Oare jier Volgend jaar

In griene hikke Een groen hek

Alles wat gezegd kan worden, kan helder gezegd worden.
Waarover men niet kan spreken, daarover moet men zwijgen.
De grenzen van mijn taal, zijn de grenzen van mijn wereld.
Filosofie is de strijd tegen de beheksing van onze intelligentie door de taal.
Iemand iets vertellen wat hij niet begrijpt is zinloos, zelfs als men erbij zegt dat hij niet in staat zal zijn het te begrijpen.

Ludwig Wittgenstein (1889 – 1951)

Doarmer moest aan Wittgenstein denken, toen hij laatst een discussie op tv zag tussen een aanhanger van de evolutietheorie en een juichchristen. De laatste slingerde maar zinloze begrippen de wereld in en als zijn tegenstander probeerde zijn argumenten, misschien niet perfect, maar wat is dat wel, naar voren te brengen, keek deze juichchristen triomfantelijk om zich heen en verklaarde iets in de trant van “ja dat is ook een mening”, alsof zijn mening in elk geval gelijkwaardig zou zijn aan die van de ander. Zelfs het scheermes van de Middeleeuwer Ockham had hier toegeslagen. Natuurlijk denken mensen na over hoe alles begonnen is, of het altijd al geweest is of ontstaan, maar dit probleem los je niet op door een vaag iets, dat voor zowat iedereen een andere betekenis heeft toe te voegen ( zie Ockham), want dan kun je vragen , hoe is dat er dan gekomen? Nou, zal zo’n juichchristen zeggen, dat is er altijd geweest, dat is eeuwig en bovendien wil het niet dat je gras maait op zondag en vlees eet op vrijdag. Zo kan Doarmer het ook, hij heeft wel eens op deze weblog geschreven dat het heelal afgebakend wordt door een groen hek met de hoogte van 1 meter 95. Er zijn ketters die beweren, dat het hek slechts 1 meter 93 hoog is, maar deze lieden dwalen. En waar blijven nu die geleerden, die denken dat ze alles weten, laten zij maar eens bewijzen, dat dat hek er niet staat. En zolang dat niet gebeurt, eist Doarmer dat men zijn opvatting respecteert.

Tinke Denken

Ich saz ûf eime steine,

dô dahte ich bein mit beine,

dar ûf sazte ich mîn ellenbogen,

ich hete in mîne hand gesmogen

daz kinne und ein mîn wange.

Walther von der Vogelweide

Zo zit Doarmer vandaag op de zolder onder het warme licht van de TL-bakken. Denkend zonder schild, maar wel met het zwaard bij de hand. Om hem heen heerst een soort rustige bedrijvigheid, de hamsters houden zich koest, maar je weet het nooit, er hoeft maar iets te gebeuren en de molentjes slaan op hol. Doarmer vindt het wel goed, hij is bezig zichzelf te sparen, want vanavond staat hem weer een zware training te wachten.

It rêd het rad

Vandaag heeft Doarmer een beslissing genomen, waardoor zijn zwerftocht door de droom van richting is veranderd, want helaas niets is blijvend en bij een droom hoort vluchtigheid. Vaak besluit hij niet eens actief tot zo’n verandering, maar wordt hij in zekere zin door de omstandigheden gedwongen. Het leven wil nu eenmaal geleefd worden. Dit principe zal de eendagsvlieg Doarmer nooit verlaten , hij zal het leven blijven zoeken en als dit “leven” ergens verdwijnt, dan moet het op een andere plaats en op een andere tijd weer opduiken, zo gaat dat, een mens kan niet zonder hoop. Het lijkt simpel dit zoeken naar leven, maar dat is het niet, ondanks het feit, dat er ogenschijnlijk veel gebeurt, wordt er maar weinig “geleefd” op deze wereld. De meeste activiteiten komen niet uit boven de bewegingen van de hamster in zijn rad. Maar, zoals gezegd, het is net alsof het leven slechts een tijd lang op een bepaalde plaats kan zijn en dan verdwijnt, niet ineens, maar geleidelijk en haast onmerkbaar, alsof het een spel met Doarmer speelt en als het dan verdwenen is vanuit de verte roept “zoek me”. En zoals die beroemde kapitein op jacht naar de walvis gaat de eendagsvlieg op zoek naar het leven. Er is wel een alternatief, maar dat is het rad van de hamster.

Gysten Onstuimig

Uit: Paradys by it dashboardljocht

O ik wie net mear te hâlden ,sa is ‘t gien
en mei dit mantsje út ‘e Wâlden wie it samar dien.
Ik begûn te swarren by hast alles wat my dierber wie,
ik soe dy leaf ha oant ‘e ein fan ‘e tiid echt wier,
ik soe dy leaf ha oant ‘e ein fan ‘e tiid.

O ik was niet meer te houden, zo is het gegaan
en met dit mannetje uit de Wouden was het zomaar gedaan.
Ik begon te zweren bij alles wat me dierbaar was.
ik zou je lief hebben tot aan het einde van de tijd echt waar,
ik zou je lief hebben tot aan het einde van de tijd.

Op wei nei in nije dream

In doarmer op wei troch syn dream, in dûnsjend fjochtsjen mei de swiertekrêft, syn fuotten reitsje mar krekt de grûn.

Een doler op weg door zijn droom, een dansend gevecht met de zwaartekracht, zijn voeten raken nauwelijks de grond.

Sniewille Sneeuwpret

Vandaag hebben I. en Doarmer samen gelopen. I., die altijd trouw de weerberichten volgt , zei tegen Doarmer: “Ik had sniewille verwacht”. Nu lag er geen sneeuw, maar het wonderbaarlijke was dat woord “sniewille”. Doarmer zei: “Hoe kan dat I., dat jij ineens Fries spreekt, het betekent “sneeuwpret”. “Ja, “zei I., “dat weet ik ook niet, ik werd vanochtend wakker en ik merkte, dat ik het kon.” Dit alles bewijst maar weer, dat wij mensen, in dit geval dan de weermannen, maar wat aanrommelen, maar dat Hij alles kan. De sneeuw kwam overigens later.

Útwierje Botvieren

A- Moeten we de mens beschaving bijbrengen of hem zijn instincten laten botvieren?
B- Wilt u een openhartig antwoord?
A- Natuurlijk
B- Als u zich ten doel stelt hem te tiranniseren, breng hem dan beschaving bij, doe uw best hem te vergiftigen met een moraal die tegen de natuur indruist, leg hem alle mogelijke belemmeringen in de weg, bemoeilijk zijn bewegingen met duizend obstakels, bestook hem met spoken die hem angst aanjagen, laat de strijd in de grot eindeloos duren en de natuurlijke mens zal voorgoed onderworpen zijn aan de morele mens. Wilt u dat hij zich vrij en gelukkig voelt? Bemoei u dan niet met hem…….. en wees er voor altijd van overtuigd dat die wijze wetgevers u ten behoeve van henzelf en niet voor uw eigen bestwil hebben gekneed en gevormd tot wat u bent……… Wantrouw degenen die orde en rust willen instellen. Orde brengen betekent altijd anderen onderwerpen en hen in hun bewegingen belemmeren.

Denis Diderot (1713 – 1784)

Hjirby Bij dezen

Ik: Morgen zet ik iets op de weblog.
Jij: Moet je doen, volgens mij heb jij er sinds woensdag niets op gezet. Hoe komt dat?
Ik: Ja, dat was Frjemd Deiljocht, ik weet het niet, geen inspiratie, maar er komt wel iets.

Bij dezen.

Frjemd deiljocht Vreemd daglicht

In glimk Een glimlach

Het is natuurlijk waar voor elke glimlach dat zij door iemand op enig moment vertoond moet worden en dat geen enkele andere glimlach precies die particuliere combinatie van deze kenmerken kan bezitten die een gegeven glimlach bezit. Maar noch deze , noch enige andere combinatie van eigenschappen constitueert de individuele essentie van een particuliere glimlach; want zo iets bestaat niet. De notie van de individuele essentie behoort niet tot particuliere dingen maar tot algemene dingen.

P.F Strawson (1919 - 2006)

Een verrassende opvatting over particularia en universalia. Juist omdat particularia geen essenties hebben, zijn wij, volgens Strawson, in staat steeds iets nieuws te vertellen. Particularia kunnen in principe aan willekeurige universalia verbonden worden.

De trije swylders

Burdzje De baard afscheren

Skiednis Geschiedenis

In waarheid behoort de geschiedenis niet aan ons, maar behoren wij haar toe. Als wij een tekst als de moeite waard beschouwen, als wij proberen hem uit te leggen omdat hij ons de moeite waard lijkt, spreekt de geschiedenis door ons. En ditzelfde geldt heel algemeen: voordat we onszelf verzamelen in een meer of minder kritisch zelfbewustzijn, verstaan we onszelf al in een soort vanzelfsprekendheid als lid van een familie, een samenleving, een geschiedenis. Voordat we oordelen, leven we in onze vooroordelen. Wie deze vooroordelen geheel en al uit de weg zou willen ruimen, verwijdert daarmee de mogelijkheidsvoorwaarden voor elk verstaan en dus voor elk menselijk bestaan. Maar in die vooroordelen leeft de geschiedenis, of toont zich de historische werkelijkheid van ons bestaan……… Daarom zijn de vooroordelen van het individu, veel meer dan zijn oordelen, de historische werkelijkheid van z’n zijn.

