêgeman/bruid en bruidegom

 

mei de bruorren en susters/met de broers en zusters

Tebektinke Terugdenken

 

In Nederland wil ik niet leven,

Men moet er steeds zijn lusten reven,

Ter wille van de goede buren,

Die gretig door elk gaatje gluren.

’k Ga liever leven in de steppen,

Waar men geen last heeft van zijn naasten:

Om ’t krijschen van mijn lust zal zich geen reiger reppen,

Geen vos zijn tred verhaasten. 
 

Slauerhoff

 

Toch maakte hij een uitzondering

In fleurige baarch Een opgewekt varken

Molkrider Melkrijder

 

Zoals u wel weet, heeft Doarmer veel bijbaantjes, verkeersregelaar buitengebied, inspecteur vestingwerken voormalige zuiderzeeregio en ga maar zo door. In deze tijd van crisis, die uiteraard ook niet aan Doarmer voorbijgaat, heeft hij zich genoodzaakt gevoeld nog een werkzaamheid op zich te nemen en wel die van melkrijder. In deze functie komt hij in gebieden, waarvan hij niet eens wist dat ze bestonden, laat staan dat er menselijk leven mogelijk was.

It plakje en de molkewei Het vlekje en de melkweg

Een andere moeilijkheid hangt samen met de tijd. We zien en horen op dit ogenblik, maar wat wij thans zien en horen, gebeurde enige tijd geleden. Wanneer we een ontploffing zowel zien als horen, zien wij haar eerst, en horen haar pas later. Ook al zouden wij aannemen, dat de meubels in onze kamer precies zijn, zoals zij er uit zien, kunnen wij dit niet aannemen van een nevelvlek op een afstand van miljoenen lichtjaren, die er uit ziet als een vlekje, maar niet veel kleiner is dan de Melkweg, en waarvan het licht , dat ons thans bereikt, zijn uitgangspunt heeft verlaten voor er van enig menselijk leven sprake was. En het verschil tussen de nevelvlek en onze meubels is er slechts een van graad.

 

Bertrand Russell

Eigenlijk zijn wij best wel een beetje zielig, alles wat wij horen en zien, is al een tijd geleden gebeurd.