De tosken fan’e hûn De tanden van de hond

Morgen loopt Doarmer in het dorp D. een 10km wedstrijd. Hij heeft herinneringen aan dit dorp, want in lang vervlogen tijden, toen de wereld nog jong was en helden nog tussen de mensen leefden, heeft hij er eens een halve marathon gewonnen in 1 uur en 15 minuten. Het jaar daarvoor was hij tweede geworden en door het optreden van een agressieve hond, die plotseling Doarmer en zijn medekoploper aanviel, zelfs bijna eerste. Dat heeft hij het jaar daarop rechtgezet. Nu Doarmer een oude man is geworden, slechts omgeven door een wolk van herinneringen , vaag maar toch met klanken en geuren, nemen deze twee wedstrijden in het dorp D. een speciale plaats in. De auto met luidspreker en tijdwaarneming , het geblaf en de tanden van de hond, de beker met tafelhoogte enz. Daarom zal Doarmer morgen weer de stoute loopschoenen aantrekken en voor de zoveelste keer het gevecht met zijn oude tegenstander, de zwaartekracht, beginnen.

De betizing De verwarring

Want wanneer de dingen zo zijn ingericht dat wij ze ons, zodra de zintuigen ze aan ons voorstellen, gemakkelijk kunnen verbeelden en dat wij ze ons bijgevolg gemakkelijk kunnen herinneren, dan noemen we ze goed geordend; in het tegenovergestelde geval slecht geordend of verward. En aangezien datgene wat wij ons gemakkelijk kunnen voorstellen ons aangenamer is dan iets anders, verkiezen de mensen orde boven verwarring, alsof er enige orde in de natuur bestond behalve dan met betrekking tot onze voorstelling.

Spinoza

Noflik Genoeglijk

klik op de foto

In twirre Ne vezzeköttel

Doarmer kreeg van de huisvrouw te H. een boekje met gedichten uit het verre Gelderland en twee zaken fascineerden hem meteen. De dorpsnaam Meddo en de titel van één van de gedichten, te weten “Vezzeköttel” en hij dacht wat is er mooier op de wereld dan een “vezzeköttel oet Meddo” te zijn. Vandaar dat hij geprobeerd heeft het gedicht in het Fries te vertalen.

Ne Vezzeköttel

den hond veulen het ankommen,
begon te blökken en te grommen
vloog ovverende van zo’n angstig geloed…….

opens, wat ging doar an de roeten veurbi’j
ging hoger en hoger, de beume veurbi’j,
met de wind op en naer,

het draeien umme ziene asse,
het waer was lillijk te passe,
töt de natuur was oet eraesd:

de wasmende ston bi’j den noaber op ’t land
worden terugge ebracht met eigen hand;
in ne goeien naoberschop…….

met volle pröttel
veroorzaakt deur ne vezzeköttel:
kwam het boetengebied in bewaeging.

G. Smeenk


In Twirre

de hûn lei it swier op’e lea,
begûn te byljen en te grânzgjen
fleach oerein troch sa’n njoer lûd………..

wat, hommels, gyng dêr lâns de rúten
gyng heger en heger , de beammen foarby,
mei de wyn op en del,

giseljend om syn as,
it waar wie tige fan’e gaai,
oant de natoer him dellein hie:

de waskkuorren stiene by de buorlju op it lân
en waarden werombrocht mei eigen hân,
goed buorjend mei-inoar…………

in protte túchguod
jûn troch in twirre:
krige it bûtengebiet yn ferweech.

It hynstetek De paardendeken

Vandaag heeft Doarmer de stapel dozen geïnspecteerd. Hij heeft er één uitgenomen, op zijn handen gewogen, beklopt, maar er is nog niets van te zeggen. Sinds hij een enkele jaren geleden een paardendeken in zijn pakket vond, wacht Doarmer eigenlijk nog steeds op het bijbehorende paard. Dit jaar zal dat, gezien de afmeting van de dozen, beslist niet het geval zijn. Daarom echter niet getreurd, een blik ananas komt ook altijd van pas. Het leukst zou zijn, als het kerstpakket persoonlijk uitgedeeld werd. Doarmer ziet zichzelf al in een lange rij schuifelen met zijn pet in de hand en als hij dan eindelijk aan de beurt is en de doos met heerlijkheden in ontvangst neemt, dat hij dan licht voorovergebogen stamelt “Dank oe wel, menee’”.

Útfanhûzje Logeren

Vanmorgen heeft Doarmer gedraafd. Gelukkig was het niet gluipende koud en hij hoopt dat het andere week ook weer zulk weer is, anders ben je mooi in de aap uit-van-huis geweest. Een paar dagen geleden had het gespoeld, ja geaast , en dan kom je als draver ook in de knijper. Op de eind van zijn twee-uurs-loop komt Doarmer altijd door een tunneltje en als het allerverscheurendst gespoeld heeft, dan wordt hij nat tot halfweg zijn knijbbels. Morgentemorgen gaat hij ook een eind draven. Dus hij moet maar even in het weer zien.