Gadamer (1900 – 2002)

Wachtrinne oan'e Tsjonger Wachtlopen aan de Tjonger

Met dank aan armybuddy

It swiete libben Het zoete leven

That it will never come again
Is what makes life so sweet.

Emily Dickinson

In Een regenboog ontrafelen heb ik geprobeerd de boodschap over te brengen dat we van geluk mogen spreken, dat wij leven, gezien het feit dat de overgrote meerderheid van de mensen wier cijferreeks in potentie had kunnen worden getrokken in de grote combinatieloterij van het DNA, nooit geboren werd of zal worden.......... Hoe weinig tijd ons ook gegund is onder de zon, als we daar een seconde van verdoen, als we klagen dat het leven leeg en inhoudsloos is, of als een kind moppert dat het saai is, zou je dat dan niet kunnen opvatten als een harteloze belediging aan al die ongeboren triljoenen die überhaupt nooit het leven zal worden aangeboden?

R.Dawkins

Wurkje is libje Werken is leven

Zoals de lezers van deze weblog genoegzaam bekend is, is Doarmer iemand van het oude stempel. Ook al moeten veel mensen daarom lachen, normen en waarden zijn voor hem geen lege begrippen en zijn lijfspreuk is eigenlijk “van hard werken is nog nooit iemand slechter geworden”. En wat wil het toeval? Enige tijd geleden wandelde hij ergens in Drenthe door een dorp en de bewoners deelden blijkbaar zijn opvattingen, want veel huizen hadden stichtelijke namen, zoals “Tucht en Orde”, “Bid en Werk “ en nog meer van dergelijke uitspraken, maar de mooiste, en echt uit Doarmers hart gegrepen, was de volgende: WERKEN IS LEVEN.

Bryk Scheef

In het jaar des Heren 1989 op den 24sten september bereikt Doarmer na ruim 21km de finish in de stad O. Hij wist niet dat er een foto genomen zou worden, anders had hij er wel voor gezorgd, dat zijn nummer recht hing. Zijn snor zag er wel gepoetst uit en zo hoort het ook, anders krijg je een gekkenboel.

Eachweiding twa Lust voor het oog twee

Wie it net Ware het niet

(in het Hollands)

De grijze taal en de loffelijke instellingen zijn verdwenen. Daagden ‘er eene van den dooden op, die voor eenige honderd jaaren, het pad van alle vleesch is ingegaan, hy zoude ons voor geen Friezen, maar ander landaard erkennen, noch wij zouden zijne noch onze taal begrijpen. Voorwaar, het en waare den Aadel, en Huysmanne-stand, deeze, als hun eygen spraak, te landewaart niet oeffenden, ons was, al voor lange, brieven van voorschrijvinge of een Tolk van nooden geweest, zou wy hen hadden willen verstaan. Dus zijn wy, doorgaans, moedwillens Barbaren in ons eyge Vaaderland.

Gabbema (1628 – 1688)

Een klacht uit ca. 1680. Als de adel en de boeren niet de oude grijze taal bewaard hadden, waren wij al in 1680 barbaren geweest.

It dûnsjende hjerstljocht Het dansende herfstlicht

“Ik wil dat je je me herinnert. Zul je je mijn bestaan herinneren, en dat we hier bij elkaar stonden?”
“Natuurlijk zal ik dat altijd onthouden,” antwoordde ik.
Zonder iets te zeggen begon ze weer telopen, voor me uit. Het licht van de herfst dat tussen de takken door viel danste in vlekjes op de schouders van haar jas. Weer blafte er een hond, maar het klonk nu een stuk dichterbij dan eerst. Naoko klom omhoog een soort duintje op, liep het pijnboombos uit en daalde met snelle pasjes de flauwe heuvel af. Ik liep twee, drie passen achter haar.
“Kom hier. Misschien is hier ergens die put wel,” riep ik tegen haar rug. Naoko bleef staan, lachte en pakte mijn arm. Het laatste stuk liepen we naast elkaar.
“Zul je me echt nooit vergeten?” vroeg ze bijna fluisterend.
“Ik zal je nooit vergeten,” zei ik. “Het is onmogelijk dat ik jou vergeet.”

(achttien jaar later)
Toch vervagen herinneringen en ben ik talloze dingen vergeten. Als ik aan de hand van mijn herinneringen aan het schrijven ben, bekruipt me soms een enorm onzeker gevoel. Dan vraag ik mij af of ik niet per ongeluk het meest essentiële deel van mijn herinneringen verloren ben.

Haruki Murakami: Norwegian Wood.

It leafdeljocht Het liefdelicht

De blik boort moeilijk door de ruimte henen,
En ziet niet wat zich hier en daar bevindt:
De duizend loveren van de heesters wenen
En ’t is of elke traan weer een nieuwe wint.

De zon die stralen aan het luwtje bindt,
Schept alle tranen om tot edelstenen……
En lucht en bos en berg herkrijgt zijn tint:
De damp wolkt op en ’t landschap is verschenen.

Zo schemert als de ziel op raadselen peinst,
En door de duisternis dier raadselen deinst,
Ons de gedachte waar geen licht wil schijnen.

O denkend hoofd, in uw gepeins verward!
Het schone denkbeeld wortelt in uw hart:
Voor ’t liefdelicht moet raadselmist verdwijnen!

Jacques Perk (1859 – 1881)

Arbeidzje en wurkje Arbeiden en werken

Omdat het arbeiden noodzakelijk is om in leven te blijven, is het in zekere zin de belangrijkste activiteit. Het beantwoordt aan het biologische proces van het menselijk lichaam, waarvan de spontane groei, het metabolisme en uiteindelijke verval gebonden zijn aan de noodzakelijke levensmiddelen die het arbeiden voortbrengt en in het levensproces invoegt. Toch verheffen wij ons in het arbeiden niet wezenlijk boven de dierlijke dimensie van ons bestaan, aangezien wij hier vooral bestaan als soortwezens, als exemplaren van een “onsterfelijke “levende soort. Daarom mag de arbeidende mens animal laborens genoemd worden, dat wil zeggen: slechts één, op zijn best de hoogste, van de dierlijke soorten die de aarde bevolken.

Hanna Arendt(1906 – 1975)

Deze filosofe onderscheidt een aantal fundamentele activiteiten, waarbij zij een onderscheid maakt tussen “arbeiden” en “werken”. Werken is een lineaire bezigheid van de homo faber (de scheppende mens) met een begin en een einde. Arbeiden is cyclisch, heeft geen begin en einde, maar kent slechts “pauzes of intervallen tussen uitputting en herstel van arbeidskrachten”.

Neitins

Juster stie Doarmer op it tsjerkhôf fan Nijskoat. De leste jierren makket er gauris dizze reis nei de bertegrûn, want syn wrâld wurdt âld. Oeral brún-reade hjerstblêden, yn it wiete gers, jit oan ‘e beammen en dêrtusken twirkjend yn’e wyn en rûnom leit famylje ûnder it smûke beamte mei útsjoch oer de Tsjonger.

Jin oanmjitte Zich aanmatigen

Veel orthodoxe mensen praten alsof het veeleer de taak van sceptici is om algemeen aanvaarde dogma’s te weerleggen dan voor dogmatici om ze te bewijzen. Dat is natuurlijk een vergissing. Als ik zou stellen dat er tussen de Aarde en Mars een porseleinen theepot in een elliptische baan rond de zon wentelt, zou niemand mijn bewering kunnen weerleggen, als ik tenminste zo behoedzaam ben om eraan toe te voegen dat de theepot te klein is om te worden ontwaard door zelfs de krachtigste telescopen. Maar zou ik vervolgens zeggen, dat, aangezien mijn bewering niet kan worden weerlegd, het een onduldbare aanmatiging is van de menselijke rede om eraan te twijfelen, dan zou men terecht denken dat ik nonsens uitkraamde.

Bertrand Russell

Uit bovenstaande blijkt maar weer eens, dat iedereen misschien wel recht heeft op een eigen mening, maar dat niet alle meningen gelijkwaardig zijn.

Smoke Roken

Tongersdei Donderdag

Vandaag was het grijze donderdag en het was niet alleen grijs, maar ook winterkoud. Doarmer zat binnen in een onderw.instelling en keek uit over de met golfplaten bedekte fietsenhokken. Dit alles, het grijs, de onderw.instelling en de golfplaten, maakte dat hij weer moest nadenken over wat voor hem altijd de kernvraag blijft. Is er een leven voor de dood, en zo ja, hoe moet dat er dan wel uitzien? Gelovigen hebben het in deze veel gemakkelijker, natuurlijk, zeggen zij, is er leven voor de dood. Ok, zegt Doarmer, maar laat dat dan maar eens zien. “Credo, quia absurdum”( = ik geloof, omdat het absurd is), zei dr. Oetker deze week in navolging van Tertullianus en misschien is dat ook de oplossing. Golfplaten, fietsenhokken, onderw., het is wel absurd.

