Op audiïnsje Op audiëntie

Voor de heilige trap van de S. Michele dei Frisoni

Laitsje en hertstocht Lachen en hartstocht

En altijd weer zal het menselijke geslacht decreteren: “ er is iets, waar absoluut niet meer om gelachen mag worden”.

En wat hebben ze ons zelfs al niet voorgelogen over het ongeluk van de hartstochtelijke mens! Ja, liegen is hier het juiste woord: ze hebben van het overdadige geluk van deze mensensoort heel goed afgeweten, maar het doodgezwegen, omdat het een weerlegging was van hun theorie, volgens welke geluk pas kan ontstaan met de vernietiging der hartstocht en het zwijgen van de wil.

Friedrich Nietzsche: De vrolijke wetenschap

Earjusterjûn Eergisteravond

Eergisteren was er weer eens een bijeenkomst van de leesclub en iedereen was er: D., buurman, de heer uit het verre F. en nog veel meer en toen werd er gesproken over dat boek van die J., die in een oorlog heeft gevochten en dat helemaal niet zo erg vond en sommigen vonden dat weer zo erg, dat J. dat niet erg vond en zo werd het een heel genoeglijke avond. En er was thee en wijn en zelfgemaakt gebak en Doarmer kreeg ook nog een Fries kinderboek van de heer uit het verre F. en Doarmer vroeg zich zelfs af of de heer vroeger niet een Fries jongetje (in Frysk boaike) geweest is, dat later door zuiderlingen geadopteerd is en als enige herinnering aan zijn vroege kindertijd dat boekje steeds heeft bewaard. Doarmer zal er in elk zeer zuinig op zijn.

Belutsen Betrokken

De oergrond presenteert zich als chaos. De anarch is als zoon van de aarde en vereerder daarvan daartegen opgewassen. De nihilist echter niet. Diens pogen zit vast aan de institutie die hij misschien als Simson kan vernietigen, maar die hem toch begraaft onder de brokstukken ervan.

Ernst Jünger

Een anarch is niet de anarchist die in zijn maatschappelijke betrokkenheid ongewild de macht van regelgeving, economie en bureaucratie vergroot. Een anarch blijft in het verborgene. Hij verzet zich niet maar houdt afstand binnen de wereld die hem omringt.

Th.Oudemans

Tsjoene Toveren

Iepen dei neffens Jünger Open dag volgens Jünger

Voor de zoveelste keer, buiten scheen een tedere winterzon, hield Doarmer een glas bourgogne, waarin aardbeien dreven, in de hand. Hij keek uit over de onderw.instelling met haar ranke torentjes en schaars begroeide dakpannen, die daar lag als een zich openende schoonheid, een veld geploegd om nieuw leven te ontvangen. Het was per slot van rekening open dag. Alles was puur theater, louter macht gemengd met de pijn van het onderw.volk.

Útstoarn Uitgestorven

Het Fries van Wangerooge, zoals dat daar tot ca. 1930 werd gesproken. De twee laatste sprekers schijnen ca. 1950 gestorven te zijn. Wangerooge is een klein waddeneiland voor de kust van Ostfriesland.

Miin oopel weer 'n fariinsmon, dee wunnet up Wangerooch. Dait weernuu wail soo uum 't jeer achtiinhunnert threttiin, fjirtiin. Wii haiden kriich mit de Fransoozen, un de Engelsen weeren up 'e Oostsee. Daa lai eenes diis miin Oopel mit siin schip in de Wiizder far anker.Dee must hooch watter auftaiw, un hii un siin liuud haiden jam dilleliin too slaipen.

Vooral het woord “dilleliin” , in het Frysk “dellein” (=neergelegd) is grappig. Ook de telwoorden dertien en veertien : threttiin (= trettjin) en fjirtiin (=fjirtjin) zijn zeer Frysk. “Dii” is “dei” (= dag ).

Riboskje Huiveren

Ernst Jünger in 1998, 102 jaar oud

Beim zweiten Mal, bei Sonnenuntergang, hielt ich ein Glas Burgunder, in dem Erdbeeren schwammen, in der Hand. Die Stadt mit ihren roten Türmen und Kuppeln lag in gewaltiger Schönheit, gleich einem Kelche, der zu tödlicher Befruchtung überflogen wird. Alles war Schauspiel, war reine, von Schmerz bejahte und erhöhte Macht.

Ernst Jünger

Er hangt iets verontrustends over Jüngers taal. Daarin bevindt zich een afstandelijkheid die mij de mogelijkheid ontneemt mij er interpretatief mee te vereenzelvigen. Jüngers tegenstanders weten daarvan. Zij huiveren bij de scène waarin hij een glas bourgogne met aardbeien heft bij een bombardement op Parijs dat van zich blijk geeft als de bestuiving van een bloemkelk.

Th. Oudemans: Omerta

(F)lústerje Fluisteren

Tsjinje Dienen

Wij zeggen dus dat de tijd geschapen is, terwijl er ook gezegd wordt dat hij er altijd geweest is, hetgeen dan betekent dat de tijd er de hele tijd is geweest. Als de engelen er altijd geweest zijn, volgt daar dus al evenmin uit, dat ze niet zouden zijn geschapen…… Ook al zijn daarom de engelen er altijd geweest, ze zijn toch geschapen en dat ze er altijd zijn geweest, maakt hen nog niet mede-eeuwig met de Schepper. Deze is er namelijk altijd geweest in de onveranderlijke eeuwigheid, terwijl de engelen geschapen zijn…. Als ik echter dit antwoord geef aan degenen die vragen hoe Hij altijd de Schepper en altijd de Heer is geweest, wanneer er niet een altijd een Hem dienend schepsel is geweest, of hoe iets dat er altijd geweest is, geschapen is en niet veeleer mede-eeuwig is met de Schepper, dan zal, vrees ik, hun oordeel eerder luiden dat ik beweer wat ik niet weet dan dat ik leer wat ik weet.

Augustinus

Nog eens dit interessante probleem.Augustinus is van mening, dat er altijd schepsels geweest zijn, want anders was er een tijd, dat de Heer alleen was. En nu is het godsbegrip van Augustinus fascinerend , want eigenlijk zegt hij, dat God een relatief begrip is, zonder schepping is het gewoon een wezen, hoe machtig dan ook. Aan de andere kant echter, mag er niet iets zijn, dat met Hem mede-eeuwig is, want Hij heeft alles geschapen. Augustinus geeft toe, dat hij in feite dit probleem niet kan oplossen, zijn menselijke verstand schiet tekort, maar hij ziet het en bespreekt het .

Bekeare Bekeren

Pater Pierre de Bree gereed om de mis op te dragen voor de ( met lichte dwang) bekeerde Parisii

Hja ek Zij ook

Ook op deze foto weer zo'n typisch Frysk famke.

Jidju Jarig

Befetsje Bevroeden

Wat mij betreft, ik durf wel niet te zeggen dat de Heer God ooit niet de Heer is geweest, maar ik mag er evenmin aan twijfelen dat er nooit tevoren een mens heeft bestaan en dat de eerste mens op een bepaald tijdstip is geschapen. Niettemin : als ik erover nadenk van wat of wie God altijd de Heer is geweest, indien er niet altijd een schepsel was, ben ik bang iets met stelligheid te beweren, zowel omdat ik mezelf bezie als omdat ik me de woorden van de Schrift herinner: “ Wie van de mensen kan Gods beleid kennen of wie kan bevroeden wat de Heer wil?”….. Uit die gedachten die ik wel heb kiezend kan ik bijvoorbeeld zeggen dat er altijd een schepsel is geweest, waarvan Hij de Heer was, Hij die altijd de Heer is en nooit niet de Heer is geweest, maar dat dit telkens andere schepsels zijn geweest, gedurende steeds weer andere tijden. Wij mogen namelijk niet van enig schepsel zeggen dat het mede-eeuwig met de Schepper is: deze bewering wordt zowel door het geloof als door de gezonde rede veroordeeld.

Augustinus

Ja, met de rede kun je alle kanten op. Augustinus bespreekt hier heel voorzichtig een grappig probleem. Zonder schepsels is er geen Schepper, geen Heer over de schepping. Wat was Hij dan voordat er schepsels waren? Nu zegt Augustinus, er moeten dus altijd schepsels geweest zijn, steeds weer andere, want geen enkel schepsel mag natuurlijk eeuwig zijn, dat is slechts Hij.

Jild Geld

Vandaag moest Doarmer zijn geldzaken regelen en daarom heeft hij, in gezelschap van een econome de steden U. en A. bezocht. In U. heeft hij gecontroleerd of de euro’s wel correct geslagen werden en in A. heeft hij een gesprek gehad met de directeur van de Nederlandse Bank. Dit laatste gesprek liep volledig uit de hand, omdat de directeur alleen maar oog had voor de econome en probeerde met geschenken bij haar in de gratie te komen. Het begon met laktassen en boeken, op zich nog vrij onschuldige dingen, maar toen hij de volkomen in verlegenheid gebrachte econome ook nog een goudstaaf uit de bankkluis wilde meegeven, heeft Doarmer ingegrepen en de directeur uitgelegd, dat door die laatste handeling de inflatie zou kunnen oplopen tot boven de in Europees verband afgesproken norm. Omdat de man niet meer voor rede vatbaar was, heeft Doarmer de goudstaaf maar voorzichtig met twee vingers opgepakt en in de kluis teruggelegd en op deze manier de Nederlandse economie misschien wel voor een recessie behoed. Grote dingen hebben vaak heel kleine oorzaken (zie de chaos-theorie).