Ferdwûn Verdwenen

Een lied

Himelske wjukken Hemelse vleugelen

In deze tijd zie je ze weer tegen de avondlijke hemel vliegen, soms in groepjes en soms alleen. Zo zag Doarmer een paar dagen geleden er twee, die tegen een stormachtige wind in ploeterden. De ene vloog duidelijk met meer gemak dan de andere. Toevallig hielden ze een korte rustpauze in de tuin van Doarmer, zodat er een gesprek ontstond. De ene engel begon met de klassieke engelengroet “vrees niet”, waarop Doarmer antwoordde, dat dit geen probleem was, aangezien hij uit het land F. komt en hij vroeg naar het doel van hun reis. Dat bleek de stad A. te zijn, alwaar zij aan de kade een kerstvoorstelling zouden verzorgen. Ook merkte Doarmer op, dat het verschil in vliegkracht tussen beide engelen zo opvallend was, waarop de engel, die werkelijk met hemelse vleugelen vloog, zei, dat dit begrijpelijk was, aangezien zij/hij(1) over “e-wings” beschikte. Volgens hem/haar was dat perfect, vooral tegen de wind in, het enige nadeel was, dat je om de zoveel kilometer de batterij moest opladen. De andere engel knikte enigszins vermoeid.

(1)Zoals bekend hebben engelen geen geslacht.

Oergeunst Afgunst

Ofschoon zelfverachting het tegendeel is van hoogmoed , is niettemin wie zichzelf veracht ten nauwste verwant aan de hoogmoedige. Aangezien zijn droefheid daaruit voortkomt, dat hij zijn eigen machteloosheid erkent door vergelijking met de macht of de deugd van anderen, zal zijn droefheid immers worden verlicht, d.w.z. zal hij zich verblijden, wanneer zijn verbeelding zich bezig houdt met de beschouwing van de fouten van anderen. Vandaar het gezegde: het is een troost voor ongelukkigen dat zij lotgenoten hebben gehad. Daarentegen zal hij te meer bedroefd worden, naarmate hij meent dieper onder anderen te staan, en vandaar dat niemand meer tot afgunst neigt, dan wie zichzelf veracht; dat hij scherp op de daden van anderen let, meer om ze te bevitten dan om ze te verbeteren.

Spinoza

Stoarmje Stormen

Ferjit hjoed net genôch balstiennen yn’e bûse te dwaan/ Vergeet vandaag niet genoeg keien in de broekzak te doen

klik op het stormplaatje voor een andere storm

Brimstich Nors

klik op plaatje

Sinteklaes komt op syn hynder út it fiere Spanje wei,
En hy nimt foar alle berntsjes in hiele protte dingen mei.
En syn feintsje fluch en swart, dy't de sek fol tropje moat,
Fol mei lytse stoute bern, kin sa boas en brimstich sjen!

Sinteklaes rydt op syn hynder troch de hege wite snie,
En hy harket oan de ruten, oft der ek ien ûndogensk wie!
Dogeneaten, pas mar op! Hwant hy skriuwt jim nammen op,
Yn it greate, tsjokke boek, en dan krij'jim foar de broek

Nuver Vreemd

Jaren later, toen ik mijn kinderen meenam naar Holland en we het park Madurodam bezochten, waar tientallen prachtig nagebouwde miniatuurversies van beroemde gebouwen uit heel Nederland staan, was ik diep teleurgesteld toen ik zag dat er geen nagebouwde miniatuurversie van Madurodam zelf was, met daarin uiteraard een nog piepkleinere versie , enzovoort…… Ik was verbaasd over dat hiaat in nota bene Nederland, niet alleen het geboorteland van M.C.Escher, maar ook het land van de beroemde Drostechocolade, waarvan het blik zichzelf een oneindige regressie oplegt; alle Nederlanders zijn daar van jongs af aan mee vertrouwd.

D.Hofstadter

Fleane Vliegen

Dy't himsels weismyt, wurdt troch in oar net opkrigen

Der Vogel Strauß läuft schneller als das schnellste Pferd, aber auch er steckt noch den Kopf schwer in schwere Erde: also der Mensch der noch nicht fliegen kann. Schwer heißt ihm Erde und Leben; und so will es der Geist der Schwere! Wer aber leicht werden will und ein Vogel, der muss sich selber lieben – das lehre ich. Nicht freilich mit der Liebe der Siechen und Süchtigen: denn bei denen stinkt auch die Eigenliebe! Man muss sich selber lieben lernen – also lehre ich – mit einer heilen und gesunden Liebe: dass man es bei sich selber aushalte und nicht umherschweife.