De húsfeint De huisknecht

Toch , zo stelt Heine, is Kant een echte revolutionair en in vergelijking met de voorman van de Jacobijnse fractie ten tijde van de Franse Revolutie, Maximiliaan de Robespierre, heeft de filosoof veel meer overhoop gehaald. Want Robespierre ruimde slechts het hoogste politieke wezen van zijn tijd, de Franse koning, uit de weg door hem te laten onthoofden, terwijl Kants Kritik der reinen Vernunft het zwaard is waardoor het godsgeloof in Duitsland werd onthoofd……. Maar Heine plaatst er ook kanttekeningen bij. Want men kan betwijfelen of een uiterst moeilijk en abstract betoog als de Kritik der reinen Vernunft veel invloed uitoefent op de godsdienstige beleving van gewone mensen……… Immers , nadat Kant zich, zo schrijft Heine, de genadeloze filosoof had getoond, de hemel had bestormd en de hele bezetting van de hemel over de kling had gejaagd, ziet hij zijn oude huisknecht Lampe staan: het angstzweet is hem uitgebroken en tranen stromen over zijn gezicht. Ach , denkt Kant, die oude Lampe moet een God hebben, anders kan hij niet gelukkig zijn.

T. Mertens over Kant.

De filosoof Kant heeft een “Copernicaanse omwenteling” in de kentheorie veroorzaakt , “ons kennen richt zich niet naar de werkelijkheid, maar de werkelijkheid richt zich naar onze denkvormen”. Wij plaatsen a.h.w. onze denkstructuur op de werkelijkheid en wij denken nu eenmaal op een bepaalde manier, bijvoorbeeld in “oorzaak” en “gevolg”.

In eachweiding Een lust voor het oog

Toevallig was Doarmer vorige week in een museum te A. en daar zag hij het schilderij van deze mooie vrouw. Inderdaad een lust voor het oog.

De foarke De vork

Als we onze bibliotheken zouden nalopen, overtuigd van deze principes, wat voor verwoesting zouden we dan niet moeten aanrichten? Neem een willekeurig werk over theologie of metafysica, en stel je de volgende vragen. Bevat het abstracte redeneringen over hoeveelheid en getal? Nee. Bevat het experimentele redeneringen over feiten en standen van zaken? Nee. Werp het dan in de vlammen, want het kan enkel drog en illusie bevatten.

David Hume(1711- 1776)

Naast het scheermes van Ockham en de hamer van Nietzsche is er ook “de vork van Hume”. Alles moet terug te voeren zijn op logica(wiskunde) of op feiten of op een combinatie van beide

De gûne De gulden

Wa’t as gûne slein is, kin net foar stoer útjûn wurde (letterlijk: wie als gûne geslagen is , kan niet voor een stuiver uitgegeven worden). De gûne was de Friese munt van voor de invoering van de euro. Het was een stabiele, sterke munt, waaraan bijvoorbeeld ook de gulden gekoppeld was. Het betekent zoiets als “als je voor een gulden geboren bent, word je nooit een stuiver”. Dit als troost in deze financieel barre dagen.

Ynspeksje Inspectie

Doarmer is weer terug van zijn jaarlijkse inspectietocht. Waren het vorig jaar de kazematten in het voormalige Zuiderzeegebied , dit jaar waren de vestigwerken in het Fries-Drentse grensgebied aan de beurt en lof voor wie lof verdient, de schans van Een lag er perfect bij evenals de landweer bij Allardsoog. Minder te spreken was Doarmer over die steenharde bedden, waarop hij in Drenthe heeft geslapen .

It ynstruiïnkje Het extraatje

Ook in de wereld van de verkeersregelaars kan men er wat van.

Op'e heechste trep Op de hoogste trap

Een mens wil altijd meer in zijn leven, hogerop, carrière maken, maar hij af en toe vraagt hij zich af, waarheen leidt dit alles, kan het nog hoger? Als u in uw leven bovenstaande trap tegenkomt en hem bestijgt , weet dan dat dit de allerhoogste trap is, hoger kan niet.

Bûchsum Flexibel

De taal is zo’n flexibel en verfijnd instrument dat de invloed die nuances in de weergave van de informatie hebben op wat er gesuggereerd wordt , bijna onbeperkt kan variëren. Zelfs door iets niet te zeggen, kunnen we veel suggereren:
“Wat vind je van de nieuwe hoogleraar logica?”
“Ik heb gehoord dat hij prachtige tomaten kweekt”
Het antwoord zegt weinig of niets over de kwaliteiten van de nieuwe hoogleraar. Maar uit het feit dat er verder niets gezegd wordt, blijkt duidelijk dat de ondervraagde de hoogleraar niet goed vindt.
De woordkeus kan veel suggereren. Neem het verschil tussen “John is de broer van Fred” en “John en Fred hebben dezelfde ouders”. In feite bevatten beide zinnen dezelfde informatie. Maar de tweede formulering suggereert nog iets anders, wat voor een van de broers waarschijnlijk niet erg gunstig is. Ook de volgorde waarin iets verteld wordt, is van belang. Als een kind leert lezen en later gedichten gaat schrijven, is het verwarrend om over zijn leven te zeggen: “Hij schreef gedichten en leerde lezen”, hoewel het feitelijk waar is. De manier waarop dit soort suggesties wordt gewekt, wordt onderzocht in de pragmatiek, terwijl de structuur van de informatie het onderwerp is van de semantiek. U kent ongetwijfeld het voorbeeld van de advocaat die een getrouwde mannelijke getuige van zijn stuk probeert te brengen door te vragen: “Bent u er mee opgehouden uw vrouw te slaan – ja of nee?” De getuige kan niet “Ja” zeggen zonder toe te geven dat hij zijn vrouw vroeger heeft geslagen, en hij kan geen “Nee” zeggen zonder sterk de indruk te wekken dat hij het nog steeds doet.

S.Blackburn

Treastje Troosten

Om terug te komen op het fatalisme, de waarheid is dus dat er geen algemene filosofische of rationele rechtvaardiging voor is. Het komt overeen met een stemming, een geestestoestand, waarbij wij ons machteloos voelen, een toeschouwer van ons eigen leven. Dit is niet altijd ongegrond. Mensen zijn soms grotendeels machteloos, politiek of psychologisch, omdat we niet flexibel zijn, maar inderdaad geïndoctrineerd worden of vreemde obsessies hebben die we niet kunnen kwijtraken. Als we machteloos zijn, kan fatalisme een natuurlijke geesteshouding zijn waarin we vervallen. Als we ons uiterste best doen en het meestal toch niet lukt, zoeken wij troost, en het idee van een noodlot, of karma, dat zich ontvouwt, kan soms troostend werken. Maar voor onze handelingen is het niet bruikbaar. Als we autorijden, is het niet veilig om te denken dat het niet uitmaakt of we aan het stuur draaien of op de rem trappen. Dan kunnen we maar beter ons best doen.

S. Blackburn

Fuotwâdzje Pootjebaden

Kinderhersenen hebben vanuit darwinistisch overlevingsstandpunt bezien bijzonder goede redenen om hun ouders te vertrouwen en om te geloven wat andere volwassenen ( die ze van hun ouders moeten vertrouwen) hun voorhouden. Een automatisch gevolg van die regel is dat het vertrouwende kind niet kan uitmaken wat goede raad is of niet. Het kind kan niet weten “je moet niet pootjebaden in de van krokodillen vergeven rivier de Limpopo” goede raad is, maar dat “ je moet bij volle maan een geit offeren, anders blijft de regen uit” in het beste geval een verspilling van tijd en geiten is. Beide vermaningen klinken betrouwbaar. Beide komen van gerespecteerde mensen en worden uitgesproken met plechtige ernst die eerbied afdwingt en gehoorzaamheid eist. Hetzelfde gaat op voor uitspraken die de wereld en de kosmos aangaan, of de moraal of menselijke aard. En als kinderen volwassen zijn en zelf kinderen hebben, is de kans groot dat ze dat hele pakket regels – zowel de nonsens als de zinnige dingen – als vanzelfsprekend en op dezelfde indringende en ernstige manier doorgeven aan hun telgen.

R. Dawkins

Dawkins beschouwt religie als een bijproduct van een darwinistische overlevingswaarde. Hij vergelijkt het met een mot, die in de vlam van een kaars vliegt. De op zich heel nuttige eigenschap van de mot om het licht van de maan als een soort kompas te gebruiken, wordt hem bij de kaars fataal.

Underweis Onderweg

De ziel zorgt voor een grote werkdruk

Hiemdiggelguod Erfaardewerk

Faaks Misschien

Ach, en heel dit leven had toch alleen zin, als je erin slaagde om beide dingen te bereiken, als het niet gespleten bleef door het zinloze of-of! Creatief zijn, zonder daarvoor met het leven te hoeven betalen! Leven, zonder daarom afstand te hoeven doen van de adel van de creativiteit! Was dat nu zo iets onmogelijks? Misschien waren er mensen, voor wie het mogelijk was..……Misschien waren er hokvaste burgers , wier hart niet verdorde als gevolg van het gebrek aan vrijheid en gevaar? Misschien. Maar gezien had hij er niet één. Alle vormen van bestaan leken te berusten op het twee-zijn, op tegenstellingen; je was ofwel landloper of burgermannetje, ofwel verstandig of gevoelig – er bestond nergens een mogelijkheid om inademen en uitademen, vrijheid en orde, drift en geest tegelijkertijd te beleven, je moest altijd voor een van de twee betalen met het verlies van het ander.

Hermann Hesse: Narziss en Goldmund

In nij begjin

Beste webloglezers

Rectificatie: Waarschijnlijk wordt uw weblog binnenkort verhuisd.

