Oerémis Opgewonden

Wilt u weten wat een "omkoal" is, klik dan hier .

Geie fan wille Schreeuwen van plezier

Een lied van Pieter Jelles troelstra. U kunt het hier beluisteren

Troch seeën skaad en lannen,
fier oan it westerstrân.
Tink ik mei sucht en triennen
Oan dy myn Heitelân!
It wâlet troch myn herte
mei ing’le harpgerûs.
Tink ik oan dy myn Fryslân
en oan myn âldershûs.

Hûs, leaf, leaf âldershûs!
Tink ik oan dy myn Fryslân,
en oan myn âldershûs.

Der blinke glêde marren
yn 'e sinneskyn,
wêr ranke boatsjes driuwe,
sêft dûnsjend op 'e wyn.
En as de fûgels floitsje
op fean en bou en san,
hja geie 't út fan wille,
yn dy, myn heitelân.

Lân, leaf, leaf heitelân!
Hja geie 't út fan wille,
Yn dy, myn heitelân.

Yn 't beammeskaad beskûle
stiet ús âlde went;
In smouter plakje op ierde
ha 'k nearne, nearne kend!
Der hat ús mem my widze
sa sillich yn 'e sûs,
der boarte ik oan har knibbel
yn dy, myn âldershûs.

Hûs, leaf, leaf âldershûs!
Der boarte ik oan har knibbel
yn dy, myn âlderhûs.


It wrede needlot twong my
by myn âlden wei,
en alles, wat ik leaf ha,
liet ik yn Fryslân nei.
Der wenne alear in famke,
dy joech my hert en hân;
No rest hja op it tsjerkhôf
yn 't ynleaf heitelân.

Lân, leaf, leaf heitelân!
No rest hja op it tsjerkhôf,
yn 't ynleaf heitelân.


Lit my ek ienkear lizze
yn 'e Fryske grûn;
Foar’t my myn ‘lân werom hat,
hab ik gjin rêste fûn.
'k Wol oer de seeën strûze
troch stoarm en weachgebrûs,
en stjerre yn 't âlde Fryslân,
yn 't ynleaf âldershûs,

Hûs, leaf, leaf âldershûs!
En stjerre yn 't âlde Fryslân,
yn 't ynleaf âldershûs.

Sykhelje Ademen

Sterker nog, omgangsdeugden zoals discretie en vriendelijkheid gaan vaak gepaard met leugens. Het valt moeilijk te ontkennen dat zonder deze deugden het maatschappelijk leven een stuk minder aangenaam zou zijn dan nu het geval is. We zouden  niet de zuivere lucht der waarheid inademen, maar leven te midden van hufterigheid. Zij die altijd, zonder nadenken datgene zeggen wat zij, terecht of onterecht, voor waarheid houden, vinden wij hufters.
 

L. Kolakowski

Ja, het is ook de titel van een boek “Te eerlijk om beleefd te zijn”. Doarmer is het eigenlijk wel eens met Kolakowski, misschien is hypocrisie wel een teken van beschaving en waarheid is ook een wat dubieus begrip. Weest dus op uw hoede voor mensen, die zeggen “Ik zal je het eerlijk zeggen, want zo ben ik nu eenmaal……..”

Wjerljocht en tonger Bliksem en donder

Hier schwieg der tolle Mensch und sah wieder seine Zuhörer an: auch sie schwiegen und blickten befremdet auf ihn. Endlich warf er seine Laterne auf den Boden, daß sie in Stücke sprang und erlosch. “Ich komme zu früh”, sagte er dann, “ich bin noch nicht an der Zeit. Dies ungeheure Ereignis ist noch unterwegs und wandert, es ist noch nicht bis zu den Ohren der Menschen gedrungen. Blitz und Donner brauchen Zeit, das Licht der Gestirne braucht Zeit, Taten brauchen Zeit, auch nachdem sie getan sind, um gesehen und gehört zu werden.
 

Nietzsche

Jo kinne it ek beharkje/U kunt het ook beluisteren. Klik hjir/hier.

