donderdag, november 30, 2006

It diske De kraam

Vandaag stond Doarmer zoals gebruikelijk op donderdag achter zijn viskraam op de markt , toen er vrouw op hem af kwam, die zo mooi was, dat Doarmer even dacht, dat hier om een vroege kerstengel ging. Hij kon nog net de woorden “Kan ik u misschien helpen?” over zijn lippen krijgen, zo gefascineerd was hij door de haast bovenaardse schoonheid van de vrouw. Zij schudde zachtjes met haar hoofd en haar haren hadden de kleur van de novemberzon. “ Ze moet een hele dure kapper hebben”, dacht Doarmer, “ hoe kan ze zo mooi zijn?” “ Ik heb iets voor je”, zei ze haast fluisterend met een stem, die hem diep zijn ziel trof en ze duwde hem een boekje in handen. Verbaasd keek Doarmer naar het hemelsblauwe boekje en toen hij weer naar de vrouw keek, was ze verdwenen. Zou het dan toch een engel geweest zijn? Even meende Doarmer, dat hij iets in de lucht zag vliegen, maar waarschijnlijk was het een vogel . Nog helemaal onder de indruk bladerde hij door het boekje, het bleek vol met citaten te staan en één daarvan was:

“ Wie bang is voor de wolf, moet wegblijven uit het bos”

Dostojevski : De speler.

De speler, dacht Doarmer, spelen boartsje? Het boartersplak? Wat kon dit allemaal betekenen?

Manifestaasje

Groep kaderleden op weg naar H.

Dit weekend was er een grote manifestatie van de Partij van de Dieren in H. Duizenden leden verzamelden zich bij het stadion en gingen daarna in optocht naar het centrum om daar naar een toespraak van de huisvrouw , de plaatselijke voorzitster van de partij, te luisteren.Ze wilden zo op passende wijze uiting geven aan hun blijdschap over de verkiezingsuitslag. In haar toespraak riep de huisvrouw op tot solidariteit met dieren, die het bijzonder moeilijk hebben zoals de werkezel, de onderw.ondersteunende aap en de ongelikte beer.
Enthousiaste toeschouwers, die de optocht zagen, begonnen spontaan met stukjes brood te gooien. Kortom het was een groot feest daar in H.

woensdag, november 29, 2006

Eangje Angstig zijn

De angst komt voort uit het besef vrij te zijn, van steeds weer te moeten beslissen over de eigen existentie…… Vooreerst is het in de wereld zo geregeld door talloze voorschriften, gewoonten,overtuigingen en waarderingen, dat er meestal van werkelijke keuze geen sprake is.Maar dat neemt niet weg, dat ik toch nog dikwijls voor een keuze gesteld kan worden, die mijn hele zijn in het geding brengt. Doch ook dan kan ik de angst ontwijken in een vluchthouding. Het is zelfs uitermate moeilijk, de angst niet te ontlopen. Het lijkt wel of ons meest geëigend gedrag tegenover de angst juist de vlucht is. Wij vluchten voor de angst in de verstrooiing. ….In de kwade trouw trachten wij onszelf een onaangename waarheid te verbergen of een aangename waarheid wijs te maken. Het merkwaardige van de kwade trouw is echter…. dat ik mijn blik afwend van de angst , omdat ik weet waarvan ik mijn blik af moet wenden.

Delfgaauw over Sartre

De mens is veroordeeld tot vrijheid. Net als Nietzsche vindt ook Sartre vrijheid niet eenvoudig en de kudde wil eigenlijk ook geen vrijheid.

Dûnsje ûnder it swurd Dansen onder het zwaard

Hoe zal men vrij kunnen leven en toch zonder wet?.....Nietzsche antwoordt, en zijn antwoord aanvaardt de risico’s : Damocles heeft nog nooit zo goed gedanst, als toen het zwaard boven zijn hoofd zweefde. Het onaanvaardbare aanvaarden, zich houden aan het onhoudbare. Vanaf het ogenblik waarop men erkent dat de wereld zonder doel is, vanaf dat ogenblik stelt Nietzsche voor in de onschuld van de wereld te geloven, te erkennen dat ze zich aan ieder oordeel onttrekt, omdat dit oordeel op geen enkel bedoeling kan berusten en bijgevolg alle waardeoordelen te vervangen door een enkel, de wereld in volheid beamend en bejubelend ja. Zo zal aan de volkomen wanhoop de oneindige vreugde ontspringen, aan de blinde slavernij de meedogenloze vrijheid.. Vrij zijn is juist, op niets gericht te zijn, de vrije geest bemint wat noodzakelijk is; de diepe gedachte van Nietzsche is juist dat de noodzakelijkheid aller verschijnselen, indien deze volkomen en ongebroken is, geen enkele dwang met zich mee brengt. De totale aanvaarding van een totale noodzaak, ziedaar de paradoxale definitie van de vrijheid. De vraag “vrij van wat?”is dan vervangen door de vraag “vrij voor wat?’. Vrijheid en heldenmoed vallen samen; de vrijheid is de ascese van de grote man, “de sterkst gespannen boog”.