Seis en de folsleinens Zes en de volmaaktheid

Als er wordt verteld dat de werken van de schepping voltooid zijn door een zesvoudige herhaling van dezelfde dag, dan gebeurt dat vanwege de volmaaktheid van het getal zes, niet omdat God een tijdsverloop nodig gehad zou hebben gehad, alsof Hij niet alles ineens had kunnen scheppen, waarna het geschapene door zijn regelmatige bewegingen de tijden had gevormd, maar omdat door het getal zes de volmaaktheid van zijn werken wordt betekend. Zes is namelijk het eerste getal dat vol wordt gemaakt door zijn eigen delen, dat wil zeggen door zijn zesde deel, zijn derde deel en zijn helft, respectievelijk één, twee en drie, die bij elkaar opgeteld zes geven.

Augustinus: De Civitate Dei

Natuurlijk had het in één dag gekund en acedia (= traagheid) is één van de hoofdzonden, maar Hij is ook een wiskundige.

It weromkommen De terugkeer

De actie “ Breng Peerke terug” met in het comité van aanbeveling de u welbekende pater Pierre de Bree, vindt landelijke navolging. Overal komen mensen in beweging om ervoor te zorgen, dat hun geliefde Peerke weer terugkeert naar de plaats, waar hij thuishoort en niet gemist kan worden. Centrum van de activiteiten is de stad H., alwaar de pater een speciale mis voor de terugkeer zal opdragen (zie reactie bij vorig bericht) en alwaar de huisvrouw druk bezig is warme kleren en dekens in te zamelen . Bovendien bakt zij haar overheerlijke appeltaarten . De bedoeling is dat deze taarten zaterdagmiddag op de markt te H. verkocht zullen worden en het geld van de opbrengst zal gebruikt worden om Peerke terug te halen.

Neatigens Nietigheid

Wat geweest is, is niet meer, is net zomin als dat wat nooit geweest is. Maar al wat is, is het volgende ogenblik al geweest. Daarom heeft het onbetekenendste heden op het belangrijkste verleden voor, dat het er werkelijk is; het eerste staat tot het laatste als iets tot niets…… Ons bestaan rust op geen ander fundament dan op het heden dat voorbijgaat. Het neemt dus de vorm aan van voortdurende beweging, zonder dat de rust waarnaar wij voortdurend streven, mogelijk is. Het lijkt op een man die van een berg af rent, die zou vallen als hij probeert stil te staan en die zich alleen op de been kan houden door verder te rennen – of op een stok die op een vingertop balanceert, of op een planeet, die zich in de zon zou storten als hij ophield onweerstaanbaar verder te wentelen. Het bestaan is dus getypeerd door onrust.

Arthur Schopenhauer (1788 – 1860)

Deze pessimistische filosoof was overtuigd van de nietigheid van het bestaan, men heeft in het leven slechts de keuze tussen “banaliteit”, dus meedoen met de massa, of “eenzaamheid” . Hij zegt o.a. “Niemand heeft zich ooit helemaal gelukkig gevoeld in het heden, of hij moet dronken geweest zijn” . Rennende mensen dus, op zoek naar het ongrijpbare geluk. Hoewel Nietzsche aanvankelijk sterk beïnvloed werd door Schopenhauer, slaat hij duidelijk een andere optimistische richting in. Juist deze voortdurende beweging, deze onrust, maakt het leven aantrekkelijk. Waarom zou je streven naar rust? Dat is de ware leegte en die komt vanzelf wel eens.

In famke út L.

“Waarom altijd die Drentse vrouwen in het middelpunt van de belangstelling?”, schreef Jildau uit Longerhou,” wat mankeert er aan de Friese vrouwen? Doarmer, doe er wat aan!”. Om elke vorm van partijdigheid te vermijden en het oordeel aan de webloglezer over te laten bovenstaande foto van Jildau.

En wûn hat..... En gewonnen heeft.....

Skoallemienskip Piter Jelles Aldlân yn Ljouwert moat twa-en-in-heale ton boete betelje oan it ministearje fan ûnderwiis. De skoallemienskip krijt de boete omdat se yn it skoallejier 2006/2007 te min les jûn ha. It ministearje tinkt dat se oardel oant trije moannen te min les jûn ha. De skoallelieding fan it Piter Jelles is it hjir net mei iens. Neffens de direksje binne tal fan frije oeren net meinaam yn de berekkenings.

Omrop Fryslân.

Om precies te zijn 244.000 euro

De tinkende stien De denkende steen

Stel nu voor, als ge wilt, dat de steen, terwijl hij voortgaat zich te bewegen, denkt en weet dat hij zich zoveel mogelijk inspant zijn beweging voort te zetten. Dan zal deze steen, aangezien hij zich alleen van dit pogen bewust is en daarin volstrekt niet onverschillig, toch zeker denken dat hij volkomen vrij is en om geen andere reden in zijn beweging volhardt dan omdat hij het wil! Welnu, dit is dan die befaamde menselijke vrijheid, waarop allen zich beroemen, en die alleen hierin bestaat dat de mensen zich van hun begeerte bewust zijn, terwijl ze de oorzaken waardoor ze gedetermineerd worden niet kennen.

Spinoza (1632-1677)

Sneinske klean Zondagse kleren

Het kostte Doarmer nogal wat moeite om een foto van Klaasje uit Drenthe te krijgen. Ze wilde eerst niet, want ondanks haar zeer hoge leeftijd is ze toch best wel ijdel. Pas nadat ze speciaal daarvoor naar de kapper was geweest en haar zondagse kleren had aangetrokken, gaf ze toestemming om een foto van haar te maken.

De efterbleaune ingel De achtergebleven engel

Vandaag ontving Doarmer een briefje van éne Klaasje Z. uit het Drente. Ze schreef daarin o.a. het volgende:
Beste Doarmer, ik heb een vraag aangaande kerstengelen en zo en omdat ik weet, dat u ook hierin geïnteresseerd bent, wend ik mij tot u, want de pastoor alhier heeft mij niet kunnen helpen, omdat naar hij zei de Bijbel in deze tamelijk vaag is en daarom wil hij zich ook wat op de vlakte houden en daar schiet ik dus weinig mee op. Mijn vraag , is het waar , dat kerstengelen altijd begin december arriveren en voor oud en nieuw weer vertrokken zijn, dit in verband met afschieten van vuurwerk en carbid, want daar kunnen zij slecht tegen.

Doarmer heeft het volgende geantwoord:
Goede vrouw, helaas moet Doarmer u teleurstellen . Het is niet waar, althans gedeeltelijk. Kerstengelen arriveren wel begin december, maar er zijn er genoeg, die maar wat graag oud en nieuw even meepikken en de waaghalzen onder hen vliegen rustig tussen de vuurpijlen door. Bij helder weer is dit ook met het blote oog waar te nemen. Meestal zijn de laatste engelen voor eind januari weer vertrokken en om u te laten zien, dat dit ook echt zo is, bovenstaande foto. Deze heeft Doarmer gisteravond in zijn tuin genomen en duidelijk is daar een kerstengel te zien.

Ferblynjend ljocht Verblindend licht

Herhelje Herhalen

De hel immers, geldt als een wereld van de herhaling……. In de wereld van de hel zal de ene dag nauwelijks verschillen van de andere. Er zal net voldoende verschil zijn om afwisseling te suggereren, een afwisseling die de dodelijke gelijkvormigheid van alle dagen alleen maar benadrukt.

A.F.Th van der Heijden: Het leven uit een dag

Toen Doarmer bovenstaande woorden las, kreeg hij een soort aha-Erlebnis. Hij dacht , daar ben ik wel eens geweest en hij kent zelfs mensen die er werken!

It himelske Neat Het hemelse Niets

De hemel is de absolute afwezigheid van aardse kwellingen. Een zodanige toestand van rust en vrede en gewichtloosheid, een zo’n absoluut goed, dat er alleen in termen van licht en goud en……. en engelenbazuinen over gesproken kan worden. Het is alles maar een metafoor, omdat wij anders geheel sprakeloos zouden zijn. Het paradijs, mijn beste jongen, is de absolute afwezigheid van alles en alles en alles. Want het minste en geringste aanwezige, wat dan ook, zou nog pijn en last betekenen, door de pure aanwezigheid ervan. Het Niets is het hoogste. Niet het Niets dat aan ons voorafging…. stel je voor,zeg! …….. want dat heeft zogezegd geen lading. Nee, het Niets dat op ons bestaan volgt. Het relatieve Niets. Het Niets als afwezigheid van alle pijn die eraan voorafging. Dat Niets vormt de ware verlossing…… dat is het paradijs!