Uw doler door de droom

Hjersttinzen Herfstgedachten

In wifkjende hjerst tsjoent in jûnsdize
oer it lêste mais en de iensume apelbeam.
In griemmank van tinzen terint starich
yn mankelikens.
De wite fûgel nimt ôfskie
en jit ienris reitsje syn wjukken
de al read-brún kleurjende blêden.
Oant sjen simmer.

Unbedimme Ongebreideld

Uit een dagblad op 6 oktober 2008

Paus: geld is een illusie
Vaticaanstad, 6 oktober. De wereldwijde financiële crisis laat zien dat geloof in God boven het najagen van materiële welvaart uitstijgt. Dat heeft paus Benedictus XVI vandaag gezegd in Vaticaanstad. ,,We zien nu met de instorting van grote banken dat geld verdwijnt, het is niets'', aldus de kerkvorst. ,,Wie zijn leven bouwt op deze realiteit, op materiële zaken, op succes... die bouwt zijn leven op zand'', zei Benedictus. Volgens de kerkvader is alleen het woord van God de bron van elke werkelijkheid.

De kredietcrisis slaat om zich heen en ik weet dat veel lezers van deze weblog nogal kapitaalkrachtig zijn. Daarom lijkt mij dit een geschikt moment om weer eens het woord tot u te richten. Laat ik duidelijk zijn, het wordt nog veel erger , honger en koude zullen dit land teisteren. Bankgebouwen en winkels zullen leegstaan en een gure wind zal door de kapotte ruiten gieren. De zwakkeren in de samenleving, zoals het onderw. volk, zullen een uitzichtloze strijd om het naakte bestaan moeten voeren en waarschijnlijk blootsvoets lucifers op straat verkopen. En waarom dit alles zult u vragen? Er wordt gesproken over de ongebreidelde hebzucht van de bankiers, maar er is meer. Onze samenleving is elk gevoel voor normen en waarden kwijtgeraakt. Men doet maar en denkt er mee weg te komen. Vergeet het maar, de straf zal rechtvaardig en dus hard zijn. De H. vader heeft gezegd, dat geld een illusie is en als er onder u mensen zijn, die tot inkeer komen, nog is het niet te laat, en niet verder met deze illusie willen leven, dan kunnen zij geld overmaken op de parochierekening en ik zal ervoor zorgen dat dit geld in de komende barre tijden goed zal worden ingezet.

Pastoor te H.

Sjitte Schieten

Doarmer tijdens een bijeenkomst van verkeersregelaars. Een politieagente geeft schietinstructies

Jitris de optearfyts Nog eens de vouwfiets

De huisvrouw is op haar fietstocht ten behoeve van de wees geworden zeehondjes intussen de Oeral overgestoken en bevindt zich momenteel in de stad Vladinowgrad, een plaats bekend door zijn zware industrie. Zij staat op de foto met Natasja, een vrolijke machinebankwerkster (links) en Jekatrina , een voormalig conductrice bij de stadsbus (rechts). Jekatrina heeft het niet gemakkelijk gehad in haar leven, Oleg, haar man (uiterst rechts) was altijd veel van huis door zijn werk in de Siberische loodmijnen en zij stond alleen voor de opvoeding van de kinderen. Natasja vond de vouwfiets van de huisvrouw zo geweldig, dat ze deze niet los wilde laten. Pas na enig aandringen van de huisvrouw lukte het haar de fiets weer mee te krijgen.

Gearrinne Samenlopen

Kritiek en twijfel kunnen leiden tot ironie. Levensgevoel en levenshouding van postmodernen vertonen soms ironische trekken. Ironie houdt in: fijne, lichte spot over zekerheid van mensen en instellingen; door gewichtigheid heen prikken; zaken eens niet al te serieus nemen; niet bestrijden met zwaarwichtige argumenten, maar door even het belachelijke van iets te laten zien. Bij een postmodern levensgevoel hoort ook dat mensen zichzelf en hun zekerheden en beweringen met enige ironie en een relativerende glimlach weten te bekijken….. De stap van ironie naar speelsheid en vrolijkheid is niet zo groot. In het postmoderne levensgevoel heeft ook het ludieke een plek. Er is gesproken over “de uitnodigende vrolijkheid en speelsheid van postmoderne kunstenaars”en over een vorm van postmodernisme die teruggaat op het verlangen van Nietzsches Zarathustra om te dansen.

C. Lindijer over Postmodernisme

In het Postmodernisme speelt het begrip “contingentie” een rol, dit is “toeval”of “samenloop van omstandigheden”. Opvattingen komen niet rationeel tot stand , maar door een samenloop van omstandigheden, in zekere zin irrationeel. Daarom moet men “de zogenaamde zekerheden” ook niet zo serieus te nemen . Rorty maakt hierbij zelfs een scheiding tussen iemands private sector en de publieke sector.

Grien wyt Groen wit

Gisteren heeft Doarmer weer veel geleerd. Hij was in de stad N. en daar zag hij, dat je Nederland kunt indelen in een groen en een wit gebied. Kom je uit het groene gebied, dan is er een kans, dat je afstamt van een Romeinse slaaf, die de hele dag bezig was om de boiler van een rijke Romein te verwarmen of de oorbellen van een vis te poetsen. Natuurlijk komt Doarmer uit het witte gebied, zijn volk vocht zich liever dood dan slaaf te zijn. Omdat ze de Romeinen een flink pak slaag hadden gegeven schreef Tacitus in zijn Annales: clarum inde inter Germanos Frisium nomen (aldus werd de naam der Friezen beroemd tussen de Germanen).
Vandaag was Doarmer verkeersregelaar in het buitengebied. Er stond een stevige wind, het regende, kortom een prachtige herfstdag en geen Romein te zien.

Jasizze Ja-zeggen

Drei Verwandlungen nenne ich euch des Geistes: wie der Geist zum Kamele wird, und zum Löwen das Kamel, und zum Kinde zuletzt der Löwe……… Aber sagt, meine Brüder, was vermag noch das Kind, das auch der Löwe nicht vermochte? Was muß der raubende Löwe auch noch zum Kinde werden? Unschuld ist das Kind und Vergessen, ein Neubeginnen, ein Spiel, ein aus sich rollendes Rad, eine erste Bewegung,ein heiliges Ja-sagen. Ja, zum Spiele des Schaffens, meine Brüder, bedarf es eines heiligen Ja-sagens: seinen Willen will nun der Geist, seine Welt gewinnt sich der Weltverlorene.

Friedrich Nietzsche: Also sprach Zarathustra

Nietzsche onderscheidt drie gedaanteverwisselingen van de geest. Eerst heb je de kameel, de mens , die neerknielt als een lastdier en volgeladen wordt met “ jij moet……..”. De volgende fase is de leeuw, de mens, die zich bevrijdt , maar bevrijding alleen is niet genoeg, tenslotte komt het kind, dat onbevangen spelend nieuwe dingen schept.

De boarne De bron

“Dat is nogal simpel ,”zegt de oude man. “Ze zitten vast aan hun persoonlijk verhaal. Ze menen allemaal dat het doel van dit leven hierin bestaat een bepaald plan te volgen. Niemand vraagt zich af of dit plan wel het zijne is , of dat het geschapen werd door andere mensen. Ze slaan ervaringen, herinneringen, dingen, ideeën van anderen op , meer dan ze kunnen dragen. En dus vergeten ze hun dromen……….. Als ze zeggen,dat ze niet hebben gedaan wat ze wilden, dan wisten ze dus heel goed wat ze wilden. Wat betreft de werkelijkheid waar zij het over hebben, die is niets anders dan het verhaal dat de anderen verteld hebben over de wereld, over hoe wij ons in de wereld dienen te gedragen. En hoeveel mensen zijn er niet die iets ergers zeggen: “Ik ben gelukkig omdat ik mij opoffer voor de mensen van wie ik hou.” Denkt u dat mensen die van ons houden willen dat wij lijden, lijden omwille van hen? Vindt u dat de liefde een bron van lijden is?”

Paulo Coelho: De zahir

Libje Leven

Wanneer twee namen worden samengevoegd tot een gevolgtrekking of bewering, zoals Een mens is een levend wezen, of Als hij een mens is, dan is hij een levend wezen, dan is deze bewering waar als de tweede naam, levend wezen, alles inhoudt wat met de eerste naam , mens, wordt aangeduid; en anders is zij onwaar. Want waarheid en onwaarheid zijn eigenschappen van de taal, niet van de dingen. Waar geen taal is, bestaat geen waarheid of onwaarheid.

Thomas Hobbes ( 1588 -1679)

It moarnsiten Het ontbijt

Na een eenzame tocht van duizenden kilometers op haar vouwfiets door de Poolse taiga, is de huisvrouw eindelijk gearriveerd in het stadje Przemsk, waar zij door gastvrije inwoners met een ontbijt ontvangen wordt.

Sjen Kijken,zien

Bent u auditief , visueel of kinetisch ingesteld?

Een visueel ingesteld iemand kan zeggen:
“Ik heb het beeld”
“Ik zie wat je bedoelt”
“Eens kijken hoe….”
“Zoals ik er tegenaan kijk”
Auditief ingestelde mensen gebruiken zinnen als:
“Dat klinkt niet gek”
“Ik hoor wat je zegt”
“Er gaat een belletje rinkelen”
Typische zinnen voor kinetisch ingestelde mensen zijn:
“Hoe doe je dat”
“Dat voelt niet goed”
“Dat is een taai probleem”
“Ik krijg het niet te pakken”

Uit: R.Cava: Lastige mensen

De ynstjoering De inzending

Een inzending van Dr.Oetker

De optearfyts De vouwfiets

It brûns Het brons

estafette: 4 x 5 kilometer

Tebektinke Terugdenken

It is hjoed 663 jier lyn. Het is vandaag 663 jaar geleden.