Albert Camus over Nietzsche

dinsdag, november 28, 2006

Tarieding Voorbereiding

Voorbereiding is het halve werk. Onderw. persoon controleert revolver, voordat hij les gaat geven.

maandag, november 27, 2006

Diervriendelijk

De Ljouwerter:

BALK - Kinderjuf Inge uit Gaasterland is verrast door de impact van Boer zoekt Vrouw. Met twee andere vrouwen strijdt ze in de KRO-serie om de gunsten van boer Gerrit uit Kollumerland. Ze kan de deur bijna niet uit of ze wordt op haar tv-avonturen aangesproken. ,,Leuk mar ek in bytsje benearjend. It makket kwetsber, dêr moast dy net yn fersinne.''
De opnames vonden deze zomer plaats. Hoewel ze over de uitslag niets mag verklappen, vindt Inge wel dat Gerrit door de makers te veel wordt neergezet als bijdehand en brutaal. Hij kan volgens Inge ook heel serieus zijn en toont zich erg diervriendelijk.

De funksje De functie

Onze tijd komt mij voor gekarakteriseerd te zijn door wat men zou kunnen noemen een woekering van de idee functie….. Het individu neigt ertoe zichzelf te zien en door anderen gezien te worden als alleen maar een bundel functies….. De dood verschijnt tenslotte vanuit dit objectieve en functionele standpunt als buitengebruikstelling, als onbruikbaarwording, als terecht komen bij het afval.
Het is nauwelijks nodig de indruk van verstikkende triestheid te schilderen die uitgaat van een wereld die zo om de functie draait. Dit leven in een wereld van alleen maar functies mondt uit in vertwijfeling, omdat deze wereld in werkelijkheid leeg is, omdat ze hol klinkt….. Er moet zijn – of er zou moeten zijn – Zijn, zal niet alles gereduceerd worden tot een spel van op elkaar volgende en onsamenhangende verschijnselen, of, om met Shakespeare te spreken, tot een verhaal verteld door een idioot. Aan dit Zijn, aan deze werkelijkheid begeer ik vurig op een of andere wijze deel te hebben – en misschien is dit verlangen zelfs reeds in werkelijkheid tot op zekere hoogte een deelhebben, hoe rudimentair ook.

Gabriel Marcel (1889 – 1973)

De lijstekster en haar partij


zondag, november 26, 2006

In oare sûndfloed

Om de mensen te straffen zond Zeus een zondvloed uit over de wereld. Alleen Deukalion (zoon van Prometheus) en Pyrrha bleven in leven. Prometheus had namelijk zijn zoon aangeraden een schip te bouwen. Na de zondvloed kwam het schip terecht op de Parnassus. Omdat ze niet wisten hoe ze de aarde opnieuw moesten bevolken, gingen ze naar het orakel van Themis, dat hun vertelde: "Ga heen, sluier jullie hoofd, maak jullie dichtgeknoopte mantels los en werp de botten van jullie grote moeder in jullie voetspoor."Na een tijdje komen ze erachter dat de aarde de grote moeder is en dat de stenen haar beenderen zijn. Zo smijten ze stenen achter zich en wordt de mens herschapen. De door Deukalion geworpen stenen veranderden in mannen, die door Pyrrha in vrouwen.
Uit wikipedia

De lytse disoarder De kleine wanorde

Daarom heb ik reeds eerder opgemerkt dat volgens mijn beginselen alle individuele gebeurtenissen zonder uitzondering uitvloeisels zijn van een algemeen plan. Men moet zich niet verwonderen dat ik deze dingen probeer te verduidelijken door vergelijkingen, ontleend aan de zuivere wiskunde, waar alles regelmatig toegaat en waar het mogelijk is om moeilijkheden op te klaren door een nauwkeurig onderzoek, dat ons genot schenkt, om zo te zeggen, van het aanschouwen van de ideeën van God. Men kan een opeenvolging of reeks van getallen opstellen, die schijnbaar geheel onregelmatig is, waarin de getallen groter en kleiner worden schijnbaar zonder regel; en toch kan hij die de sleutel van het geheim bezit en de oorsprong en bouw van deze opeenvolging van getallen begrijpt, een regel aangeven die het duidelijk maakt dat de reeks geheel regelmatig is, en zelfs dat zij mooie eigenschappen heeft…. In die zin kan men het schone woord van Bernard van Clairvaux toepassen: Ordinatissimum est minus interdum ordinate fieri aliquid: Het behoort bij de grote orde dat er enige kleine wanorde is.