A.F.Th. van der Heijden: Het leven uit een dag

Net ferjitte Niet vergeten

Zondag 20 januari

Doarmer is jarig en viert dit met een hapje en een drankje van 16.00 uur tot ca. 19.00 uur.


Donderdag 24 januari

In de bibliotheek te W. spreekt de schrijfster Connie P. Aanvang 20.00 uur. Kosten 7,50 euro.

De winterabrikoas

Swijende winterjûn, gjin moanne
en gjin stjerren, hoedzjend tsjuster
oer in tún njonken tiid en romte,
Hjir mielet in twirre mei triennen
ûnferjitlike bylden
en pattet mei flewielen lipkes.
Yn’e tûken fan’e ivige leafdesbeam
longeret de wite tútfûgel en sjocht
hoe’t in winterabrikoas de doarmer betsjoent.

Ferskuorrend Huiveringwekkend

Mijn “Zarathustra” is af en telt drie aktes: de eerste heb je, de beide andere hoop ik je over 4-6 weken te kunnen zenden. Het is een soort afgrond van de toekomst, iets huiveringwekkends, vooral door de overmaat aan geluk. Alles wat erin staat komt van mijzelf: het is zonder voorbeeld, vergelijking, voorgangers. Wie ooit hierin leefde komt met een ander gezicht weer in de wereld terug.

Nietzsche(1884) in een brief aan Erwin Rohde

Intussen, mijn oprecht hooggeachte vriendin, zullen de beide laatste delen van mijn Zarathustra u wel in handen zijn gekomen: ik gaf tenminste mijn uitgever reeds een tijdje terug daartoe opdracht.……..Wie weet hoeveel generaties voorbij moeten gaan om enkele mensen voort te brengen die in staat zijn geheel en al aan te voelen wat ik gedaan heb! En zelfs dan nog boezemt de gedachte mij angst in welke daartoe niet gerechtigde en totaal ongeschikte personen zich eens op mijn autoriteit zullen gaan beroepen. Maar dat is de kwelling van elke grote leraar der mensheid; hij beseft dat hij onder bepaalde omstandigheden of per ongeluk de mensheid evenzeer noodlottig kan worden als tot zegen strekken. Wel, ikzelf zal al het mogelijke doen om tenminste geen aanleiding te geven tot al te grove misverstanden.

Nietzsche (1884) in een brief aan Malwida von Meysenbug

Âld en nij Oud en nieuw

Oer it âlde jier leit in tichte dize
as hie de wolf Sköll de sinne opfretten
en ek de stjerren.
Ragnarok, goadeskimer.
De ierde skoddet, bushokjes
en brievebussen reitsje ûntwoartele.
De flybjende tsjeaken fan Fenrir
skrabje de strjitstiennen.
Freyr begjint it fjochtsjen
en oer de moarnsdauwe
baarnt in nije sinne.

Folle lok Veel geluk

Doarmer winsket eltsenien in lokkich nijjier!

Doarmer wenst iedereen een gelukkig nieuwjaar!

Immen Iemand

De tsjelke De beker

Vanmiddag , op de laatste dag van het jaar, loopt Doarmer een 10 km wedstrijd in het dorp D. Hij heeft goede herinneringen aan dit dorp, want lang geleden aan het eind van de vorige eeuw, heeft Doarmer daar een halve marathon gewonnen in 1 uur en 15 minuten. Nu in de herfst van zijn leven, kan hij zich nauwelijks voorstellen, dat zijn lichaam dit ooit gekund heeft. Zittend in een luie stoel met een warme deken om zijn voeten, bladert Doarmer wel eens in zijn plakboek met wedstrijduitslagen en dan komen de herinneringen los. In het jaar voorafgaande aan zijn glorieuze overwinning was hij in dezelfde wedstrijd tweede geworden.Kilometers lang had hij voor de overwinning gevochten, maar het mocht niet baten. Een jaar later was het anders, veertien dagen ervoor had Doarmer een marathon gelopen, maar slaagde er niet in toen te pieken. Dat kwam tijdens deze halve marathon. De eerste prijs bestond o.a. bovenstaande beker.

Winskje Wensen

Galatea van Max Klinger

O goune Galathæe!
Môcht ick mey dy, ijn free,
Libbje, ‘k hie wâd in winsche.
O! ’k nijd’ nin forst, ho heag,
’k wier de lokkigste minsche,
dy aerne ’t sinne’ eag seag.

Gysbert Japix

De stûne en de dream Het uur en de droom

Die blaue Stunde van Max Klinger (een Nietzsche lezer!). Een geschenk van de huisvrouw te H.

Over het ontstaan van het schilderij zegt Klinger: 'De eerste stoot ertoe gaven mij zuivere licht- en kleurstudies, die ik vele jaren geleden in Parijs begon te maken. Ik heb toen reeds het schilderij gecomponeerd. Dat men er onwillekeurig een gedachte bij invlecht, is niet meer dan natuurlijk, en zo heb ik geprobeerd drie verschillende wijzen van stille contemplatie zo goed mogelijk te karakteriseren: het doffe, verdroomde wegzinken in het avondlijke duister, het bespiegelend huiveren, waarbij men in het vuur staart en tenslotte het zich wijd openstellen voor de droom'

Op 'e line On line

Na weken van ontberingen is Doarmer weer on line. Ja, er is veel ellende op de wereld waar men geen weet van heeft.

It gewisse Het geweten

Niet iedereen heeft een traditioneel geweten, maar wel heeft iedereen een geweten. Een geweten zegt mij niet welke specifieke keuzes ik moet maken of vermijden, welke handelingen ik moet verrichten of nalaten, maar het doet een appèl op mij om een keuze te maken, om actie te ondernemen en om daarvoor mijn eigen verantwoordelijkheid te dragen. Voordat ik kan kiezen, moet ik ervoor kiezen om te kiezen; tot deze keuze word ik door het geweten geroepen…… Iedereen heeft een geweten; dat doet voortdurend een appèl op ons. Maar niet iedereen reageert daarop, en niemand reageert daar voortdurend op. Daarom doet het geweten alleen maar met tussenpozen een beroep op ons.

M.Inwood over Heidegger

Betizing Verwarring

In ons dagelijks leven, waarin wij de dingen sub specie durationis zien, zien we ook een grote kloof tussen goed en kwaad en worden we heen en weer geslingerd tussen de eisen van de moraal en de verleidingen die ons eigen zijn. Die attitude houdt echter verband met het eerste kennisniveau; een adequate voorstelling van onze natuur maakt een einde aan het conflict tussen rede en passio dat niets anders is dan een voortbrengsel van onze verwarde opvattingen…….. “het is duidelijk dat wij niets nastreven, willen, verlangen noch begeren omdat wij oordelen dat het goed is, maar integendeel, dat wij iets goed noemen omdat wij ernaar streven, het willen, verlangen en begeren”.

R. Scruton over Spinoza

Spinoza onderscheidt sub specie durationis (= onder het aspect van de tijd) en sub specie aeternitatis (= onder het aspect van de eeuwigheid). In het licht der eeuwigheid verdwijnt volgens Spinoza “het verschil”tussen rede en passie.

Op 'e redens Op schaatsen

Omdat het nu een klein beetje vriest, zijn er altijd onverantwoordelijke lieden, die meteen willen schaatsen. Doarmer waarschuwt hen, schaatsen is onnatuurlijk en kan nooit de bedoeling geweest zijn en om zijn woorden kracht bij te zetten bovenstaande schokkende foto’s , die genomen zijn in Starum of zoals de Duitsers zeggen Stavoren in 1963. Deze foto's zijn niet geschikt voor jonge kinderen!

De krystbeam

De eeuwig groene kerstboom van Doarmer. Op de achtergrond is zelfs de kerstster van de overburen nog te zien

Soargje Zorgen

Orpheus mocht zich niet omdraaien toen hij Euridice wilde wegvoeren uit het dodenrijk en haar terugbrengen naar het leven. Hij draaide zich om en Euridice zonk terug in het schimmenrijk. Heidegger wil het bewogen leven ertoe aanzetten zich om te draaien; het moet zichzelf bij de wortel grijpen, dat wil zeggen: het moet de grond gewaarworden waaruit het komt en waaraan het wil ontkomen door zich in zijn wereld vast te leven. Maar valt die ommekeer misschien zo zwaar omdat het leven vermoedt dat er in het hart van zichzelf niets is, een leegte , een horror vacui die het naar buiten jaagt, op zoek naar een invulling? Moeten we om opgewassen te zijn tegen het leven niet voor onszelf verhullen wat ons naar buiten jaagt, de wereld in, waar we altijd wel voor iets moeten zorgen? Heidegger spoort ons ertoe aan om dat wat we elke dag serieus nemen, zo te bekijken dat we daardoor datgene waar we zo serieus voor zorgen niet meer op dezelfde manier serieus te kunnen nemen.

R.Safranski over Heidegger

De kar De keuze

Wordt het dit?

Of wordt het dit?