Net te beskriuwen Onbeschrijfelijk

It fûle grien yn’e septimbersinne,
wietich , oeral apels,
fallen tsjûgen fan in fertjirmjende simmer,
de skjinne tinzen súverjend kuoltme fan’e loft.
Gjin wyn.
En dêr de abrikoas mei sêfte helten útnoegjend,
hast net te beskriuwen.

In sulveren petear Een zilveren gesprek

Het is donderdagochtend 9.25 uur, de zon schijnt en Doarmer zit op de zolder van een onderw. instelling. Hij denkt wat na over een aantal zaken, want hij heeft net een goed gesprek ,“ein silbernes Gespräch”, gehad. Af en toe komt dat voor en nog zeldzamer is het, dat zo’n gesprek plotseling “ogen opent”. Men bekijkt iets van alle kanten, men ruikt eraan, knabbelt en proeft, werpt het in de lucht en vangt het weer op, maar het begrip wil niet komen en dan ineens komt de oplossing van een toevallige voorbijgangster. Voor Doarmer een soort Maria-verschijning.

Boppedat Mitsgaders

Alle anderen leven maar voort in deze droom, niet zo heel veel anders dan de dieren waarvan ze zich uiteindelijk alleen maar onderscheiden doordat ze in hun zorgen een paar jaar vooruitzien. Voor een zich eventueel bij hen aandienende behoefte aan metafysica is van bovenaf al bij voorbaat zorg gedragen, door de godsdiensten namelijk, en hoe die er ook uitzien, men is er tevreden mee…… Want waarachtig het is een hachelijke situatie, waarin we verkeren! Een korte spanne tijds te leven, vol zorgen, angst en verdriet, zonder ook maar in de verste verte te weten vanwaar, waarheen, en waartoe, en daarbij dan ook nog die papen van diverse pluimage, met hun respectieve openbaringen dienaangaande, mitsgaders hun dreigementen tegen wie er niet in gelooft.

Schopenhauer

De weagen De golven

De wereld moe, voor vreugd te oud geworden,
Liet ik mij op den Westenwinddrift drijven
Van al wat op de aarde bloeide en dorde,
Alleen de golven eeuwge bloesems blijven.

Ten Zuiden van de Hoop- en Stormkaap
Hindert geen kust, geen klip mijn stille vaart,
Waar de albatros ook op zijn wieken slaapt,
Boven den storm, door sterren aangestaard.

De wolkenhorden, langgerekte baren
Omgorden een heelal, ledig en grauw.
De onzichtbre wind, de diepten openbaren
Mij meer geheimen dan de diepste vrouw.

J.J. Slauerhoff

Tink om'e bern Let op de kinderen

In brike filosofy Een kreupele filosofie

Als je je vooral bezighoudt met de krankzinnige, de neuroticus, de misdadiger, de overtreder, de zwakzinnige, dan worden je vooruitzichten voor de mensheid uiteraard steeds bescheidener, je verwacht steeds minder van de mensen….. Het wordt steeds duidelijker dat het bestuderen van de verminkte, achtergebleven, onrijpe en ongezonde exemplaren van de mensheid alleen maar een verminkte psychologie en een kreupele filosofie kan opleveren.

Abraham Maslow (1908 – 1970)

Eigenlijk was dit de kritiek van Maslow op Freud en zo verweet hij ook de behavioristen, dat ze hun opvattingen baseerden op de bestudering van dieren. En er zijn nu eenmaal eigenschappen die dieren niet hebben, zoals humor. Doarmer werd er deze week mee geconfronteerd, toen hij weer eens de wondere wereld van het onderw. betrad. In die wereld heeft men bepaalde ideeën over het kind, de puber, maar waarop zijn die ideeën gebaseerd? Men maakt het kind niet “normaal” mee, maar in een opgesloten toestand. Dertig kinderen worden bijvoorbeeld zeven uur lang in een klein hok opgesloten. Slingertouwen, ballen en sleeptakken ontbreken in de ruimte, waar dit sinistere experiment plaatsvindt ! Het gedrag dat men dan waarneemt , zegt in feite weinig over “het kind”. Maar dat het nog erger kan, merkte Doarmer deze week, toen een afwijking binnen in een op zich al “afwijkende”situatie tot norm werd verheven. Zo wordt “het kind”tot een dyslectisch wezen, dat alleen maar de keuze heeft autistisch of ADHD te zijn.

Op it ferfeelsume ôf de wierheid Tot vervelens toe de waarheid

Zelfs wanneer wij zo dol zouden zijn, al onze meningen als waar te beschouwen, dan zouden wij toch niet willen, dat ze als enige existeerden: ik zou niet weten, waarom de alleenheerschappij en almacht der waarheid wenselijk zou zijn; voor mij zou reeds volstaan, dat ze een grote macht zou hebben. Maar zij moet kunnen vechten en een aantal tegenstanders hebben, en men moet van haar af en toe in het onware op verhaal kunnen komen – anders gaat zij ons vervelen, zal zij kraak en smaak verliezen en dit ook in ons teweegbrengen.

Friedrich Nietzsche

Leafde ûnder nul Love minus zero

De brêge skoddet yn it tsjuster, de doarpsdokter is it paad bjuster,
bankiersnichten sykje perfeksje, wachtsje op wizen mei koffers fol lok.
De wyn gûlt as in swipe, lit troch de nacht it ûnheil drave,
myn leafde sit as in raven foar myn finster mei in brutsen wjok.

Een Friese vertaling uit Dylan yn it Frysk

De tiden sille feroarje The times they are a-changing

De line is lutsen, it oardiel foarsein
de hurdrinner no is aanst samar te’nein
en dan sjochsto hommels : it hat him ferlein,
wat ôfdien hat kin net mear duorje.
Wat geef wie dat rekket fersliten en skeind,
want de tiden sille feroarje.

Een Friese vertaling uit Dylan yn it Frysk

Beheine Beknotten

Met de taal ontsnappen we weliswaar aan de onmiddelijkheid van onze omgeving, maar de sprong wordt gemaakt via de realia om ons heen. De “roerselen” van het gemoed, hoe onzichtbaar ook, worden begrepen door het “roeren” van de pudding heen, de “voorsprong” van de techniek is pas begrip geworden krachtens “het springen” van mens en dier. En toch. Bij alle gebondenheid aan de realiteit en bij alle conventionalisering van ons tekenstelsel blijft de ervaring toch subjectief. Ieder nieuw taalaanbod wordt immers gecatalogiseerd in de werkplaats van de geest, die bij ieder van ons op hoogst persoonlijke wijze is ingericht. Vandaar dat we het taalaanbod van de ander alleen dan aanvaarden als het ons de nodige ruimte biedt: ruimte voor verwerking, ruimte voor inpassing in onze eigen ervarings- en denkwereld. Daarom aanvaarden we geen tekst die te veel bindt, die ieder detail uitspelt, die onze eigen werkzaamheid te zeer beknot.

F.Droste

Bij het lezen van de laatste zin moet Doarmer denken aan vele dinsdagmiddagen.

Mimikry Mimicry

Wij zijn echter geen gevangenen. Om ons heen zijn geen vallen of strikken geplaatst, en niets zou ons hoeven beangstigen of kwellen. Wij zijn in het leven gezet, als het element waarin wij het beste passen, en wij zijn bovendien door een aanpassing van duizenden jaren zo sterk op dit leven gaan lijken dat wij, als wij ons rustig houden, door een gelukkige mimicry nauwelijks te onderscheiden zijn van alles wat ons omgeeft. Wij hebben geen reden tot argwaan jegens onze wereld, want zij is niet tegen ons. Heeft zij verschrikkingen, dan zijn het onze verschrikkingen; heeft zij afgronden, dan behoren die afgronden aan ons toe; zijn er gevaren, dan moeten wij proberen ze lief te hebben.

Rilke ( 1875 – 1926)

In keat Een keten

Nu zijn wij eindelijk in staat de vraag onder ogen te zien: hoe , en in hoeverre kunnen waarnemingen een bron van kennis zijn, wat betreft fysische voorwerpen? Wij zijn het er over eens geworden, dat een waarneming aan het einde komt van een keten van oorzaken en gevolgen, die beginnen bij het object. ( Natuurlijk heeft geen enkel keten van oorzaken en gevolgen een werkelijk begin of einde. Van een ander standpunt bezien is de waarneming een begin, namelijk een reactie op de prikkel). Wil de waarneming een bron van kennis ten aanzien van het object zijn, dan moet het mogelijk zijn de oorzaak uit het gevolg af te leiden, of althans enkele kenmerken van die oorzaak. Bij dit terug concluderen van gevolg tot oorzaak zal ik voor het moment de wetten der natuurkunde veronderstellen.

Bertrand Russell

It kin ek oars Het kan ook anders

Het kan ook anders. Zonder de hulp van een deeltjesversneller, maar met het blote oog nemen de huisvrouw en Doarmer een Higgs-deeltje waar.

War dwaan Moeite getroosten

Inderdaad, de onrust die het nimmer aflopend uurwerk van de metafysica gaande houdt is het besef dat het niet-zijn van deze wereld evenzeer mogelijk is als haar zijn.