Leibniz (1710)
Doarmer houdt ook van deze “lytse disoarder”, hij moet zich niet indenken, dat alles goed geregeld is, alles onder controle. Zou er dan nog “leven” zijn op aarde? Waarschijnlijk alleen maar een levensloopregeling. Dat volgens Leibniz er toch “een grote orde” is, misschien, zolang Doarmer er maar geen last van heeft, voor hem, als eendagsvlieg, is dat ook niet van belang.

zaterdag, november 25, 2006

Zoekplaatje

Waar staat Xenophanes op deze afbeelding van de filosofenschool? De Griekse filosoof en dichter, die wel de eerste agnost genoemd wordt. Hij leefde van ca. 570 – 475 v.Chr. Van hem is de uitspraak: “De stervelingen menen dat de goden verwekt zijn evenals zij, en kleren, een stem en gestalte hebben als zij. Ja, als de ossen en paarden handen bezaten en kunstwerken konden scheppen, zoals de mensen, zouden de paarden de goden als paarden afbeelden, de ossen daarentegen als ossen…. In werkelijkheid hebben de mensen nooit iets zekers aangaande de goden geweten en zullen dat ook nooit weten.” Veel later in de 19e eeuw zal Feuerbach eigenlijk hetzelfde beweren. Deze filosoof zegt, dat alle eigenschappen, die men aan God toeschrijft, ontstaan uit het zelfinzicht van de mens. In de goddelijke alwetendheid bijvoorbeeld ziet hij slechts de menselijke wens om alles te weten. Het geheim van de theologie is de antropologie. "Dat, wat de mens niet werkelijk is, maar wat hij wil zijn, dat maakt hij tot zijn God, of dat is zijn God". En de mens schiep God. Volgens Feuerbach ligt aan de wortel van elk godsgeloof het egoïsme.

vrijdag, november 24, 2006

Het Doarmer-effect



Het Droste-effect is een visueel effect, waarbij een afbeelding een verkleinde versie van zichzelf bevat. Voor de verkleinde afbeelding geldt weer hetzelfde, enz. Dit proces van zelfverwijzing heet recursie. In theorie kan dit oneindig doorgaan. Het effect is vernoemd naar Droste, een producent van cacao.Op de cacaoblikken was een verpleegster afgebeeld die een plateau vasthad met daarop hetzelfde blik cacao, waarop dan weer hetzelfde stond, enz. In de literatuur is het Droste-effect een effect waarbij men een verhaal in een verhaal in een verhaal... heeft.

(uit Wikipedia)

De baarnende toarst De brandende dorst

Ganymed
Wie im Morgenglanze
Du rings mich anglühst,
Frühling, Geliebter!
Mit tausendfacher Liebeswonne
Sich an mein Herz drängt
Deiner ewigen Wärme
Heilig Gefühl,
Unendliche Schöne!

Daß ich dich fassen möcht
In diesen Arm!

Ach, an deinem Busen
Lieg ich, schmachte,
Und deine Blumen, dein Gras
Drängen sich an mein Herz.
Du kühlst den brennenden
Durst meines Busens,
Lieblicher Morgenwind!
Ruft drein die Nachtigall
Liebend nach mir aus dem Nebeltal.

Ich komm, ich komme!
Wohin? Ach, wohin?

Hinauf! Hinauf strebts!
Es schweben die Wolken
Abwärts, die Wolken
Neigen sich der sehnenden Liebe.
Mir! Mir!
In euerem Schoße
Aufwärts!
Umfangend umfangen!
Aufwärts an deinen Busen,
Alliebender Vater!

Johann Wolfgang Goethe

donderdag, november 23, 2006

Net fergrieme

Wij hebben niet een korte levenstijd, maar wij verspelen er veel van. Het leven is lang genoeg, en het is ons voor het volbrengen van allerbelangrijkste dingen rijkelijk toegemeten, als het maar in zijn geheel goed gebruikt wordt…… tenslotte overvalt het onvermijdelijke einde ons en dan bemerken wij dat voorbij is waarvan wij nooit gemerkt hebben dat het voorbij ging. De zaak ligt zo, wij hebben niet een kort leven gekregen, maar wij maken het kort; wij zijn niet arm , maar verkwistend. Het is ermee als met grote en vorstelijke rijkdommen, die wanneer zij aan een verkeerde eigenaar toevallen in korte tijd verstrooid zijn, terwijl een matig vermogen aan een goede beheerder toevertrouwd, door het goed gebruiken ervan groeit. Zo biedt onze levensduur aan diegene die er goed gebruik van maakt veel ruimte.