Deistich Alledaags

Het gaat hierbij niet, en Heidegger beklemtoont dat, om een gezochte, gekunstelde stemming, om een met inspanning verkregen instelling, maar omgekeerd: Wat telt is de gelatenheid van de alledaagse vrije blik. In het leven van alledag is het ons vaak leeg te moede , zegt Heidegger, maar we dekken die leegte even alledaags ook meteen weer toe. Hij roept ertoe op dat haastige toedekken een vervelend tijdje na te laten. Maar dat nalaten is filosofisch zwaar bevochten, want het druist in tegen de spontane alledaagse neiging om aan de wereld te willen vervallen en er niet, zoals in het verduren van het lege ogenblik, uit te vallen. Maar het helpt allemaal niets: zonder dat eruit vallen, zonder die verlorenheid en verlatenheid, zonder die leegte kunnen we het filosoferen niet hebben. Heidegger wil laten zien hoe de filosofie uit het niets van de verveling wordt geboren.

R. Safranski over Heidegger

Net te sêdzjen

Uit de V.krant:

Bij winterdepressie heb je klachten die ook bij andere vormen van depressie voorkomen. Je bent somber, lusteloos en hebt weinig energie. Het liefst zou je de hele dag slapen. Je voelt je minderwaardig en hebt nergens zin in. Op het werk functioneer je niet zoals anders. (1)Besluiten nemen kost je de grootste moeite. Je bent snel geïrriteerd en sociale contacten mijd je het liefst. Trek in snoep en koolhydraatrijk voedsel lijkt onverzadigbaar. Je kan de hele dag door wel snoepen of je hebt vreetbuien.Als deze klachten in de herfstmaanden ontstaan en in het voorjaar weer verdwijnen dan heb je hoogst waarschijnlijk last van winterdepressie. Een grote behoefte aan slaap en eten zijn echter het meest kenmerkend. Het komt vrijwel nooit voor dat iemand met winterdepressie een gebrek aan eetlust heeft of lijdt aan slapeloosheid.

Licht in donkere dagen

Een verstoring van het natuurlijke dag- en nachtritme van het lichaam is hoogstwaarschijnlijk de oorzaak van winterdepressie. Doordat in de winter de lichtsterkte van de zon en het aantal uren daglicht afneemt, wordt de biologische klok niet elke dag ‘gelijkgesteld’. De klok gaat achterlopen en veroorzaakt daarmee een soort van chronische jetlag. Pas als de dagen weer langer en lichter worden krijgt de klok de kans zich te herstellen. Met behulp van lichttherapie herstelt de biologische klok kunstmatig. Tijdens de therapie neem je plaats voor een lichtbak met speciale lampen. Deze lampen stralen licht uit vergelijkbaar met daglicht vlak na zonsopgang. Na vijf behandelingen van drie kwartier voelen veel mensen zich al beter.

(1) En dan kan de l. de dupe worden!!!!!!!!!

In frommeske Een vrouwspersoon

Efkes smoke Even roken

De stepengel is er niet.Hij/Zij rookt even een sigaretje .

Skoftsje Pauzeren

Desimberjûn mei it kâlde stjerreljocht
fan in fiere leafste,
ûntagonglike skientme.
Ûnferweechlike swarte beammen
tsjin in tsjustere loft.
De froast stjurret it libben,
nearne in ûnthjit fan gleonens
en feroaring.
De tiid skoftet.

Toskfleis Tandvlees

Het loopt tegen de kerst , het onderw. volk loopt op het tandvlees en Doarmer loopt elke avond wacht. Hij tuurt dan naar de donkere decemberhemel, want hij verwacht elk moment de eerste kerstengelen .Meestal begint het met een enkeling, maar spoedig daarna kun je hele zwermen waarnemen. Soms landt er ééntje in een tuin om wat uit te rusten of stiekem een sigaretje te roken, hoewel dat natuurlijk niet echt bij een kerstengel past. Sommige engelen hebben een step bij zich, maar die zijn erg zeldzaam.

Oer de selsferleagening Over de zelfverloochening

De christelijke moraal, de boosaardigste vorm van de wil tot liegen, de eigenlijke Circe van de mensheid: dat wat haar heeft bedorven......Dat men de allereerste levensinstincten leerde verachten; dat men een “ziel”, een “geest” verzon om het lichaam te schande te maken; dat men in de meest fundamentele voorwaarde voor het leven, de geslachtelijkheid, iets onzuivers leert zien; dat men in de diepste noodzaak om tot ontplooiing te komen, in de strenge zelfzucht, het woord alleen al is lasterlijk (!), het principe van het kwaad zoekt; dat men omgekeerd in het typische symptoom van neergang en van tegenstrijdigheid der instincten, in het “onzelfzuchtige”, in het verlies aan substantie, in de “verontpersoonlijking” en “naastenliefde” de hogere waarde, wat zeg ik, de waarde op zich ziet!...... De zelfverloocheningsmoraal is de ondergangsmoraal par excellence, het gegeven “ik ga ten gronde” vertaald in de imperatief: “jullie moeten allemaal te gronde gaan”.

Fr.Nietzsche: Ecce homo

Ferflein

Verflossen ist das Gold der Tage,
Des Abends braun und blaue Farben:
Des Hirten sanfte Flöten starben
Des Abends blau und braune Farben
Verflossen ist das Gold der Tage

Georg Trakl

In tin flues Een dun vliesje

Het boek confronteert ons met een kant van onszelf die we liever niet zien. Dat strijd en doodslag ons niet vreemd zijn maar deel van ons, en dat we daaraan, onder de juiste omstandigheden, zelfs een bepaald genot kunnen ontlenen. Dat geeft ons de mogelijkheid dit boek te lezen en daar stilletjes - of minder stilletjes - van te genieten. Maar het laat ook zien dat slechts een flinterdun laagje beschaving ons afhoudt van wilde moordzucht. En dat we alles moeten doen om dat laagje in stand te houden. Het is tenslotte uiterst kwetsbaar.

Maarten van der Werf over "In Stahlgewittern" van Ernst Jünger (1895-1998)

Doarmer leest momenteel dit boek vanwege de leesclub. Hij weet niet precies, wat hij van bovenstaande woorden moet denken. Misschien zijn beschaving en geweld wel onlosmakelijk met elkaar verbonden en begint een beschaving met veroveringen en stort in op het moment, dat men het “gevoel” voor het geweld helemaal verliest. De wereld bestaat nu eenmaal niet alleen uit mijmerende dichters. Misschien kan dat laagje beschaving, waar van der Werf het over heeft wel helemaal niet zonder een basis van geweld, ook al wil "men"de ogen hiervoor sluiten. Doarmer weet het niet.

Tsjuster Duister

Buiten is duisternis, het is guur en Doarmer zit binnen in een onderw. instelling. Naast hem zit Dr.Oetker, die probeert wat poëzie over de dorre formulieren te gieten. Doarmer heeft het gevoel, dat vanavond de wereld zal vergaan, hoewel dat op zich merkwaardig is, want volgende week is het Sinterklaas en daarna vliegen de kerstengelen al weer uit. Bovendien vraagt hij zich af, of zo'n onderw.instelling de ondergang van de wereld wel opmerkt. Waarschijnlijk zal hooguit gezegd worden "als de l. maar niet de dupe wordt en de lessen doorgaan ."

In tongersdei Een donderdag

Tongersdei, nuete dei,
de tiid hâldt skoft,
nearne feroaring,
grize loft,
in dei út in rige,
út te wikseljen.
it sil dyn hjoed mar wêze,
as iendeismich.

Doarmer , ééndagsvlieg als hij is, vraagt zich af, wat de betekenis van zijn leven zou zijn, als dit leven alleen uit vandaag had bestaan.

Sykhelje Ademhalen

“Nog nooit, “ bezwoer Van het Reve Mies Bouwman, “ heb ik gehoord van een hert of een konijn dat turnde of volleybal speelde.” De journalist Nico Scheepmaker, een grote sportliefhebber, liet het er niet bij zitten en belde de schrijver op.
“Hoe zit het dan met lachen?” vroeg hij, “ want het is bekend dat dieren niet lachen, mensen wel.”
“Lachen,” antwoordde Van het Reve, “ dat doe je gewoon, net als ademhalen, terwijl je voor sportbeoefening iets anders moet aantrekken, ergens naartoe moet fietsen, weet ik veel.”
Reve had gelijk natuurlijk. Een konijn sport niet……. Sport is een dier gewoon te link. Ook als het jong is. Jonge leeuwtjes rennen niet om zich voor later te oefenen, ze rennen en donderjagen om al hun systemen in te regelen. Eenmaal volwassen verzetten ze geen poot onnodig.

Midas Dekkers

Efterfolgje Achtervolgen

Afgelopen zaterdag had Doarmer tijdens een wedstrijd de ultieme Aldi-ervaring. Het was alsof hij in een roze wolk liep of beter gezegd, door een roze wolk achtervolgd werd. De wedstrijd was spannend, haast heroïsch , er werd gevochten om elke meter. Tot twee keer toe haalde Doarmer lopers in en werd zelf weer ingehaald en dat allemaal met die roze wolk achter zich. Het was alsof deze zich had vastgebeten. Later splitste de wolk zich in tweeën en één helft rende zomaar weg en verdween in het herfstbos, terwijl de andere helft Doarmer fanatiek bleef volgen. Het roze danste over de geelbruine bladeren en Doarmer kreeg het gevoel dat hij zich in een kleurige surrealistische wereld bevond.