Friedrich Nietzsche

Sykhelje Ademhalen

Doarmer wordt nu snel ouder en zijn krachten verminderen met de dag. Liep hij vorige week nog een 5 km crossloop in de 22 minuten, vandaag was hij 2 minuten langzamer. Vooral zijn ademhaling kon hij moeilijk onder controle krijgen en iedereen weet dat dit bij hardlopen, zeker bij een 5 km, heel belangrijk is. Toen hij halverwege de race langs de speaker rende, overigens een land- en vakgenoot van Doarmer, viel het hem nog mee, dat deze niet in de microfoon riep “ men kan wel zien, dit duurt niet lang meer, dit is snel afgelopen, heeft er nog iemand belangstelling voor tweedehands loopschoenen of kleding”. Doarmer zal moeten accepteren, dat zijn “leven” voorbij is, hem rest slechts een vegetatief bestaan. Of zou er toch nog een leven zijn na de dood, dat wil zeggen boven de 25 minuten ?

Einen en sa Eenden en zo

twitterknopjes

Harkje Luisteren

Zwarte Piet

De silligens De zaligheid

Succesvolle bedriegers hebben altijd een dekmantel. Maar dat kan niet zomaar elke willekeurige dekmantel zijn. Je moet er veel zorg aan besteden en je hele ziel en zaligheid erin leggen. Als je in je kelder vals geld drukt en je opent daarboven een kapsalon om je illegale activiteiten te camoufleren, dan moet je ten minste evenveel energie in de kapsalon steken als in je drukkerij. En hoe meer je jezelf als kapper beschouwt, hoe groter je kansen om je valsemunterij in stand te houden. Kortom, hoe beter je jezelf voor de gek kunt houden, hoe beter je je omgeving voor de gek kunt houden. Zo is het volgens mij ook met die zogenaamde zelfkennis. Ik geloof daar niet meer in.

B. Ohlsson: Gregorius

Beneist komme Evenaren

Het is opvallend hoe alle Friese verhalenverzamelaars, tot Poortinga toe, altijd weer hun mooiste materiaal aantroffen in deze Friese Wouden. Toen in de jaren zestig op initiatief van het Meertens Instituut uit heel Nederland ruim dertigduizend volksverhalen werden bijeengebracht, kwam een zeer groot aantal uit deze streek. Uit de catalogus Volksverhalen in Friesland van de letterkundige Jurjen van der Kooi uit 1984 blijkt hetzelfde: hier woonden de beste vertellers, hier heerste een verteltraditie die kon evenaren met die van de Ieren.

Geert Mak

De nuddel De naald

Graag uw aandacht voor de dag waarop ik, acht jaar oud, de vierde etude van Chopins opus 25 voor het eerst op de platenspeler van mijn ouders hoorde, en er prompt verliefd op werd. Veronderstel nu eens dat mijn moeder de naald een duizendste seconde later in de groef had gezet. Wat als een paal boven water staat is dat alle moleculen in de kamer dan volslagen verschillend zouden hebben bewogen. Als u een van de moleculen was, zou u een radicaal ander levensverhaal hebben gehad. Dankzij die duizendste seconde uitstel zou u al voortrazend en op volkomen andere plekken tegen heel andere moleculen zijn gebotst, compleet andere kanten op zijn getold……. Welk molecuul u ook was in de kamer, uw levensverhaal zou er onvoorstelbaar anders hebben uitgezien……. Mijn levensverhaal zou op geen enkele manier, in geen enkele vorm of toestand anders zijn geweest als mijn moeder de naald een duizendste seconde vroeger of later in de groef had gezet. Of een seconde vroeger of later.

D. Hofstadter

Mei sliepend swurd Met slapend zwaard

Und einstmals gab Zarathustra seinen Jüngern ein Zeichen und sprach diese Worte zu ihnen: „Hier sind die Priester und wenn es auch meine Feinde sind, geht mir still an ihnen vorüber und mit schlafendem Schwerte! Auch unter ihnen sind Helden; viele von ihnen litten zu viel - ; so wollen sie andre leiden machen. Böse Feinde sind sie: nichts ist rachsüchtiger als ihre Demut. Und leicht besudelt sich der, welcher sie angreift. Aber mein Blut ist mit dem ihren verwandt; und ich will mein Blut auch noch in dem ihren geehrt wissen.“

Friedrich Nietzsche

Wanneer zij langs priesters lopen, zegt Zarathustra tegen zijn volgelingen, wees stil en op uw hoede , want ook onder hen bevinden zich helden , die, omdat zij te veel hebben geleden , willen ze dat ook anderen lijden en hun wraakzuchtige wapen is de deemoed. Mijn bloed is echter verwant aan het hunne!