Harkje en lústerje Luisteren en fluisteren

A: Hij staat stil en luistert.
    Wat hoort hij voor gefluister?
    Wat was het, dat hem ternedersloeg?
B: Zoals een ieder, die ooit ketenen droeg
    Hoort hij nog steeds dezelfde kluisters.

Nietzsche

Herhelje herhalen

Dit filmpje zouden ze ook weer moeten bekijken en zo eindeloos door.

Sneon Zaterdag

Sneon

Sêft,griis, griemerich, tsjuster,

storein ,tichte loft, wiettich,
ferjitten
hoe’t de sinne wie.

Zaterdag

Zacht, grijs, druilerig, donker,
motregen, dichte lucht, nattig,
vergeten
hoe de zon was.

Famke Meisje

Een lied en nog een lied

Twatûzentrettjin Tweeduizenddertien

Anderje Antwoorden

 

Lewis Carroll vertelt in ‘Alice in Spiegelland’ over Humptie Dumptie, het grote ei dat op een muurtje zit en het woord ‘glorie’ gebruikt in een gesprek met Alice. Alice is verbaasd en zegt dat ze niet weet wat hij bedoelt met dat woord. Het ei glimlacht minachtend. “Natuurlijk weet je dat niet. Dat weet je pas als ik het je vertel. Ik bedoelde iets waar je niets tegenin kunt brengen!”
 

Maar ‘glorie’ betekent helemaal niet ‘iets waar je niets tegenin kunt brengen’, protesteert Alice. Het ei antwoordt: “Als ik een woord gebruik, betekent dat gewoon wat ik wil dat het betekent, niets meer en niets minder.”

Alice betwijfelt uiteraard of het mogelijk is dat we woorden verschillende dingen kunnen laten betekenen en ze zelfs precies dat kunnen laten betekenen wat we willen. Het ei antwoordt: “De vraag is, wie de baas is. Meer niet.”

P.Cave

Nietzsche had het kunnen zeggen, wie de macht heeft, bepaalt ook de betekenis van de woorden.

Skrieme Huilen

Noflik Genoeglijk

In wiete Kryst Een natte Kerst

 

Doarmer dreamt fan in wite Kryst, net fan in wiete Kryst.  Het zou de titel van een lied kunnen zijn, maar het is een woordspeling. Het Fries  kent nogal wat i-klanken.
 

De “i” uitgesproken zoals in het Nederduitse “ik”. Ik wit = ik weet

De “ii” de lange i uitgesproken zoals in het Engelse “ to read”. Tsiis= kaas

De “y” uitgesproken zoals in het Nederduitse ”fiets”. Lyts = klein

De “ii” en de “y” worden in een open lettergreep als “i” geschreven.

En tenslotte de leukste, de “ie”, dit is een tweeklank en is te vinden in woorden zoals Fries en wiet.

Alnei't Al naargelang

Want er is zo’n groot verschil tussen hoe men leeft en hoe men zou moeten leven dat iemand, die wat men doet verwaarloost voor wat men zou moeten doen, eerder zijn ondergang dan zijn redding tegemoet gaat. Want een man die zich altijd en overal goed betoont, gaat noodzakelijk te gronde temidden van zovelen die niet goed zijn. Daarom moet een heerser, wanneer hij zich wil handhaven, leren om niet goed te zijn. En dit vermogen dient hij wel of niet in praktijk te brengen al naargelang de omstandigheden hem daartoe dwingen.
 

Machiavelli

Ingelewjokken Engelenvleugels

 

Men ziet ze weer vliegen in de donkere koele decembernacht, alleen of in groepen, maar altijd met die vleugelslag, sierlijk en tegelijkertijd krachtig, het kenmerk van de hemelse luchtmacht.

Glimkje en gnyskje Glimlachen en grijnzen

Doarmer is niet zo thuis in de Nederduitse taal en als trouwe petdrager vroeg hij zich af hoe de uitdrukking “het is huilen met de pet op” ontstaan is. Hij kwam er niet uit, maar wel constateerde hij, dat de pet een geliefd hoofddeksel is in allerlei Nederduitse uitdrukkingen. Vandaar dat Doarmer nu probeert een nieuwe toe te voegen “het is glimlachen met de pet op”. Later volgt nog “het is grijnzen met de pet op".