Sprutsen Gesproken

Wittgenstein beschrijft in de Tractatus de hele wereld in duidelijke zinnen, maar beseft ook dat dit wereldbeeld grenzen heeft: over moraal of de zin van het leven kan niet gesproken worden in de logische taal. Dat komt omdat zinnen waarin een waarde uitgedrukt wordt, of het doel van het bestaan, niet refereren naar iets zichtbaars. De zin “ de kat zit op de stoel” verwijst immers niet op dezelfde manier naar de wereld als “ de kat mag niet op de stoel zitten.” Het doel van de wereld, of de morele goedheid of slechtheid van een situatie kan volgens Wittgenstein alleen getoond worden aan een persoon, maar je kunt er niet over praten. De laatste zin van de Tractatus luidt dan ook “ Van dat waarover niet kan worden gesproken, moet men zwijgen(1).”
Wittgenstein was ervan overtuigd dat hij alle filosofische problemen met dit eerste boek had opgelost en vond dat hij op de universiteit verder weinig te zoeken had. Hij verliet het prestigieuze Cambridge, waar hij werkte en vertrok naar een klein Oostenrijks dorpje om onderwijzer te worden.

S. van der Burg

(1) Wittgenstein gebruikt het werkwoord “ müssen” en niet “sollen”, waarmee hij aangeeft, dat men geen andere keus heeft. Ook al zegt men bijvoorbeeld iets over goed en kwaad, in feite zwijgt men, want je kunt er niets zinnigs over zeggen.Later is Wittgenstein teruggekomen op zijn opvattingen uit de Tractatus. Hij schrijft dan nog de Philosophische Untersuchungen, waarin hij met het begrip “taalspel” werkt.

Tebek Terug

Dankzij het licht kunnen wij dingen zien. Stel je bent getuige van een bankoverval, maar je kunt je niet meer goed herinneren hoe de overvaller eruit ziet. Zoals de knal van het onweer zich in de geluidsgolven “bevond”, zo “ bevindt” ook het uiterlijk van de overvaller zich in de lichtstralen. Deze lichtstralen hebben zich met grote snelheid (1) voortbewogen. Maar als je sneller dan licht zou kunnen voortbewegen en de lichtstralen inhalen, dan zou je met een fototoestel een foto kunnen maken van de overvaller ten tijde van de bankroof.
Dat is natuurlijk helemaal niet mogelijk, maar het gaat Einstein om het gedachte-experiment. Wat Einstein met dit experiment doet, is duidelijk maken hoe je zou kunnen reizen in de tijd. Reizen naar het verleden doe je eigenlijk door “vooruit” in de ruimte te reizen, waarbij “vooruit” betekent: sneller dan het licht. Als je licht kunt inhalen, kun je teruggaan in de tijd.

T. van den Ende

(1) ongeveer 300.000 km per seconde

Nuansearre Genuanceerd

Een meer genuanceerd idealisme dan dat van Berkeley wordt verdedigd door Kant. Anders dan Berkeley is hij wel van mening dat er een werkelijkheid is, onafhankelijk van onze ervaring. Maar over deze werkelijkheid kunnen we volgens hem niks te weten komen, we kunnen haar niet kennen. Net als Aristoteles is Kant van mening dat ons waarnemen gebeurt op basis van categorieën. Maar Kant is heel duidelijk over de vraag waar die categorieën zich bevinden: in onze geest of verstand en niet in de werkelijkheid buiten ons. Onze waarnemingen verlopen volgens Kant via de vormen “ruimte”en “tijd” en via een aantal categorieën zoals “causaliteit” (het denken in termen van oorzaak-gevolg relaties). Tezamen vormen zij het kader of raster waarbinnen we alles wat we waarnemen plaatsen en zo voor onszelf begrijpelijk maken. Maar dit kader of raster bevindt zich alleen in ons hoofd en niet in de wereld buiten ons.

T. van den Ende

Eangje Angstig zijn

Volgens Heidegger bouwt de mens zijn leven op deze manier vol zekerheden, om niet na te hoeven denken over de grond van zijn bestaan en geen angst te hoeven voelen. Maar volgens Heidegger kan hij er nooit echt aan ontsnappen. Op onverwachte momenten slaat de angst hem om het hart, al interpreteert hij dit vaak als vrees voor iets specifieks dat hem bedreigt. Over dat specifieke kan hij namelijk macht uitoefenen, terwijl hij niets kan doen aan de oorzaak van de angst: die ligt besloten in de grond van zijn existentie.
De ervaring van de eigen existentie die wordt getypeerd door de angst, hangt ook samen met een andere dimensie van het menselijk “zijn”, de vrijheid. Als een mens zichzelf ziet als onderdeel van de wereld en merkt dat hij verandert, ervaart hij ook de vrijheid: hij kan zich namelijk zelf ontwerpen ten opzichte van de toekomst. Iemand die van zichzelf een “men”maakt, ziet niet wat voor mogelijkheden zijn leven heeft. Doordat hij weigert de angst te zien, ontgaat hem ook de vrijheid om zelf keuzes te maken.

S. van der Burg

Heidegger onderscheidt “Angst” en “Furcht” (= vrees). Furcht heb je voor iets concreets. Ook voor Heidegger is de mens eigenlijk voortdurend op de vlucht en het is een vlucht in de zogenaamde “zekerheden”, vaste baan, levensloopregeling enz.

Freed Vrijdag

In augustus 1951 verscheen een veearts uit Lemmer voor de rechter, een zekere mr.Wolthers. De veearts weigerde een boete voor een verkeersovertreding te betalen. Dit werd echter bijzaak, het probleem werd de taal. De veearts wilde Fries spreken en dit werd door de rechter(1) verboden. De hoofdredacteur van de Heerenveense Koerier, de dichter Fedde Schurer, reageerde hierop met een boos hoofdartikel, hij schreef o.a. “de beantwoording van de vraag waarom de heer Wolthers zo mateloos geïrriteerd wordt bij het horen van de taal van het volk, waarover hij zolang recht sprak, ligt meer op des psychiaters weg dan de onze”. Dit werd weer als belediging van een ambtenaar opgevat, waarop Fedde Schurer voor de rechter moest verschijnen, deze keer ene mr. Taconis. Bij deze gelegenheid mocht Schurer Fries spreken. Onrust ontstond omdat het publiek(ca. 500 man) niet in de zaal paste . Politie en gummiknuppels moesten er aan te pas komen. Sindsdien staat deze 16de november 1951 bekend als “knuppelvrijdag”, het laatste gewelddadige verzet der Friezen. De regering bemoeide zich ermee en sinds die tijd is het wettelijk toegestaan Fries spreken in de rechtszaal. Wat heel veel mensen niet weten is dat in datzelfde roerige jaar in een klein dorpje aan de taalgrens Doarmer werd geboren.

(1) Deze Wolthers had in 1948 al twee melkboeren uit Aldeboarn (vroeger Oldeboorn) veroordeeld omdat ze “molke” en “sûpe” op hun bussen hadden staan in plaats van “melk” en “karnemelk”.

Om útens In den vreemde

Zitner Gensmee, de sherpa om útens

It fersyk Het verzoek

Af en toe krijgt Doarmer materiaal toegestuurd met het verzoek dit op de weblog te publiceren. Meestal begint hij daar niet aan, want waar leg je dan de grens? Voor je het weet is de hele weblog een vakantiekiekje geworden. Nu maakt hij echter een uitzondering, hij kreeg namelijk bovenstaande foto toegestuurd door een oud dametje, die schreef, dat ze de foto al jarenlang bezit, maar dat ze niet weet wat het voorwerp moet voorstellen en waar het zich bevindt. Doarmer heeft de afbeelding ook bestudeerd. Zijn theorie is, dat de foto in India gemaakt is, in elk geval in die buurt en dat het voorwerp door theeverkopers op de rug gedragen wordt. Hij heeft geen idee waar die rode happertjes betrekking op hebben, die als het ware proberen twee rode stukjes op te eten. Een mythologische figuur ? Als iemand het oude dametje verder kan helpen, dan wordt men verzocht zich te melden.

Yn'e rige In de rij

Het ging per ongeluk, hoe kan ik dit weer repareren?