Daarom moet de ware, positieve oplossing van het raadsel van de wereld wel zo zijn dat het menselijk intellect volkomen onmachtig is die oplossing te vatten en te denken: zodat wij , zelfs als er een wezen van hogere orde zou komen dat zich alle moeite zou getroosten om het ons bij te brengen, van diens onthullingen volstrekt niets zouden kunnen begrijpen.

Schopenhauer

Schopenhauer sluit hier aan bij Kant. Wij kunnen de wereld alleen als mens kennen en wij denken nu eenmaal , dat dingen “na elkaar” en “naast elkaar” en door “oorzaak en gevolg” gebeuren. De “wereld op zich” blijft voor ons onkenbaar. Hij zegt “want de oplossing van het raadsel van de wereld zou noodzakelijkerwijze alleen nog maar van de dingen op zich zelf en niet meer van de verschijnselen spreken”.

It wetterdier Het waterdier

It wetterdier, laitsjend en swiid
mei dripkes yn it hier en wiet
en omhinne blommen swiet
sjongt in tierich sinneliet.
De wrâld is ien folslein geniet.

It tsiende kêst Het tiende artikel

Thet is thiu tiande kest, thet Fresan ni thuren nene hereferd firra fara, sa aster tore Wisere and wester to tha Fli, bethiu thet hia hira lond bihelde wither thet hef and wither there hethena here.

Ten oosten van de Weser en ten westen van de Vlie hoeven ze niet op oorlogspad (hereferd), want de zee (thet hef)en de legers der heidenen( there hethena here) liggen altijd op de loer.

Tagelyks Tegelijkertijd

Wat is het Von Neumann-principe?
Als een instructie uit meerdere handelingen bestaat, dan werkt de processor dat allemaal achter elkaar af. Deze afhandeling is sequentieel (op volgorde). Dit is het Von Neumann-principe. Alle computers werken volgens dit principe en hebben dus allemaal dezelfde opbouw.
Wat is bottleneck?
De vertraging die ontstaat door het Von Neumann-principe.

Uit de informatica

Ons zelfbewustzijn heeft niet de ruimte maar alleen de tijd als vorm. Daarom voltrekt ons denken zich niet net als ons aanschouwen in drie dimensies, maar slechts in één, als een rechte lijn dus, zonder diepte en breedte. Dit is de bron van de grootste onder de wezenlijke onvolmaaktheden van ons intellect. Wij kunnen alles alleen in opeenvolging leren kennen en ons maar één ding tegelijk bewust worden, en zelfs dit ene alleen nog maar op voorwaarde dat we intussen al het andere vergeten, ons daar dus volstrekt niet van bewust zijn, zodat het ook al die tijd ophoudt voor ons te bestaan.

Schopenhauer

Een processor kan maar een ding tegelijk, dus als wij op een computer aan het multitasken zijn, wij tikken een tekst en luisteren daarbij naar muziek, dan is het voor ons alsof het gelijktijdig gebeurt, de processor wisselt echter ongelofelijk snel tussen de beide bezigheden. Eigenlijk zegt Schopenhauer over ons intellect hetzelfde.

Sop tameitsje Soep bereiden

Ingrediënten van Pompoensoep:
450 gram pompoen

1 stuk ui
0,5 theelepel verse gember
1 teen knoflook
1 theelepel gedroogde rozemarijn
2 theelepels kerriepoeder
2 eetlepels boter
2 eetlepels olie
600 mililiter groentebouillon
kokosmelk
1 eetlepel koriander
1 eetlepel verse peterselie
zout en peper

Bereidingswijze van Pompoensoep:

Laat de boter of margarine met de olie in een soeppan smelten. Fruit al roerend gedurende enkele minuten de ui met de gember, de kerriepoeder en de knoflook in de boter. Voeg de pompoen toe en blijf nog 2 a 3 minuten roeren. Voeg nu de bouillon toe laat dit aan de kook komen en laat het geheel 20 minuten zachtjes koken tot de pompoen gaar en zacht is. Voeg na 10 minuten de rozemarijn toe. Pureer de pompoen met een staafmixer of in de keukenmachine. Voeg de kokosmelk naar smaak toe en laat de soep doorwarmen, maar zorg dat hij niet meer aan de kook komt. Voeg peper en zout toe en garneer de soep naar smaak met de kruiden.

In sprissel bewustwêzen Een sprankje bewustzijn

Kijk toch om je heen! Wat daar roept: “Ik,ik,ik wil er zijn”, dat ben jij niet alleen, nee, alles roept dat, letterlijk alles wat maar over een sprankje bewustzijn beschikt. Daarom is dat verlangen in jou nu precies dat, wat niet individueel is, maar aan alles en iedereen zonder onderscheid gemeenschappelijk.

Arthur Schopenhauer

Aan deze woorden moest Doarmer gisteravond denken, toen hij een verhaaltje hield voor een groep mensen uit het onderw. Het vond plaats in een vertrek, waar alles wit was, dus had Doarmer een wit pak aangetrokken en stond tegen een wand te wachten. Toen iedereen binnen was, stapte hij naar voren, hij verscheen als het ware uit de wand, en sprak de volgende woorden: “Vreest niet, ik ben er en jullie mogen er ook zijn!”. Iedereen raakte hierdoor geëmotioneerd en een aantal begon te huilen,want nog nooit had iemand dit tegen hun , onderw.volk ,gezegd. Doarmer begreep meteen, dat moest relativeren en hij zei minzaam: “Jullie moeten niet alles wat ik zeg letterlijk nemen, natuurlijk mogen zelfs jullie er zijn, als je je plaats maar weet.” Natuurlijk wisten ze hun plaats en al met al werd het een geslaagde avond.

Toarst Dorst

Als het de gedachte aan het niet-zijn was, die ons de dood zo verschrikkelijk doet lijken, dan zouden wij eigenlijk met evenveel huiver moeten denken aan de tijd dat we er nog niet waren. Want het is onomstotelijk zeker dat het niet-zijn na de dood niet verschillend kan zijn van het niet-zijn voor de geboorte, dus ook niet beklagenswaardiger. Er is een hele oneindigheid voorbijgegaan toen wij er nog niet waren, en toch zijn we daar helemaal niet zo treurig om. Maar dat er , na het momentane intermezzo dat dit vluchtige bestaan is, nog een tweede oneindigheid zou volgen waarin wij er niet meer zullen zijn, dat vinden wij hard, onverdraaglijk zelfs. Zou deze dorst naar bestaan soms ontstaan zijn, doordat wij er nu zo echt van genoten hebben en het zo alleraardigst hebben gevonden? Vast en zeker niet.

Arthur Schopenhauer (1788 -1860), een nogal pessimistische denker, zoals uit de laatste zin blijkt.

Neven Muggen

Maar hiermee wil ik niet beweren dat ze ( de adel) slecht zijn. Ze zijn anders. Misschien komen ze ons vreemd voor omdat ze een pleisterplaats hebben bereikt die iedereen die geen heilige is probeert te bereiken: die van de onverschilligheid voor aardse goederen door gewenning. Misschien dat ze daarom maling hebben aan allerlei dingen die voor ons juist van groot belang zijn. Wie in de bergen zit maakt zich niet druk om de muggen op de vlakten, en wie in Egypte woont denkt niet aan een paraplu.

En ik zal je nog wat zeggen, don Pietrino: mocht deze klasse (de adel) ooit verdwijnen, zoals dat al zo vaak is gebeurd, dan zou er dadelijk een andere opstaan die net zo is, met dezelfde feilen en dezelfde kwaliteiten. Die zou zich dan wellicht niet meer beroepen op het bloed, maar op, wat zal het zijn…. op het feit dat iemand langer op een bepaalde plek woont dan iemand anders, of op zogenaamd diepgaandere kennis van de een of andere voor heilig gehouden tekst.

Uit: Il Gattopardo

Út ‘e âlde doaze Uit de oude doos

Een boer uit Doarmer’s geboortedorp schrijft in 1854 het volgende in zijn dagboek:

Januari
Nieuwjaar op een zondag heeft Thee Feikes bij ons geweest te eten, des voormiddag hebben Wiebe Jurrits, Jurrit Riekeles, Jan Akkerman, Pieter Kerkstra en Meintje en Popkjen bij ons geweest te nieuwjaarwinnen. Des namiddags hebben Jacob oom, Jelke, Hendrik Pieters, Pieter Jurrits en weduwe Leemburg bij ons geweest en zusters des namiddags naar Hendrik Pieters geweest, en er hebben niet veel nieuwjaarwinners bij de deuren geweest want er lag te veel sneeuw. De wind was tussen zuid-west en west.

“Nieuwjaarwinnen, hebben geweest, Jacob oom”, de boer schreef in het Nederlands, althans wat hij dacht dat Nederlands was. In het bovenstaande worden wat verre verwanten van Doarmer genoemd zoals Wiebe Jurrits en Jurrit Riekeles en ook een directe voorouder, Pieter Jurrits. Het bijzondere is, dat Doarmer nog altijd zijn tabaksdoos uit 1847 heeft.

Neat dwaan Niets doen

Ik wil nu niet in debat gaan over de vraag of wat gedaan werd goed of verkeerd was: ik voor mij geloof dat vrij veel verkeerd was. Maar ik kan u nu al wel vertellen wat u vanzelf zult gaan begrijpen als u eenmaal een jaar bij ons bent: op Sicilië gaat het er niet om of je iets goed doet of verkeerd. De zonde die wij Sicilianen niemand ooit vergeven is eenvoudig die van het “doen” zelf.