Mjitstêf Maatstaf

De filosoof Rorty omschreef de waarheid ooit als ‘datgene waarmee je tijdgenoten je ongestraft laten wegkomen’. Dat is een schokkende uitspraak, en zelfs naar filosofische maatstaven behoorlijk bizar. De uitspraak is in feite zo schokkend dat te verwachten viel dat Rorty’s tijdgenoten hem er niet ongestraft mee zouden laten wegkomen en dat deden ze dan ook niet. Dus ook hier geldt: als  de uitspraak waar is, is hij niet waar – met andere woorden, volgens zijn eigen maatstaven is hij onwaar.

S. Blackburn

Blackburn noemt in werk nog andere voorbeelden, beginnend bij een discussie tussen Socrates en Theodorus tot  ‘nog niet zo lang geleden hebben historici ontdekt, dat er geen historische waarheid bestaat’.

 

Fjouwer froulju Vier vrouwen

It skearmês Het scheermes

Entia non sunt praeter necessitatem multiplicanda: "Men moet de zijnden niet zonder noodzaak verveelvoudigen".
 

William van Ockham (1288-1347)

Is de eenvoudigste verklaring ook de juiste? Een vraag, die samenhangt met “het scheermes van Ockham”. Doarmer weet het niet, maar hij heeft wel het idee, dat men geneigd is van alles “achter iets” te zoeken. Stel dat Doarmer voor zichzelf een kopje koffie heeft ingeschonken en dit kopje op het aanrecht heeft gezet, omdat hij even in de brievenbus wil kijken. Bij zijn terugkomst ziet hij dat het kopje leeg is. Hij zou dit als volgt kunnen verklaren, aliens zijn heimelijk in zijn huis geland, hebben de koffie opgedronken en zijn snel weer vertrokken. Natuurlijk belt hij dan onmiddellijk de politie, die op haar beurt meteen de luchtmacht inschakelt, want het alienprobleem moet natuurlijk opgelost worden. Bovendien gaan allerlei wetenschappers met het probleem aan de slag en proberen uit te leggen, waarom aliens dol zijn op koffie, tenminste op bepaalde merken. De minister zegt uiteraard , dat het noodzakelijk is, dat ook in het onderw. aandacht moet worden besteed aan koffie enz. enz. De eenvoudigste verklaring is natuurlijk, dat een gezinslid van Doarmer dat kopje zag en dacht “lekker” . Het voorbeeld is wat absurd, maar toch, als Doarmer een discussieprogramma volgt, moet hij soms wel aan het scheermes denken.

De rige de reeks

Op 22 februari 1749 wordt in de RK kerk van Heech(Heeg) een meisje gedoopt. Zij krijgt de naam Maaike. Zij is de dochter van Folkert Annes en Hijcke Andries. Haar doopheffer , peetoom, is Hitse Andries. Later trouwt zij met Pieter Johannes Wagenaar uit Workum en zij krijgen o.a. een zoon Folkert . Deze Folkert Wagenaar trouwt met Grietje Hommes de Jong en zij krijgen o.a een dochter, die zij Maaike noemen, dus Maaike Folkerts Wagenaar. Deze tweede Maaike trouwt met Jan Tjittes Landman en zij krijgen o.a een dochter, die zij Grietje noemen. Deze Grietje Landman trouwt met Herre Tjitskes Rijpkema, een veehouder uit Doniaga en  één van hun kinderen krijgt de naam Maaike. Deze derde Maaike, Maaike Rijpkema, trouwt met Huite Zonderland . Zij krijgen o.a een zoon Herre. Deze Herre Zonderland trouwt met Agnes Monkelbaan en zij noemen één van hun dochters Maaike. Deze vierde Maaike, Maaike Zonderland , trouwt met Koos Sijtsema en zij noemen één van hun dochters Hedwich Agnes. Deze Hedwich Agnes Sijtsema trouwt met Douwe Jan Drost en zij noemen hun dochter Maaike Agnes, de vijfde Maaike.