Gelukkig heeft die man niet gemerkt, dat ik stiekem zijn kaartje gepakt heb.

de wachtenden

In krease feint Een mooie jongen

Vandaag liet de frisse blauwe herfsthemel weer eens de heerlijkheid der schepping zien en Doarmer was op bezoek bij een onderw. instelling. Als inspecteur der kazematten kom je nog eens ergens! Doarmer was niet de enige gast, er liep namelijk ook een heer uit het verre F. rond. Deze was blijkbaar niet op de hoogte van het taalgebruik in het milieu, want hij begroette iemand met de woorden “dag, mooie jongen”. Het onderw. volk wist niet welke kant het op moest kijken en de aangesprokene trok wit weg. De heer keek vragend om zich heen en daarom nam Doarmer , behulpzaam als hij is , hem even apart en probeerde de situatie uit te leggen.
“Kijk”, zei hij tegen de heer , “u weet dat het onderw.volk zonderling is, maar onderw. vrouwen zijn mogelijk nog vreemder. Ze zijn dol op mooie jongens, maar dan in die specifieke betekenis. Ik weet , het is ziekelijk, maar ze kunnen er niets aan doen. Een psycholoog, die het fenomeen heeft onderzocht, zegt, dat de oorzaak waarschijnlijk in hun werk ligt. Je kunt dit beroep niet jarenlang ongestraft uitoefenen .”
“Ja”, zei de heer uit het verre F., “er is veel ellende op deze wereld, waar wij geen weet van hebben, bedankt voor uw toelichting, ik bekijk ze nu toch met andere ogen. Bent u overigens verkeersregelaar?”
“ Ook”, antwoordde Doarmer, terwijl hij koffie uit een plastic bekertje dronk en de stralen van een tere herfstzon met zijn haren speelden, “ maar tegenwoordig houd ik mij meer bezig met het inspecteren der kazematten in het voormalig Zuiderzeegebied. Dat werk moet nu eenmaal ook gedaan worden en zo’n onderw. instelling pak ik even tussendoor, kazematten of onderw.instellingen, wat maakt het uit, het gaat om het afvinkformulier. Ik neem aan, dat u een landgoed bezit in het verre F.? “
“ Klopt , zei de heer, “ en ik zoek hier eigenlijk personeel voor eenvoudige werkzaamheden. Een goede vriend had mij daarvoor het onderw. aanbevolen, maar ik moet zeggen dat het me tegenvalt”.
“Och” zei Doarmer “ ze kunnen wel wat met een juiste aansturing, maar je moet inderdaad niet te veel verwachten.” En zo keuvelend werd het toch nog een gezellige dag daar in die onderw.instelling.

De wurkkeamer

It wurk fan'e geast Het werk van de geest

Stel bij voorbeeld dat ik mij in mijn kamer bevind. Ik besta en mijn kamer bestaat; maar bestaat “in”? Toch heeft het woord “in” duidelijk een betekenis ; het duidt de betrekking aan tussen mij en mijn kamer. De betrekking “in” is iets waarover we kunnen nadenken en dat we kunnen begrijpen, want als we haar niet konden begrijpen zouden we ook de zin “Ik ben in mijn kamer” niet begrijpen. Nu hebben vele filosofen in navolging van Kant betoogd dat betrekkingen het werk van de geest zijn; dat de dingen als zodanig geen betrekkingen hebben, maar dat de geest ze in het denkproces bij elkaar brengt, en zo de betrekkingen levert die wij aan de dingen toeschrijven.

Bertrand Russell

Russell is het overigens niet met Kant eens.

De lytse popkes De baby's

He, denkt Doarmer, in het zwart , wie is dat daar naast mij?

Dimmen Deemoedig

“Oordeelt niet!”, zeggen zij (de christenen), maar zij sturen alles naar de hel wat hun voor de voeten komt. Door God te laten oordelen, oordelen zij zelf; door God te verheerlijken, verheerlijken zij zichzelf; door de deugden voor te schrijven waartoe zij toevallig in staat zijn, sterker nog, die zij nodig hebben om zich staande te houden, eigenen zij zich de grootse schijn toe van een worsteling om de deugd, van een strijd om de heerschappij van de deugd. “ Wij leven, wij sterven, wij offeren ons op voor het goede, de waarheid, het licht, het rijk Gods”: in werkelijkheid doen zij wat zij niet laten kunnen. Doordat zij…. in de schaduw hun schimmig bestaan leiden, maken zij daar een plicht van: hun leven van deemoed wordt in hun ogen een plicht.

Nietzsche

Nietzsche noemt het christendom “ een opstand van alles wat kruipt en sluipt” tegen het grootse in het leven. De deugden die men propageert, zijn dan ook de deugden van deze “kruipers” zoals nederigheid en lijdzaam accepteren. Door deze eigenschappen hebben “de kruipers” zich namelijk staande kunnen houden.

Flechtsje Vluchten

Wat mij overkomt, overkomt mij door mijzelf en ik kan daar niet over treuren, noch ertegen in opstand komen, noch erin berusten. Bovendien alles wat mij overkomt is van mij; daaronder moeten wij allereerst verstaan dat ik als mens op gelijke voet verkeer met wat mij overkomt, want wat een mens door andere mensen en door zichzelf overkomt kan alleen maar menselijk zijn………er bestaat geen onmenselijke situatie; alleen door angst, door te vluchten en mijn toevlucht te nemen tot magisch gedrag besluit ik tot het onmenselijke; maar deze beslissing is zelf menselijk en ik draag er de volledige verantwoordelijkheid voor…. Toch is deze verantwoordelijkheid van een heel bijzondere soort. Want men zal mij tegenwerpen dat ik er niet om gevraagd heb geboren te worden, wat een naïeve wijze is om onze facticiteit te beklemtonen. Inderdaad ben ik verantwoordelijk voor alles, behalve voor mijn verantwoordelijkheid zelf, want ik ben niet het fundament van mijn zijn. Het heeft er dus alles van dat ik gedwongen ben verantwoordelijk te zijn. Ik ben in de wereld geworpen, niet in die zin dat ik verlaten en passief in een vijandig universum vertoef, als een plank die op het water drijft, maar omgekeerd in die zin dat ik me plotseling alleen en hulpeloos aantref, geëngageerd met een wereld waarvoor ik de volledige verantwoordelijkheid draag.

Sartre

Sjoen wurde Gezien worden

De vraag of materie bestaat brengt twee verschillende problemen met zich mee, en het is van belang deze goed uit elkaar te houden. Gewoonlijk wordt onder “materie” iets verstaan dat tegengesteld is aan “geest”, iets dat ruimte inneemt, en dat volstrekt niet in staat is tot enig denken en bewustzijn. Het is vooral in deze zin dat Berkeley de materie ontkent; dat wil zeggen, hij ontkent niet dat de sense-data (1)die we gewoonlijk als tekenen van bestaan van de tafel beschouwen inderdaad tekenen zijn van iets dat onafhankelijk van ons bestaat; maar de gedachte dat dat “iets” niet van geestelijke aard zou zijn, dus geest noch ideeën van een geest, wijst hij af. Hij erkent dat er iets moet zijn dat blijft voortbestaan, wanneer wij de kamer verlaten of onze ogen sluiten, en dat wat we noemen het zien van de tafel ons inderdaad aanleiding geeft te geloven dat er iets is dat blijft, ook als we het niet zien. Maar in zijn opvatting kan dit iets niet naar aard en wezen verschillen van wat we zien, kan het niet onafhankelijk zijn van enig zien, ook al moet het wel onafhankelijk zijn van ons zien. Zo komt hij er toe de werkelijke tafel te beschouwen als een idee in het denken van God.

Bertrand Russell

(1) zintuiglijke gewaarwordingen als kleuren, geluiden,geuren, hardheid enz.

“Zijn is waargenomen worden”. Als wij de tafel zien, is hij er . Als wij de tafel niet zien, ziet misschien een ander met soortgelijke zintuigen, bijvoorbeeld een ander mens, de tafel en dan is hij er ook. Wat is er echter als er niemand zou zijn, die kan zien (As nimmen sjocht). Op basis van gegevens aangeleverd door onze zintuigen schept onze geest een bepaald beeld van de “werkelijkheid “. Kant zal zich hier later nog mee bezighouden. Wat is de werkelijkheid “an sich”? Voor de bisschop Berkeley is het antwoord duidelijk, er is één iemand, die altijd alles ziet en dat is God en daardoor “ is “ ook alles. Indien men echter de oplossing van Berkeley afwijst, dan blijft het probleem bestaan. Op een wereld zonder wezens met oren, maakt de branding van de zee geen geluid, het geluid “ontstaat” pas bij de ontvanger.

Twa markes Twee meertjes

Oer in ferstille hjerst,
opsnolke mei giel en brún
hearst it hoeden liet fan’e tútfûgel,
dy’t alhiel betsjoend swevet
boppe twa blauwe markes,
skitterjende spegels.

Over een verstilde herfst,
opgesmukt met geel en bruin
hoor je het behoedzame lied van de kusvogel
die helemaal betoverd zweeft
boven twee blauwe meertjes,
schitterende spiegels.

Yn stikken

Hjerst yn T.

Doarmer is in de stad T. en staat op het punt een tentoonstelling te bezoeken. Het is weer is echt herfstig, grijs, het regent zachtjes en de bladeren dwarrelen voorzichtig uit de bomen und ruhig fliesst die Mosel.........

Klei om de fûgel net Klaag niet om de vogel

Klei om de fûgel net
Dy’t sa klearlûdich song
Dat oandien waard it hert
Fan swalkers âld en jong;

Klei net, want yn syn sang
Klonk oars as maitiid op;
Sa wûnder yn syn twang
Wie nea in kûkûts-rop.

Klei net: dû hearste it liet,
De fûgel hiestû nea:
Krekt dêrom klonk sa swiet
Syn jubel oer it gea.