Alle Siciliaanse uitingen, zelfs de meest gewelddadige, zijn uitingen van een droomwereld: onze sensualiteit is verlangen naar vergetelheid, onze schiet- en steekpartijen, verlangen naar de dood. Verlangen naar roerloosheid, dat wil zeggen naar de dood: onze luiheid, onze schorseneren- en kaneelsorbets. Ons peinzende gelaat is dat van het niets dat de geheimen van het nirwana wil onderzoeken.

Uit: Il Gattopardo

In heechkroppige hin Een hooghartige kip

Vanmiddag was Doarmer bij een onderw. gebeuren in het buitengebied. Er waren allerlei activiteiten georganiseerd, waarbij het werken in teamverband en het elkaar “blindelings” vertrouwen centraal stonden. Blijkbaar moet de jeugd dit tegenwoordig al vroeg leren, zodat ze later beter in de kudde functioneren. Het was al met al een nogal treurige padvinderachtige vertoning. Maar er was gelukkig één uitzondering, een kip. Tussen de bespijkerbroekte pubers en de al even bespijkerbroekte begeleiders zag Doarmer een kip hooghartig en onverstoorbaar rondstappen. Werkelijk niets kon het beest van de wijs brengen, het beest liep daar alleen, niks geen team en was het levende bewijs, dat je als individu best in een gekkenhuis kunt overleven.

De boask Het huwelijk

Dat ’s braaf Jan Idzes ’t stiet my oon,
dat mat ik za mar ruigt uit zisse,
da ‘stou siktaris dogter schoon
bepraat hest’ jonkje ‘k mien ’t is disse

Riemke Abels ’t schone famke,
’t gouden bekje ’t leave lamke,
wat togste Jan as ik ze ha
en oor kam dan en sjen mar ta?

In boaskrym út 1778

Dit is een gedeelte van een "huwelijksrijm" . Over dit huwelijk weet men veel, bijvoorbeeld, dat de bruidegom, een jurist, 23 jaar oud was, de bruid was 17 en het huwelijk werd in Jorwert gesloten. De schrijver was een professor aan de universiteit van Franeker. Deze en andere gegevens geven een aardig beeld van het gebruik van het Frysk in de 18e eeuw. De taal had het met name schriftelijk niet gemakkelijk. De 19e eeuwse opleving moest nog beginnen.

Dûnsje Dansen

Doarmer hat hjoed wer ferskate nijsgjirrige ûnderfiningen hân, in petear, der’t er mear yn’e marse hie as er útpakke woe, in moeting, dy’t oars rûn as er tocht hie. Koartsein, it libben lit him net folslein stjoere, en it is eins tiidfergrieme dat te besykjen. Bytiden ferjit er wol, dat er troch in dream doarmet, troch syn dream. De bylden, dy’t er yn’e wrâld tsjoent, easkje in ûnferweechlike wurklikheid op, dêr’t de dream dizich troch wurdt en de swierte alles nei de grûn lûkt. Doarmer lykwols bliuwt yn syn kearn in dûnser, boartsjend mei de swiertekrêft.

Yslânske wrâld IJslandse wereld

Wafthrudnir:
Zeg mij nu, Gagnraad!
als gij van de vloer
u meten wilt met mij:
hoe heet het ros
dat de radende goden
uit ’t oosten opvoert de nacht?

Odin:
Hrimfaxi heet
die de heilige goden
uit ’t oosten opvoert de nacht:
’s morgens druipen
druppels van zijn bit:
vandaar komt de dauw in de dalen.

Vafthrudnismal

Oanreitsje Aanraken

Alleen is de mens in de onmetelijke, zwijgzame wereld. Hij alleen maakt de stomheid van de dingen sprekend. Het zwijgen van de natuur kan nu eens op hem werken als angstaanjagend en vreemd, onbarmhartig en onverschillig, een andere keer als vertrouwenwekkend, ons dragend en helpend. Eenzaam is de mens als schakel der natuur. Pas in de gemeenschap met zijn lotgenoten wordt hij mens, zichzelf, is hij niet alleen. Dan wordt de natuur voor hem achtergrond van een in zijn zwijgen sprekend donker. Wijzelf verschijnen ons als licht in de wereld waarin de dingen eerst helder worden, omdat zij door ons denken en onze omgang met hen zijn aangeraakt.

Het is de opdracht van de mens in onzekerheid en gevaar te leven onder de hoogste zich aan hem openbarende maatstaven. Van zijn onsterfelijkheid te weten als een feit, zou de mens zijn wezen ontnemen. Dat hij het niet-weten uithoudt, laat hem tot zichzelf komen en brengt hem op de eigenlijke weg.

Karl Jaspers (1883 – 1969)

Doarmer vindt uit het bovenstaande twee dingen interessant. “Wij raken de dingen aan met ons denken”, pas als ons licht erop schijnt , duikt iets op uit de duisternis. En in de tweede plaats de uitspraak van Jaspers, dat wij onze menselijkheid zouden verliezen, als we zeker zouden weten, dat we het oneindige leven hebben. Jaspers zegt zelfs, dat we een godsdienst die ons dit met volledige zekerheid zou onderrichten, geen gehoor moeten schenken.

Wei skowe Op de lange baan schuiven

Ik denk dat het leven heerlijk zou lijken als we op de door u beschreven manier met de dood werden bedreigd. Denk eens aan al die plannen, reizen, liefdes en studies die in het leven verscholen liggen, onzichtbaar voor onze luie inborst, die zeker is van een toekomst en ze daarom voortdurend op de lange baan schuift. Maar stel dat dit allemaal voorgoed onmogelijk dreigt te worden, wat zal het leven ons dan weer mooi toeschijnen! Ach, als de ramp nog maar niet doorgaat, dan zullen we zeker naar de nieuwe zalen in het Louvre gaan, ons aan de voeten van juffrouw X werpen, een reisje naar India maken. De ramp gaat niet door, we doen niets van dat al, omdat we weer midden in het gewone leven staan, waarin onverschilligheid elk verlangen doodt. En toch zou er geen ramp nodig zijn geweest om vandaag van het leven te genieten. We hadden alleen maar hoeven te bedenken dat we mensen zijn en dat de dood vanavond nog kan toeslaan.

Marcel Proust (1871 – 1922) in een reactie op een doemwetenschapper.

Stypje Steunen

Zelfs zoon J. is een beetje beroemd geworden. Klik hier

Drôvig en grutsk Verdrietig en trots

Van het internet:

Bijna de voltallige familie Zonderland heeft zich donderdag verzameld in Utrecht op het Centraal Station. Er hangt de sfeer van een familieweekend, je zou bijna vergeten dat Epke Zonderland in Beijing nog de rekstok in moet voor zijn finale.
Tiny Zonderland heeft er een goed gevoel over.‘Als Epke gewoon rustig blijft en zijn routine afwerkt, dan heeft hij een goede kans op een medaille. Goud? Dat weet ik nog niet. Er is wel een erg sterk deelnemersveld.’ Neefje Herre *, een evenbeeld van reporter Johan, is wel zenuwachtig. ‘Hij moet straks zijn benen rechthouden, bij zijn vorige optreden zwabberden die nog een beetje. Als het allemaal lukt dan haalt Epke misschien wel een een zilveren of een bronzen plak.’
Dan voegt ook de vriendin van Epke, Amy, zich bij de familie Zonderland. Gehuld in oranje trekt ze als een ware femme fatale alle camera’s naar zich toe. Verlegen vertelt ze dat ze het ‘heel bijzonder’ vindt dat Epke in de finale staat.
En dan is het zover, de rekstokfinalisten lopen de Olympische turnhal binnen. Eerst zal Fabian Hambüchen zijn kunsten laten zien en Epke is daarna als tweede aan de beurt. Hambüchen, door de familie Zonderland getipt als een van de grote favorieten, heeft niet zijn beste dag. Nu maar hopen dat Epke dat wel heeft.
Applaus klinkt door het Station als Epke naar de rekstok loopt. Dan doodse stilte. Epke begint goed aan de oefening en er lijkt geen vuiltje aan de lucht. Ineens galmen er een paar kreten door Utrecht Centraal en dan is het meteen weer stil. Uit het niets ligt Epke zomaar op het vangkussen. Vol ongeloof kijkt iedereen naar het scherm en schudt het hoofd, hoe kan dit?
Amy veegt een traan weg en kijkt teleurgesteld naar het vervolg van Epke’s oefening. Het lijkt allemaal overbodig, de medaille is inmiddels onbereikbaar. Toch toont Epke zijn klasse, hij maakt zijn routine foutloos af.
Ook Amy begrijpt niet wat er nu precies gebeurde. ‘Epke raakte zijn grip kwijt. Dit overkomt hem zelden. Hij heeft hier zo hard voor getraind, echt balen dat het nu net in de finale mis gaat.’ Maar, ze is vooral trots op haar vriend in China. ‘Een finaleplaats is al superknap, ik hoop dat Epke zelf ook trots is op zijn prestatie.’ Ook Johan laat vanuit Beijing weten nog steeds ‘hartstikke trots’ op Epke te zijn. Teleurgesteld, maar met opgeheven hoofd verlaat de familie Zonderland langzaam het Centraal Station. Het familieweekendje had leuker kunnen aflopen.