Seneca (ca. 50 n.C.)

Doarmer weet het niet zeker, maar hij denkt dat Seneca dit voor bepaalde beroepsgroep heeft geschreven. Eigenlijk gaat het om het oude probleem " Is er wel een leven voor de dood?"

woensdag, november 22, 2006

Ik tink, dêrom bin ik

Vervolgens ging ik aandachtig na wat ikzelf was; ik bevond dat ik mij kon voorstellen dat ik geen lichaam had, en dat er geen wereld was noch enige plaats waar ik was, maar dat ik mij toch niet kon voorstellen dat ikzelf niet bestond, en dat juist daartegenover uit het feit dat ik aan het denken was om de werkelijkheid van andere dingen te betwijfelen met grote evidentie en zekerheid volgde dat ik bestond; terwijl wanneer ik alleen maar opgehouden had met denken en al het andere dat ik mij had voorgesteld werkelijk geweest was, ik geen enkele reden zou gehad hebben om te geloven dat ik bestond; hieruit concludeerde ik dat ik een zelfstandigheid was waarvan het gehele wezen of de natuur niets anders is dan denken, en die om te bestaan geen plaats nodig heeft noch van enige stoffelijke zaak afhangt. Dit Ik dus, d.w.z. de ziel door welke ik ben wat ik ben, is geheel onderscheiden van het lichaam; zelfs is zij gemakkelijker te kennen dan dit, maar ook als zij dit niet was, zou zij niet minder zijn al wat zij is.
Hierna vroeg ik mij af wat in het algemeen vereist wordt in een stelling om waar en zeker te zijn; want daar ik er zo juist een gevonden had waarvan ik wist dat ze dat was, zocht ik ook te weten te komen waarin deze zekerheid bestaat. Ik merkte op dat er in het: Ik denk, daarom ben ik, niets is dat mij zeker maakt dat ik de waarheid spreek, behalve dat ik zeer duidelijk inzie dat men om te denken moet bestaan.

Descartes :Discours de la méthode 1637
De menselijke waarneming is onbetrouwbaar, zodat je aan de hele waargenomen “werkelijkheid” kunt twijfelen. Je kunt volgens Descartes echter niet twijfelen aan het feit dat je twijfelt.

Prûs Bevallig

Swieter as de weachjes brûze
brekkend tsjin ‘t biblomme strân
scil myn lieafde dy omrûze
dy, myn prûze
blom yn ’t moaije Gelderlân.

P.J. Troelstra

Oersetting:
Zoeter dan de golfjes bruisen
brekend op het met bloemen bedekte strand
zal mijn liefde om jou ruisen
om jou, mijn bevallige bloem uit het mooie Gelderland.

De werberte De wedergeboorte

Dat was even paniek. Het boartersplak was onbereikbaar. Doarmer heeft van alles geprobeerd, maar niets lukte. Maar vanochtend , zittend tegenover dr.Oetker, zag hij ineens het licht en zie daar : het boartersplak verscheen weer. Doarmer is nu van plan opnieuw een bedevaart te ondernemen, want zonder Zijn hulp was niet gelukt.

Een dankbare Doarmer

dinsdag, november 21, 2006

Het dakraam

Het is dinsdag en Doarmer kijkt door een dakraam naar de wolken en naast hem zit Bacio. Zij vindt, dat men te weinig echt in haar geïnteresseerd is. Dat komt, zei Doarmer, omdat jij te veel overkomt als een koele carrièrevrouw en dat schrikt af. Ik zal eraan werken, zei Bacio, want het is een probleem voor mij. Dit gesprek zette Doarmer aan het denken. Wat is er toch veel leed op deze wereld, waarvan wij geen idee hebben. Dat een vrouw als Bacio zich eenzaam voelt! Ook Doarmer heeft zo zijn problemen, gisteren had hij weer “in ferjitten jûn “, een vergeten avond. Het gekke was deze keer echter, dat Doarmer niet alle herinnering is kwijtgeraakt, een gevoel van warmte en de geur van koffie is blijven hangen. Het is een merkwaardig verschijnsel, zo’n gat in de tijd.

maandag, november 20, 2006

In liet

De taal is linich en wol tûk
en komt de wrâld in ein benei.
Mar as ik sjoch en fiel en rûk
dan komt de dichter yn my frij.
Dêr by it wetter en de greiden,
dêr by it rûzen fan de reiden,
dêr by de blommen en de kij
begjint it libben wer opnij.
Wy boartsje lang en swiet
en kleurt de sinne read,
dan wyndert troch it gea
in leafdesliet.

B. Huisman

Een stukje lever