Oer’t lichem wint me macht,
De siel ûntkomt aloan.
Sa bliuwt it oant de nacht:
Ien stjert, en is ûntstoarn.

Untgien, en doch ferbûn;
Ferbûn, en doch ûntgien;
Sa, riigjend stûne oan stûn’,
Is ring ús libben gien.

Mar hast it liet goed heard?
Bliuw tankber, jimmeroan;
It brocht wat nea ferstjert
Ta alle wiksel oan.

Douwe Kalma

De oefte De lekkernij

Sa rûn ik dêr, in dierke yn Gods wrâld,
In bern allyk dat wit fan tsjoed noch from;
It nimt de oefte oan fan’t albewâld.
En hat de free en sjocht nei wet net om.

Obe Postma

Feralterearre Beteuterd

Doarmer heeft zo langzamerhand de leeftijd bereikt, dat hij niet meer echt aan sport kan doen en daarom heeft hij besloten te gaan golfen . Als boerenzoon kiest hij uiteraard voor boerengolf en gisteren had hij zijn eerste les. Hij moest met een stok waaraan een klompje was bevestigd een bal in een kuiltje slaan en dat kuiltje bevond zich ergens in de verte.Omdat niet alles meteen lukte, kijkt hij wat beteuterd.

Jeie Jagen

Pastoor zegent slipjacht Sint Nicolaasga

út de Ljouwerter fan hjoed (uit de Leeuwarder Courant van vandaag)

SINT NICOLAASGA - Met een officiële Sint Hubertusmis gaf pastoor Henk Nota van Sint Nicolaasga zaterdagmiddag het startsein voor een gewijde slipjacht in de bossen. De dienst werd gehouden in de plaatselijke manege, temidden van ruiters, blazers, honden en vele glaasjes jagersbitter.
Na afloop van de mis besprenkelde de pastoor de deelnemers met wijwater. Het was voor het eerst dat de slipjacht in Sint Nicolaasga werd voorafgegaan door een Sint Hubertusmis in de manege.
De pastoor was na afloop tevreden over het verloop. ,,Ik siet der wol wat oer yn'', bekende Nota. ,,It wie fansels de fraach oft it der yn in manege wol earbiedich oan tagean koe. Mar it wie prachtich. Echt hiel bysûnder.''
De slipjacht werd dit jaar bewust gehouden rond de derde november. Dat is de feestdag van Sint Hubertus, de patroon van de jagers.

Wredens Wreedheid

In het christendom treden de instincten van onderworpenen en onderdrukten op de voorgrond: het zijn de laagste standen die er hun heil in zoeken.......... Hier wordt het lichaam veracht…. De kerk verzet zich zelfs tegen de zindelijkheid, de eerste christelijke maatregel na het verjagen van de Moren was het sluiten van de openbare badhuizen, waarvan Cordoba er alleen al tweehonderdzeventig bezat. Christelijk is een bepaalde neiging tot wreedheid jegens zichzelf en anderen……Christelijk is de dodelijke vijandschap tegen de heren der aarde, tegen de “voornamen” , wat gepaard gaat met een verborgen, heimelijke rivaliteit, men laat hun het “lichaam”, men wil slechts “de ziel”. Christelijk is de haat tegen de geest, tegen trots, moed, vrijheid, libertinage van de geest; christelijk is de haat tegen de zintuigen, tegen het genot van de zintuigen, tegen genot in het algemeen.

Fr.Nietzsche

Ofskie Afscheid

Hij is vandaag vertrokken, zoals hij zelf zegt “ met stille viool”. Wij, die achterblijven, zullen hem missen, deze “schrik der Henken”.Ook het rituele handen schudden ’s ochtends zal nooit meer hetzelfde zijn. Wij hopen echter nog wel eens iets van hem te horen.

Unbestimdens Onbestemdheid

In feite moeten we de betekenis van de filosofie juist zoeken in de onbestemdheid die haar kenmerkt. Iemand die nooit met de wijsbegeerte in aanraking geweest is gaat door het leven als een gevangene van de vooroordelen die het gezond verstand hem oplegt, van de opinies die in zijn tijd of cultuur gangbaar zijn, en van overtuigingen die zich in zijn geest hebben vastgezet buiten de keus of instemming van zijn eigen vrije gedachtegang om.Voor zo iemand zal de wereld strak omlijnd zijn, eindig, en vanzelfsprekend; gewone dingen roepen geen vragen op, en mogelijkheden waarmee men niet vertrouwd is worden geringschattend van de hand gewezen.

B. Russell

Ynhelje Inhalen

Atletiekwedstrijd in Den H. Doarmer heeft het moeilijk. Hij wordt net ingehaald door een blonde loopster, die een tussensprintje inzet.

Waaksje Groeien

Hjoed, in sinnige dei
mei dize fan mankelikens,
in oermjittich en betize
libben waakset
oer in finzenis,
in twongen libben,
fûle blommen
oer it stiel
fan in beferzen wrâld.

Ynspeksje Inspectie

Een nieuwe baan! Het werd tijd voor Doarmer om naast zijn huidige werk, visboer en verkeersregelaar in het buitengebied, andere bezigheden te zoeken. Hij had nog tijd over en hij werkt nu eenmaal graag. Het heeft wat tijd gekost, maar hij heeft iets gevonden, dat beslist de moeite waard is: inspecteur der kazematten in het kustgebied van de voormalige Zuiderzee. Eén keer per maand gaat Doarmer op pad om deze kazematten te controleren en vervolgens een rapport uit te brengen aan de centrale inspectie. Hij is daarbij uitgerust met een echt afvinkformulier van 30 A4-tjes! Op bovenstaande foto ziet u Doarmer bij zijn eerste inspectiebezoek aan de stad E.

Betize en oermjittich Warrig en uitbundig

Het risico van de ratio is altijd dat we de werkelijkheid en de complexiteit van de wereld willen vangen in praktische, maar onjuiste formuleringen. De rede dient vaak om een werkelijkheid die ingewikkelder is dan we ons a priori kunnen voorstellen, te reduceren tot een handjevol eenvoudige ideeën. Rationele reductie en planning gaan uit van de vooronderstelling dat de werkelijkheid rationeel moet zijn en dat wat redelijk is altijd werkelijkheid kan worden. Tussen het ene universum en het andere, die maar weinig contact met elkaar onderhouden en een wat stroeve relatie hebben, ligt een wereld van verschil. We verliezen aan intelligentie als we met behulp van ons nuchtere verstand een veelsoortige, warrige, uitbundige wereld maar in een paar woorden proberen te vangen; ook lopen wij het risico van een wel zeer overdreven simplificatie als we van een rationele gedachte een model proberen te maken waarmee we de geschiedenis willen beïnvloeden.

Michel Onfray

Onfray wantrouwt de rede. Tijdens de Franse revolutie richtte men tempels van de rede op, maar “daarnaast” stond de guillotine voor mensen, die het er niet mee eens waren. Ook Lenin had veel op met de rede en met de deportatiekampen in Siberië. Volgens Onfray is wereld veelsoortig, warrig en uitbundig en niet te vangen in een model .Gelukkig maar, Doarmer houdt van een uitbundige wereld.

Yn ‘e stêd G.

In de stad G. heeft Doarmer o.a. de tentoonstelling HEAD SHOP/SHOP HEAD van de Amerikaanse kunstenaar Paul McCarthy bezocht, een zeer aparte ervaring. Ook de stad zelf was de moeite waard en omdat Doarmer een slaapplaatsje midden in het centrum bij de Belfort had, kon hij alles goed bekijken .

Caesar efternei

Horum omnium fortissimi sunt Belgae

Julius Caesar

Morgen vertrekt Doarmer naar de stad G. in het verre B. Hij komt de laatste tijd vaker in B. om daar steden te bezoeken en zo.

Spûns Spons

Leraren zijn eeuwige scholieren, scholieren die na hun schooltijd de school door de ene deur hebben verlaten om er door de andere in terug te keren, net als soldaten die bijtekenen. Het zijn scholieren die zich, in plaats van te streven naar volwassen, dat wil zeggen creatieve activiteit, vastklampen aan de positie van de scholier, dat wil zeggen passief in zich opnemen, zoals een spons dat doet. Het creatieve temperament laat zich onmogelijk rijmen met het beroep van leraar. Er bestaat meer verwantschap tussen de artistieke of literaire creatie en alle andere vormen van creativiteit, ook heel gewone, zoals bij handel, ambachtelijk werk of welke vorm van handwerk dan ook, dan tussen creativiteit en de louter ambtelijke houding van de leraar.

Jean Dubuffet (1901-1985)

Woorden van troost
Ook visboer zijn heeft nadelen, het beroep is weliswaar creatief en levert prestige en geld op, maar als buiten de gure herfstwind tussen de kramen blaast, dan denkt Doarmer wel eens, had ik maar een nederig onderw.baantje tussen vier muren. Je hebt geen geld nodig om gelukkig te worden en zulk werk moet ook gedaan worden.