* Het hier genoemde neefje Herre is niet de Herre van Doarmer, maar weer een ander neefje. Deze verwarrende toestand met namen komt, omdat de Friezen, oud cultuurvolk als ze zijn, de gewoonte hebben de oudste zoon naar de opa van vaders kant te noemen en de tweede zoon naar de opa van moederskant. Bij de meisjes geldt een soortgelijke regel, alleen dan begint men met de oma van moederskant. Bij de volgende kinderen worden de ooms en tantes afgewerkt. Dit systeem heeft als voordeel dat men geen last heeft van "modeverschijnselen". Vroeger schijnen de Hollanders een soortgelijk systeem te hebben gehad, maar omdat Hollandse namen wat merkwaardig klinken, is men zo verstandig geweest deze door buitenlandse zoals Kevin en Priscilla te vervangen.

In bizige gearkomste Een olijke bijeenkomst

Vandaag heeft Doarmer de dag doorgebracht in een onderw. instelling. Eerst kreeg het onderw. volk een kopje koffie en daarna moesten ze in een zaal aan tafeltjes zitten en kregen zij een stichtelijk woord te horen . Er werd hun verteld dat ze een prachtig beroep hadden, maar dat de regering geen geld daarvoor ter beschikking stelt. Ja, die zal wel denken, hebben ze een prachtig beroep, willen ze er ook nog geld voor hebben, het moet niet gekker. Daarna verplaatste het volk zich naar een ander gebouw en daar vond een olijke bijeenkomst plaats met bloemen, gelach en kusjes en zo. De stemming zat er goed in want het volk applaudisseerde voortdurend. De mensen voor de zaal gaven elkaar steeds de microfoon door en dan deden ze mededelingen. Doarmer begreep daar niets van, maar het ging steeds over het onderw. Het meest interessante gebeurde daarna, je zag overal onderw. mensen die in groepjes bezig waren te overleggen of schemaatjes maakten en met papieren rondrenden. Het leek net alsof ze een echt beroep hadden.

Krigel Strijdbaar

Typische onderw. man op weg naar het front

Wapenje Wapenen

De linebeam De linde

Do gealtsje tsjin ‘e jûne
yn’t grien fan’e linebeam
by kleare Tsjongerstream,
sis my, wa learde dyn mûltsje tsjoene
en dat kieltsje, sa ferbjusterjend swiet?
Loltsje, sjong net, do lûkst mei dat liet
en do lûkst mei dat lûd
my de siele troch de hûd.

Vrij naar Joost van den Vondel

Út de parse Uit de pers

Epke en pa Zonderland

Uit De Pers van woensdag 13 augustus:

Een van de grootste supporters van Epke Zonderland heet Epke Zonderland. Oom Epke. Hij is in ieder geval de meest herkenbare supporter. Hij loopt in Peking rond als een wandelend Hollands/Fries monument. Oranje cowboyhoed, Friese vlag als shirt. En een walrussnor. Alle Chinezen willen met hem op de foto. Waarschijnlijk hebben ze geen idee voor wie hij hier is, maar dat maakt niet uit. Zijn aanwezigheid en uiterlijk zijn het waard om een plaatje van te schieten. En zo niet: dan kunnen ze altijd zeggen dat ze met Epke Zonderland op de foto zijn geweest.

Klik hier

Yndividuaasje Individuatie

Bij de overgang van de wereld van het gewone denken naar die van de natuurkunde bleven verschillende veronderstellingen van het gewone denken gehandhaafd, zij het dan in een gewijzigde vorm. We nemen bijvoorbeeld aan, dat de meubels in onze kamer blijven bestaan, wanneer we ze niet zien. Het gewone denken meent, dat datgene, wat voortbestaat , datgene is, wat we zien, wanneer we kijken, maar de natuurkunde zegt, dat wat voortbestaat , de uitwendige oorzaak is van wat we zien, d.w.z. een uitgebreide verzameling van atomen welke voortdurende kwantumtransformaties ondergaan.

Bertrand Russell

Lastig voor Doarmer dat verschil tussen “zien” en “kijken”, maar wat Russell hier zegt lijkt op de opvatting van Berkeley. Pas wanneer wij de meubels waarnemen zijn ze er, mijn ogen vangen iets op en mijn hersenen maken er meubels van. Interessant hierbij is ook het zogenaamde “individuatiebeginsel”, maar daar zal Doarmer het later wel eens over hebben.

Fjouwerstimmich Vierstemmig

Omdat Doarmer weer veel geleerd heeft tijdens zijn verblijf in België, in Leuven moest hij Belgisch spreken en in Brussel Frans !, volgt hier een korte cursus.

Fries:
Jou my in pilske/ sipel/skinke
Nederlands:
Geef mij een pilsje/ui/ham
Belgisch:
Geef mij een pintje/ajuin/hesp
Frans:
Keef mij ien pientje/ ajùn/’esp

Fries:
Ik haw nocht
Nederlands:
Ik heb zin
Belgisch:
Ik heb goesting
Frans:
Iek ‘eb koestèng

Omtinken jaan Aandacht schenken

Leer de troef verachting uit te spelen. Dit is de meest gewiekste vorm van wraak die er bestaat. Want hoevelen zijn er niet wier bestaan ons volkomen onbekend zou zijn indien hun voornaamste rivalen geen aandacht aan hen hadden geschonken? Geen beter wraakmiddel dan de vergetelheid, want daarmee worden de onwaardigen onder het stof van hun eigen nietswaardigheid bedolven.

Baltasar Gracián (1601-1658)

Jins neiteam Uwe telgen

De Dijle

Mechelen

Gisteren is Doarmer in Brussel geweest en daar heeft hij een film over Belgisch bier gezien, jawel Peerke !, en na afloop natuurlijk ook een pintje, dat is Belgisch voor pilsje, geproefd. De film was in het Frans , maar als je op een knopje drukte dan was hij in het Belgisch en dat hoorde dan de hele zaal. Frans is trouwens heel gemakkelijk, het gaat ongeveer zo: “Iek wiel kraag betalèn “ en “Woeaar ies die krote markt? “ Vandaag heeft Doarmer langs de Dijle gerend en is hij in Mechelen geweest, waar hij Mechels bier en een Belgische vlag met een leeuw erop heeft gekocht, want hij denkt er sterk over zich te laten naturaliseren tot Belg.

O vaderland , o edel land der Belgen,
Zo machtig steeds door moed en werkzaamheid,
De wereld ziet verwonderd uwe telgen,
Aan ’t hoofd van kunst, van handel , nijverheid.
De vrijheidszon giet licht op uwe wegen,
En onbevreesd staart gij de toekomst aan.

Berjocht út B. Bericht uit B.

Vandaag is Doarmer in de stad L. De mensen spreken er allemaal Belgisch en Doarmer heeft al moeite genoeg met het Nederlands, zodat de communicatie op zeer eenvoudig niveau verloopt. Als hij iets wil hebben wijst hij het aan en gebruikt hij woorden als “gij” en “goesting”. Doarmer heeft wel veel gezien zoals de Kapel van Onze Lieve Vrouwe ter Troost, de Kapel van Jezus in ’t Steentje en het Klooster van de Zwartzusters. Heel “schoon” waren ook het stadhuis en het Groot Begijnhof. Vanavond waagt Doarmer zich aan Belgisch eten, het zullen dus wel fritten worden. Misschien gaat hij morgen even aan de andere kant van de taalgrens kijken. Daar spreekt men tenminste normaal Frans.

Faai Onheilspellend

De haat jegens de wereld, de vervloeking van de affecten, de angst voor schoonheid en zinnelijkheid, de uitvinding van het hiernamaals om het aardse leven des te beter te kunnen belasteren, hetgeen in de grond genomen een verlangen is naar het niets , naar het einde…….. dit alles leek mij, net als de onvoorwaardelijke wil van het christendom om louter en alleen morele waarden te laten gelden, de gevaarlijkste en onheilspellendste verschijningsvorm van de wil tot ondergang, en in het gunstigste geval een teken van zeer ernstige ziekte, vermoeidheid, lusteloosheid, uitputting, levensarmoede, want tegen de moraal moet het leven het onveranderlijk en onontkoombaar afleggen, aangezien het leven per definitie iets amoreels is, - moet het leven ten slotte wel onder het gewicht van de verachting en van het eeuwige nee bezwijken en als begerensonwaardig, als op zichzelf waardeloos ervaren worden…… Het was deze moraal waartegen mijn instinct, als pleitbezorger voor het leven, zich toentertijd met dit bedenkelijke boek keerde.

Friedrich Nietzsche: Die Geburt der Tragödie

In ôfskie Een afscheid

Vandaag heeft Doarmer afscheid genomen van een oud familielid, in omke. Het afscheid vond plaats in een smûke dorpskerk, gelegen in een licht glooiend landschap omringd door hoge bomen. Binnen was er de geur van wierook tegen de achtergrond van beelden , kaarsen en glas in lood. Buiten stond een frisse wind, er waren blauwe luchten, libelles cirkelden oer it hôf. Verschillende talen werden gehoord, naast de klassieke zoals het Latijn , in paradisum deducant te angeli, en het Fries , lit my ienkear lizze yn’e Fryske grûn; foar my myn lân werom hat, haw ik gjin rêste fûn, klonk ook het Nederlands. En alles klopte.