It gearmjoksel Het mengsel

Ik weet bijna zeker dat ik nooit wakker ben geworden. Ik weet niet of ik niet droom wanneer ik zie, en evenmin of ik zie wanneer ik droom, noch of het leven en de droom in mij niet vermengd zijn, door elkaar lopen, en of mijn bewustzijn zich niet heeft gevormd door de wederzijdse doordringing van droom en leven. Als ik mij in het actieve leven heb gestort,dat me, net als alle anderen, een duidelijk beeld van mezelf geeft, word ik soms toch door een vreemd gevoel van twijfel bevangen; ik weet niet meer of ik wel besta, ik ervaar dat ik wel eens de droom van een ander zou kunnen zijn; ik voel bijna fysiek dat ik misschien een personage uit een roman ben die zich als een speelbal beweegt op de trage golven van de stijl in de waarheid die geheel bestaat uit een omvangrijke vertelling.

Fernando Pessao (1888-1935)

Pessao denkt wel eens dat hij de droom van een ander is. Doarmer is optimistischer, hij beschouwt het leven ook als een droom, maar dan als zijn eigen droom. “Ik bin in doarmer troch de dream.”

Koe ik mar fleane Kon ik maar vliegen

Anaxagoras beweert dat de mens intelligenter is dan de dieren omdat hij handen heeft. Het getuigt echter van meer inzicht te zeggen dat hij handen heeft omdat hij intelligent is. Want de hand is een werktuig; welnu de natuur geeft altijd welk orgaan dan ook aan degene die in staat is het te gebruiken, zoals een wijs man dat ook zou doen. Het is juister een fluit aan een fluitist te geven dan iemand te leren fluitspelen die toevallig al een fluit in bezit heeft. De natuur voegt altijd iets kleins toe aan wat groter is en meer vermogens heeft, en geeft niet het grootste en het kostbaarste aan het kleinste. Als deze handelwijze dan de voorkeur verdient, als de natuur het beste verwerkelijkt van wat mogelijk is, dan is de mens niet het intelligentste wezen omdat hij handen heeft, maar hij heeft handen omdat hij het intelligentste wezen is.

Aristoteles

Tja, Doarmer weet niet wat hij hiervan moet denken.Kun je volgens Aristoteles dan ook beweren, dat vogels vleugels hebben, omdat ze kunnen vliegen, in plaats van dat ze kunnen vliegen, omdat ze vleugels hebben. Het klinkt nogal merkwaardig, maar als je de tijd erin betrekt? Je hebt een diersoort, die graag wil vliegen, het dier heeft geen vleugels, maar de wil tot vliegen zit in het beest, het duikt van tak naar tak , vele storten naar beneden,maar in de loop van de evolutie ontwikkelt het zo vleugels. Tja, Doarmer weet het niet.

Feroaring Verandering

Zij verlangen er niet zozeer naar de dingen te veranderen als wel ze te vernietigen

Cicero

Niets is zo’n grote last voor een staat als ingrijpende veranderingen: elke verandering roept vanzelf onrecht en dwingelandij in het leven. Als in het systeem een bepaald onderdeel uit zijn voegen raakt, kan men het stutten. Men kan trachten te beletten dat de aftakeling en verwording ,waaraan alle dingen van nature onderhevig zijn, ons te ver van ons uitgangspunt en onze beginselen afbrengen. Maar wie bij zo’n groot bouwwerk de onderste steen bovenhalen en de fundamenten vernieuwen willen, zijn net mensen die om iets te zuiveren alles wegvagen….. de wereld laat zich niet genezen.

Michel de Montaigne (1533 – 1592)

Interessant hoe Montaigne hier de tweede hoofdwet van de thermodynamica beschrijft. Als je geen energie in een systeem stopt, zal de entropie, de chaos, alleen maar toenemen.

It kleaster

Gisteren heeft de bisschop te A. het klooster van de " Zusters van het warme hart" ingewijd. Deze nieuwe orde streeft naar een leven van hard werken en grote armoede, waarbij "het kind" het centrale punt vormt. Daarnaast is het samenzijn in "vergadering" essentieel voor hun geloofsbeleving.

Tûk Scherpzinnig

Ik wilde hier nog aan toevoegen dat ik weinig opheb met de rede, die spelbreker; en zelfs als er in de fantastische theorieën waarmee wij het leven naar onze hand proberen te zetten en in onze zo scherpzinnige meningen al iets waars zit, dan blijf ik die waarheid toch te duur betaald en onaangenaam vinden……. Ik sta mijzelf toe mijn natuurlijke neigingen te volgen, zonder daar al te benauwd in te zijn.

Michel de Montaigne

Snein Zondag

it sneinet oer it fjild
in koele dei
ier en let komme gear
op grien en ûnder blau
lette kij op lette gerzen
iere guozzen ûnder lette sinne
mei de hoare rop
lan lette hjerst of iere winter
noch net manmachtich
gelokkich

de toer fan tsummearum
moannet krekt even fûlder
as dy fan easterbjirrum
mar beide net fûl genôch
om my oer de tsjerkedrompel te krijen
ik wachtsje it boadskip hjir

de graulaaien loft boppe it waad
wurdt skjinfage
de lêste grize flarden nei it easten
en dan sil god op it driigjend blau
mei flamjend wite letters
syn lêste oardiel bekend meitsje

ik allinne bleau oer
om it jim oan te sizzen

Sybe Krol

Op'e gong Op de gang

Foto van Doarmer in zijn nieuw gangkleurig pak

Esse est percipi: "Zijn is waargenomen worden"

George Berkeley

Begrutsjen Medelijden

Tjeafke’ ô dy mijn borst op-sneyn hat
Trog ’t oon-gloerckjen fen dijn eag,
Dy my ’t hert dear uwt onteyn het,
In weer foll’ mey fjoer in leag.
Ljeafke, ljeafke , hert in sinne-tjeafke,
Tinck reys ljeaflijk oon mijn pleag.

Gysbert Japix (1603 -1666)

“Liefje, liefje, hart en zielediefje” , dicht Gysbert ongeveer, “ die met haar ogen mijn hart in vuur en vlam heeft gezet, heb medelijden met mij.”

Nijs Nieuws

Deze week heeft Doarmer een voorlopig contract afgesloten met de uitgeverij “Liber Ludens” te A., zodat de kans groot is dat binnenkort de “Bussumse brieven” van de schrijver P. op deze weblog zullen verschijnen.

De warskoging De waarschuwing

“Ich dachte , es kommt nichts mehr”

Het antwoord ,dat Hanno Buddenbrook, de laatste van zijn familie, aan zijn verbijsterde vader geeft, nadat hij “keurig” een afsluitstreep onder zijn naam in het familieboek heeft gezet. Hanno is de laatste telg van een familie, die met elke volgende generatie minder “levenskracht” heeft, maar wel steeds kunstzinniger wordt. Laat dit boek een waarschuwing zijn voor elke dichter, die vergeet ook krijger te zijn.

Ferjitten wurden Vergeten woorden

Hjerstwyn skriemt yn wiete kjeld,
út ‘e smoutte, tusken keale tûken
harket de tútfûgel ,
yn syn wite fearren wjerkeatst
it lêste simmerfjoer,
jit harket er as it dôve is
en wyn sleau mei jiske boartet.
Sêftkes núnderet er in liet
fan ferjitten wurden.

Oersetting(vertaling):

Herfstwind huilt in natte kou,
uit de luwte, tussen kale takken
luistert de kusvogel,
in zijn witte veren weerkaatst
het laatste zomervuur,
nog luistert hij als het gedoofd is
en wind achteloos met as speelt.
Zachtjes neuriet hij een lied
van vergeten woorden.

Jitris in dwersbongelder

ferklearring

In dwersbongelder

Uit het dagblad T.

HARKEMA - Sjoerd Groenhof uit Harkema gaat via de rechter in Den Haag proberen zijn Nederlandse nationaliteit in te ruilen voor de Friese. Groenhof zegt dat het volgens Europese regels mogelijk moet zijn Nederlands staatsburger te zijn en tegelijk de Friese nationaliteit te hebben. Dat meldde Groenhof op zijn website zo bleek maandag. Groenhof verwijst onder meer naar de inschrijving van Doekele Brouwer bij het handelsregister van de Kamer van Koophandel in 1951. Brouwer liet zich als Nederlands staatsburger met de Friese nationaliteit inschrijven. Na een rechtszaak kreeg Brouwer volgens Groenhof van de kantonrechter in Leeuwarden gelijk. Daarnaast heeft Nederland in 2005 het Europees verdrag voor bescherming van minderheden geratificeerd. Daarbij worden Friezen als nationale minderheid geaccepteerd. Groenhof hoopt daarmee de rechter ervan te overtuigen dat de Staat der Nederlanden naast de Nederlandse nationaliteit ook de Friese nationaliteit moet erkennen. De zaak kwam in 2006 aan het rollen toen Groenhof als raadslid voor de FNP (Fryske Nasjonale Partij) werd gekozen. Om de vergoeding voor zijn raadswerk te krijgen moest hij een uittreksel van de Gemeentelijke Basisadministratie ondertekenen. Daar stond echter tegen de zin van Groenhof op dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft. Na vruchteloos overleg met de burgemeester en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) stapt Groenhof nu naar de rechter. Wanneer de zaak dient, is nog niet bekend.